شیوه فروش سهام عدالت مشخص شد | سهام عدالت من مستقیم است یا غیر مستقیم؟

سهام عدالت گونه‌ای یارانه است که بنابر نظر دولت نهم (ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد)، از طریق شرکت‌های تعاونی عدالت استانی به مشمولان آن واگذار شد.در اواسط دهه ۱۳۸۰ دولت سهام خود را در ۴۹ شرکت بین مردم تقسیم کرد که با این کار بیش از ۴۹ میلیون نفر از جمعیت کشور مشمول دریافت سهام عدالت شدند. دولت، هدف از عرضه سهام عدالت را گسترش سهم بخش تعاون در اقتصاد ایران اعلام کرد. بنابر طرح سهام عدالت، بخشی از سهام شرکت‌های دولتی معین، به قشرهای کم‌درآمدتر فروخته می‌شود.در ادامه آخرین خبر از سهام عدالت را می خوانیم.

 فروش سهام عدالت، یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی است که ابهامات زیادی برای سهامداران ایجاد کرده است. در این گزارش به سوالات اصلی در مورد خرید و فروش سهام عدالت، پاسخ داده شده است.

حدود ۴۹ میلیون نفر دارنده سهام عدالت هستند که از این تعداد، ۱۹ میلیون نفر روش مدیریتی مستقیم و ۳۰ میلیون نفر، روش مدیریتی غیرمستقیم را انتخاب کرده‌اند. مشمولان، تا پایان تیرماه سال گذشته فرصت داشتند، نحوه مدیریت سهام عدالت خود را انتخاب کنند و با گذشت این تاریخ، دیگر امکان تغییر روش مدیریت وجود ندارد. پس از گذشت زمان اعلامی، هر شخصی که به سامانه سهام عدالت مراجعه نکرده بود، به صورت خودکار سهام آنها به شرکت ‌های سهام عدالت استانی منتقل می‌شد.

برای آزادسازی سهام عدالت، دو روش مدیریت مستقیم و غیرمستقیم وجود دارد. تفاوت میان مدیریت مستقیم و غیرمستقیم سهام عدالت در این است که سهامدار در روش مدیریت مستقیم سهام عدالت، دسترسی مستقیم و کامل به مدیریت، خرید و فروش و نگهداری سهام خود دارد. اما در مدیریت غیرمستقیم، از طریق شرکت‌‌های سرمایه‌‌گذاری استانی سهام عدالت مالکیت را در دست دارد، اما مدیریت را به این نهادها واگذار می‌‌کند.

امکان فروش سهام عدالت به صورت مستقیم وجود ندارد. فروش سهام عدالت از ۲۵ آبان ماه برای مشمولانی که روش مستقیم را انتخاب کرده بودند، متوقف شد. مسئولان سازمان بورس و اوراق بهادار، دلیل توقف فروش سهام عدالت را، فشار بر بازار سهام اعلام کردند.

۱۸ اسفندماه ۱۴۰۰ بود که مدیرعامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرد: پیرو تصمیم شورای عالی بورس، قرار بود اگر سهامداران روش غیرمستقیم سهام عدالت تا اول اسفندماه اقدام به فروش سهام شرکت‌های استانی خود نکرده باشند، سود سال مالی ۱۳۹۹ را دریافت کنند. به همین دلیل، نماد شرکت‎‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت در بورس متوقف شد تا شرکت سپرده‌گذاری مرکزی بتواند سود سهامداران را محاسبه و بعد از واریز شرکت‎‌ها، به حساب سهامداران واریز کند.

لازم به ذکر است که در حال حاضر، نماد شرکت‎‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت بسته هستند و بازگشایی این نمادها منوط به حضور بازارگردانان و برگزاری مجامع شده است. همچنین بنابر جلسه ۹ اسفندماه سال ١۴٠٠ شورای عالی بورس و اوراق بهادار، بازگشایی نماد معاملاتی همه شرکت‌های سرمایه گذاری استانی سهام عدالت پس از ارائه مدل پیشنهادی جهت بازبینی آئین نامه اجرایی آزاد سازی سهام عدالت به شورا، انجام خواهد شد.

آزادسازی سهام عدالت در اردیبهشت ماه سال گذشته با ابلاغ رهبر معظم انقلاب صورت گرفت. ۳۰درصد از سهام عدالت در خردادماه و ۶۰درصد از آن در مردادماه سال ۱۳۹۹ آزاد شد. با وجود اینکه قرار بر آزادسازی ۴۰درصد باقی‌مانده تا پایان سال ۱۳۹۹ بود، اما این امر صورت نگرفت. در حال حاضر مشخص نیست ۴۰درصد باقی‌مانده سهام عدالت مستقیم چه زمانی آزاد می‌شود.

پیمان حدادی ، در مورد امکان خرید و فروش سهام عدالت افزود: با توجه به اینکه براساس مصوبه شورای عالی بورس در اسفندماه سال گذشته، به خاطر واریز سود نقدی عملکرد شرکت‌های سرمایه‌پذیر سهام عدالت، نماد شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت بسته شد، بعد از آن مقرر شد، نماد این شرکت‌ها در صورتی باز شود که شرکت‌های سرمایه گذاری استانی سهام عدالت اقدام به برگزاری مجامع و انتخاب هیأت مدیره و تصویب صورت‌های مالی کنند.

