به گزارش خبرآنلاین، قطع دسترسی به موتورهای جستوجو، با از کار انداختن حافظه کمکی انسان، جامعه را دچار اضطراب، کاهش بهرهوری و پذیرش شایعات به جای حقیقت میکند؛ موضوعی که منجر به پدیده «سندروم جستوجوی بیحاصل» و «فراموشی دیجیتال» میشود.
«سندروم جستوجوی بیحاصل» حالتی است که فرد یا جامعه، در نبود منبع معتبر اطلاعات، همچنان در حال جستوجو است؛ اما نه برای حقیقت، بلکه برای به دست آوردن اولین پاسخ در دسترس؛ در این وضعیت، کیفیت پاسخ اهمیتی ندارد و مهم این است که چیزی گفته و شنیده شود و سکوتِ ندانستن شکسته شود.
عدم دسترسی به موتورهای جستوجو، وضعیتی است که در آن دسترسی به حافظه کمکی قطع میشود و جامعه در سردرگمی اطلاعاتی عمیقی فرو میرود. در شرایطی که گوگل در دسترس نباشد و در صورت در دسترس بودن هم کاربران را به جوابهای مدنظر نرساند، انسان، مرجع را حذف نمیکند، بلکه آن را عوض میکند. در نتیجه گروههای خانوادگی و محلی، آشناها و تجربههای شخصیِ غیرقابلراستیآزمایی، جای آن را پر میکنند.
برونسپاری حافظه؛ وقتی مغز دوم خاموش میشود
در علوم شناختی، مفهومی به نام «اثر گوگل» (The Google Effect) وجود دارد که میگوید: «ما تمایل داریم اطلاعاتی که به راحتی به صورت آنلاین پیدا میشوند را فراموش کنیم. در واقع، مغز ما به جای ذخیره خودِ «اطلاعات»، «مسیر دسترسی» به آن اطلاعات را ذخیره میکند.»
وقتی اینترنت قطع میشود، در واقع بخشی از هیپوکامپ (مرکز حافظه) ما از کار میافتد. ما نام داروها، نحوه تنظیم یک قرارداد ساده، یا حتی فرمولهای پایه ریاضی را از یاد میبریم؛ چون تا قبل از این میدانستیم که گوگل دم دست ماست؛ حالا با تایپ کردن هر سؤال در کادر سرچ و عدم دست یابی به جواب مدنظر، ضربه روانی کوچکی به ما وارد میشود. این تکرارِ «جستوجوی بیحاصل» در طول روز، منجر به نوعی استیصال و کاهش اعتمادبهنفس برای حل مسائل ساده زندگی میشود.
مطالعات نشان دادهاند که وقتی میدانیم اطلاعات در اینترنت قابل دسترسی است، کمتر تمایل به حفظ آن در ذهن داریم و درعوض به یادآوری اینکه از کجا آن را پیدا کنیم متکی میشویم. این پدیده به نام اثر گوگل (Google Effect) یا فراموشی دیجیتال شناخته میشود.
مثلاً وقتی از شما میپرسند یک تاریخ یا فرمول را به خاطر بیاورید، معمولاً بهتر به خاطر میآورید که در کجا سرچ کنید تا خودِ آن تاریخ!
این بدین معناست که حافظه جمعی که زمانی وابسته به کتابها، فرهنگ شفاهی یا تجربه افراد بود، حالا وابسته به دسترسی به اینترنت شده است. وقتی این دسترسی قطع شود، این حافظه مثل زنجیرهای که یک حلقهاش پاره شده، کاراییاش را از دست میدهد.
در «شیوع سندروم «جستوجوی بیحاصل» در عصر اینترنت» بیشتر درباره این پدیده بخوانید.
۵۸۵۸
