واکسن آنفلوآنزا بزنیم یا نزنیم؟

مردم تصور می‌کنند تزریق دو واکسن آنفلوآنزا و کرونا، منجر به افزایش ایمنی آن‌ها می‌شود. اما این موضوع استناد علمی ندارد و به گفته متخصصان ۷۰ درصد از متقاضیان واکسن آنفلوآنزا، به آن نیاز ندارند.

«واکسن آنفلوآنزا نداریم.» این پاسخی است که این روزها از سوی داروخانه‌داران بسیار شنیده می‌شود. ماجرای کمبود واکسن آنفلوآنزا، اما تنها مربوط به امسال نمی‌شود، سال گذشته هم با بالا گرفتن میزان مرگ‌ها و ابتلای کرونا، کشورها در تلاش برای مهار دامنه شیوع و جلوگیری از اضافه شدن ویروس دیگری به دایره همه‌گیری، محموله‌های بسیاری از واکسن آنفلوآنزا را سفارش دادند؛ وضعیتی که در ایران هم مشاهده شد و مسئولان سازمان غذا و دارو در تقلا برای واردات واکسن آنفلوآنزا، در نهایت به‌دلیل تحریم‌ها و سفارش زیاد کشورها، کمتر از یک میلیون دوز واکسن آنفلوآنزا وارد شد. با این حال اما سال گذشته، آنفلوآنزا، به‌دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی و استفاده از ماسک، شایع نشد و سهم بالایی در مرگ‌ها و ابتلاها را به‌خود اختصاص نداد.

با این همه بار دیگر با شروع فصل سرما، خیلی‌ها با تصور اینکه تزریق واکسن آنفلوآنزا منجر به افزایش ایمنی بیشتری در برابر کرونا می‌شود، مراجعه‌های مکرری به داروخانه‌ها دارند و هر بار با پاسخ منفی روبه‌رو می‌شوند؛ این همان موضوعی است که از سوی داروخانه‌داران و کارشناسان دارو مطرح می‌شود. به‌گفته آنها، تزریق همزمان ۲ واکسن کرونا و آنفلوآنزا منجر به افزایش ایمنی بدن نمی‌شود و این در حالی است که بیش از ۷۰درصد کسانی که اقدام به تزریق واکسن آنفلوآنزا می‌کنند، اصلا نیازی به آن ندارند. افزایش تقاضا برای واکسن آنفلوآنزا در شرایطی رخ داده که امسال تنها یک میلیون دوز واکسن وارد کشور شده است؛ هر چند که به‌نظر می‌رسد با توزیع نخستین واکسن ایرانی آنفلوآنزا در روزهای آینده، کمبود‌ها تا حدودی برطرف شود.

قرار است ۵۰۰هزار دوز از واکسن در داروخانه‌های دولتی توزیع شود اما با وجود اینکه گفته می‌شد قیمت هر دوز حدود ۷۰هزار تومان تعیین شده اما حالا شنیده‌ها حکایت از این دارد که این واکسن‌ها حدود ۲۱۳هزار تومان نزدیک به ‌قیمت واکسن خارجی فروخته می‌شود که نشان‌دهنده جهش ۴ برابری قیمت نسبت به سال گذشته است؛ سال گذشته قیمت هر دوز واکسن خارجی، حدود ۴۰هزار تومان بود.

مطالعات جهانی نشان می‌دهد موارد ابتلا به آنفلوآنزا در همه‌گیری کرونا کاهش پیدا کرده اما افزایش واکسیناسیون کرونا هم‌اکنون بازگشت به زندگی عادی را تسریع کرده و متخصصان بهداشت و درمان معتقدند که این وضعیت می‌تواند منجر به بازگشت شیوع آنفلوآنزا شود. با این حال براساس اعلام متخصصان، با استناد به پروتکل‌های درمانی وزارت بهداشت، تنها زنان باردار، بیماران صعب‌العلاج و قلبی و ریوی، کودکان و کادر درمان در اولویت دریافت واکسن آنفلوآنزا قرار دارند.

 نیازی به تزریق عمومی نیست

محمود هادی‌پور، پژوهشگر و کارشناس حوزه دارو، تزریق واکسن برای عموم مردم را ضروری نمی‌داند و معتقد است که اگر مانند سال گذشته پروتکل‌های درمانی کرونا رعایت شود، بیماری در کشور شایع نمی‌شود. هادی‌پور با بیان اینکه بیش از ۷۰درصد افرادی که واکسن آنفلوآنزا می‌زنند اصلا ضرورتی برای تزریق ندارند، می‌گوید: «مردم باید بدانند که کرونا پاندمی است و برای تمام جمعیت هدف باید تزریق شود، اما آنفلوآنزا این شرایط را ندارد. امسال تقاضا برای تزریق واکسن آنفلوآنزا بالا رفته و این ارتباطی به میزان محدود واکسن‌‌های وارداتی ندارد.» به‌گفته او، وضعیت موجود تقاضای القایی در بازار است، به همین دلیل هر قدر هم واکسن توزیع شود، جوابگوی نیاز بازار نخواهد بود.

تزریق واکسن برای گروه‌های خاص

علی فاطمی، نایب‌رئیس انجمن داروسازان ایران هم تزریق واکسن آنفلوآنزا را برای سالمندان، بیماران خاص و کودکان ضروری می‌داند می‌گوید: «تزریق واکسن برای عموم مردم الزامی نیست. البته منابعی علمی در دنیا و CDC به‌عنوان مرکز پیشگیری و درمان بیماری‌ها تاکنون توصیه‌ای به استفاده نکردن از واکسن آنفلوآنزا نداشته‌اند. اما با توجه به کمبود واکسن در کشور، افراد در معرض خطر همچنین کادر درمان در اولویت دریافت واکسن هستند. ۷۰تا ۸۵درصد مرگ‌ومیرهای آنفلوآنزا در سنین بالای ۶۵سال رخ می‌دهد و سالمندان و کودکان گروه‌های سنی پرخطری‌اند که باید برای آنها تزریق انجام شود. با وجود این نمی‌توانیم بگوییم که سایر افراد از این واکسن‌ها استفاده نکنند.»/ همشهری