دستیار ویژه رئیس سازمان بورس گفت: خرید و فروش سهام عدالت فعلاً متوقف است و باید آئین‌نامه معاملات سهام عدالت در شورای عالی بورس تغییر کند.

وی همچنین گفت: قرار است آئین‌نامه اجرایی سهام عدالت در جلسه هیأت مدیره سازمان بورس اصلاح شود که البته قبل از عید کارگروهی متشکل از نماینده کانون شرکت سرمایه‌گذاری استانی، یک نماینده از وزارت اقتصاد و یک فرد حقیقی از شورای بورس تشکیل شد که این سه‌نفر در این کارگروه پیشنهادهای اصلاحی برای اصلاح آئین‌نامه سهام عدالت به شورای عالی بورس ارائه کردند که اتفاقا برخی از این پیشنهادها نیز به تصویب رسید. از جمله این پیشنهادها این است که این کارگروه سهام عدالت یک‌نفر دارای صلاحیت را از کانون‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت به عنوان نماینده سهامداران عدالت برای شرکت در مجامع عمومی شرکت‌های سرمایه‌پذیر عدالت انتخاب می‌‌کند که آن نماینده می‌تواند در همه مجامع استانی به نمایندگی سهامداران عدالت مشارکت کند.

دستیار ویژه رئیس سازمان بورس درباره اینکه چه میزان از سهامداران عدالت اقدام به فروش سهام خود کرده‌اند، گفت: در روش غیرمستقیم که سهامداران عدالت سهامدار شرکت‌های استانی شده‌اند، در صورتی که نماد آنها باز شود می‌توانند سهام خود را در شرکت‌های استانی خرید و فروش کنند، اما در روش مدیریت مستقیم که حدود 19 میلیون نفر از کل سهامداران عدالت روش مدیریت مستقیم را انتخاب کردند، در سال 99 ابتدا 30 درصد و بعد 60 درصد این سهام قابلیت خرید و فروش داشت که در آن زمان تا قبل از پاییز 99 حدود 3 میلیون نفر از سهامداران عدالت روش مستقیم اقدام به فروش 30 درصد یا 60 درصد از سهام خود کردند، اما بعد از آن روند ریزشی بازار شروع شد و خرید و فروش سهام عدالت متوقف شد.

به گفته وی، در سال گذشته زمان ریزش بازار سرمایه،  خرید و فروش سهام عدالت هم سهم مهمی در ریزش بازار داشت و به عنوان پاشنه آشیل به شمار می‌رفت و برای جلوگیری از زیان سهامداران، خرید و فروش سهام عدالت متوقف شد.

حدادی این را هم گفت: قرار شد تصمیم‌گیری در مورد آزادسازی سهام عدالت به شرطی باشد که اولاً بازار از نظر حجم و قیمت سهام و معاملات متعادل شود. ثانیاً آئین‌نامه اجرایی سهام عدالت چه برای روش مدیریت مستقیم و یا روش غیرمستقیم اصلاح شود و همچنین چگونگی برگزاری مجامع شرکت‌های استانی سهام عدالت مشخص شود.

دستیار ویژه رئیس سازمان بورس در مورد اینکه چگونه ممکن است مجامع استانی سهام عدالت با حضور چندصد هزار نفر برگزار شود، گفت: طبق دستورالعمل آئین‌نامه اجرایی، مجامع استانی باید به صورت الکترونیکی برگزار شود و کسانی که در سامانه سجام ثبت‌نام کرده‌اند، بتوانند به صورت غیرحضوری و الکترونیکی در مجامع شرکت کنند و رأی بدهند، اما مشکل این است که در اساسنامه سهام عدالت، برگزاری مجمع الکترونیکی قید نشده است و به خاطر این مغایرت، در برخی از استان‌ها دادستان‌های استانی در سال 99 و 1400 مانع برگزاری الکترونیکی مجامع استانی شدند.

وی تاکید کرد، به هر حال این موارد باید در شورای عالی بورس اصلاح شود و بعد از اصلاح آئین‌نامه، مجامع استانی برگزار شود که پس از آن می‌توان انتظار داشت، نماد شرکت‌های سرمایه‌گذاری سهام عدالت در بازار باز شود.

وی گفت: براساس اصلاحیه آئین‌نامه اجرایی شرکت‌های سرمایه‌گذاری که در کدال هم منتشر شده، اگر شرکت‌های سرمایه‌پذیر سهام عدالت قرار بر افزایش سرمایه از محل آورده نقدی یا سود شرکت داشتند، ابتدا باید سود خود را به افزایش سرمایه شرکت اختصاص دهند و بقیه سود را بین سهامداران عدالت توزیع کنند. این مسئله به خاطر این است که نباید درصد مالکیت سهامداران عدالت در شرکت‌های سرمایه‌پذیر کم شود و روش ثبت حسابداری، پرتفوی سهام عدالت در صورت‌های مالی شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی رعایت شود. 

به گفته وی، در کارگروهی که متشکل از سه نفر شامل یک فرد حقیقی از شورای عالی بورس، نماینده کانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و نماینده‌ای از وزارت اقتصاد در مورد آئین‌نامه سهام عدالت پیشنهادهایی به شورای بورس ارائه می‌کند.

وی تأکید کرد: افراد جدیدی که به عنوان نماینده کانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی به شرکت‌های سرمایه‌پذیر معرفی می‌شوند باید توسط سازمان بورس، صلاحیت حرفه‌ای و تخصصی آنها احراز شود.