سناریوی جنگ و بازار سرمایه؛ بورس می‌ایستد یا صعود می کند؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از سرمایه و بورس، بازار‌های مالی ایران طی هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال جنگ یا توافق میان ایران و آمریکا قرار گرفته‌اند؛ فضایی که باعث شده رفتار سرمایه‌گذاران در بازار سهام محتاطانه‌تر شود و بورس تهران به هر سیگنال سیاسی واکنش سریع نشان دهد.

سناریوی رشد بورس در صورت توافق ایران و آمریکا

حامد ستاک، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است در صورت مثبت بودن مذاکرات و دستیابی به توافق، بازار سهام ابتدا وارد یک فاز رشد عمومی خواهد شد. به گفته او، بورس طی مدت گذشته نسبت به بازار‌های موازی افت قابل توجهی را تجربه کرده و در چنین شرایطی، یک رشد دسته‌جمعی در کل بازار دور از انتظار نیست.

وی توضیح داد در مرحله بعد، تمرکز بازار به سمت صورت‌های مالی شرکت‌ها بازمی‌گردد؛ یعنی شرکت‌هایی که در شرایط بحرانی عملکرد بهتری داشته‌اند، پتانسیل رشد بیشتری خواهند داشت. در گام سوم نیز صنایعی که مستقیماً از گشایش‌های احتمالی پس از توافق منتفع می‌شوند، می‌توانند بازدهی بالاتری را ثبت کنند.

چرا بورس به مذاکرات خوش‌بین یا بدبین نیست؟

ستاک درباره فضای احتیاطی حاکم بر بازار گفت فعالان اقتصادی دیگر مانند گذشته بر اساس الگو‌های پیشین نسبت به مذاکرات واکنش نشان نمی‌دهند. تجربه‌های متعدد از مذاکرات پیشین باعث شده بازار نتواند سناریوی مشخصی برای نتیجه گفت‌و‌گو‌ها ترسیم کند.

به گفته این تحلیلگر، حتی در دوره‌هایی که خوش‌بینی بالایی وجود داشته، نتایج برخلاف انتظار رقم خورده است؛ بنابراین بورس در مواجهه با اخبار مذاکرات، رفتاری محتاطانه و بعضاً خنثی در پیش گرفته است.

بیش‌واکنشی بورس به اخبار جنگ و مذاکره

وی در تحلیل ریزش اخیر بازار عنوان کرد زمانی که بازار در فاز احتیاط قرار دارد، حتی اخبار کوچک نیز می‌تواند واکنش‌های بزرگ ایجاد کند. در چنین شرایطی، منابع خبری غیررسمی نیز قادرند بر فضای روانی بازار اثر بگذارند.

ستاک معتقد است مجموعه‌ای از پیش‌بینی‌ها و مواضع سیاسی اخیر موجب شد بورس در هفته جاری وارد فاز نزولی شود و فشار فروش تشدید گردد.

آیا تعطیلی بورس در شرایط جنگی منطقی است؟

این تحلیلگر بازار سرمایه درباره احتمال تعطیلی بورس در صورت وقوع جنگ گفت تجربه قبلی بازار سرمایه در جریان جنگ کوتاه‌مدت ایران و اسرائیل نشان داد که تصمیم‌گیری مرحله‌ای می‌تواند کارآمد باشد.

وی تأکید کرد اگر درگیری کوتاه‌مدت باشد، همان الگوی قبلی می‌تواند تکرار شود؛ اما در صورت بروز جنگ بلندمدت، بازار نمی‌تواند برای مدت طولانی تعطیل بماند و باید سیاست‌های فازی و مرحله‌ای اتخاذ شود.

مقصد پول‌های خارج‌شده از بورس کجاست؟

ستاک در خصوص خروج نقدینگی از بازار سهام گفت جهت حرکت سرمایه‌ها معمولاً از طریق رشد بازار‌های موازی قابل تشخیص است. هر بازاری که تقاضا در آن از عرضه پیشی بگیرد و رشد قیمت را تجربه کند، مقصد بخشی از نقدینگی خواهد بود.

به گفته وی، بخشی از این جابه‌جایی سرمایه تحت‌تأثیر تحولات بازار‌های جهانی و بخشی دیگر ناشی از شرایط داخلی اقتصاد ایران است.

در صورت توافق، سهام بزرگ بخریم یا کوچک؟

این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به این پرسش که در صورت توافق، نماد‌های بزرگ جذاب‌تر خواهند بود یا کوچک‌تر، توضیح داد در شرایط عادی همه نماد‌ها با یک وقفه زمانی به ارزش ذاتی خود بازمی‌گردند.

با این حال، نماد‌های شاخص‌ساز در بورس اوراق بهادار تهران به دلیل نقدشوندگی بالاتر و حضور بازارگردان‌های قدرتمند، در دوره‌های ابهام بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند. سرمایه‌گذاران در شرایط پرریسک معمولاً ترجیح می‌دهند روی سهم‌هایی تمرکز کنند که امکان خروج سریع‌تری از آنها وجود دارد.

سرنوشت صندوق‌های درآمد ثابت و کالایی در شرایط جنگی

ستاک در بخش پایانی به وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد و گفت صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل ماهیت کم‌ریسک و بازدهی قابل پیش‌بینی، حتی در شرایط بحرانی نیز می‌توانند فعال باقی بمانند.

در مقابل، صندوق‌های کالایی مانند طلا و نقره رفتاری مشابه دارایی‌های پرریسک دارند و به قیمت‌های جهانی وابسته‌اند؛ بنابراین در شرایط جنگی یا پرابهام باید همانند بازار سهام با آنها برخورد شود.

در مجموع، تحلیل‌ها نشان می‌دهد بورس تهران در مقطع فعلی بیش از هر چیز تابع فضای سیاسی و انتظارات روانی سرمایه‌گذاران است؛ با این حال در صورت تحقق سناریوی توافق، احتمال رشد فراگیر و قابل توجه در کل بازار وجود خواهد داشت، هرچند مسیر بعدی به عملکرد واقعی شرکت‌ها وابسته خواهد بود.