چرا بورس کالا بهترین روش برای قیمت گذاری خودروست/ بورس کالا از ضرر و زیان خودروساز جلوگیری می‌کند

عرضه خودرو در بورس کالا اما روشی است که به نطر می‌آید می‌تواند در دراز مدت بخش زیادی از مشکل خودرو در بحث قیمت گذاری را حل کند. «امیرحسین کاکایی» کارشناس خودور در گفتگوی زیر به مزایای عرضه خودرو در بورس کالا اشاره می کند.

راهی به جز عرضه در بورس کالا نیست

امیرحسین کاکایی در ابتدا به روش های قیمت گذاری خودرو اشاره کرد و گفت: «به صورت کلی سه روش برای قیمت گذاری خودرو وجود دارد، روش اول قیمت گذاری دستوری است، روش دوم این است که بازار آزاد  قیمت را تعیین کند، روش سومی یا میانه هم بورس کالاست. شکست روش قیمت گذاری دستوری که مشهود است، روش دوم هم با توجه به وضعیت بازار آزاد در ایران انتخاب سیاست گذار نیست. بنابراین، چاره‌ای جز عرضه در بورس کالا که اتفاقا دارای مزایای قابل توجهی هم هست، وجود ندارد. در بورس کالا این امکان وجود دارد که در یک بازار شفاف قیمت گذاری انجام شود، این روش در کوتاه مدت قیمت خودرو را کاهش نمی دهد یعنی اساسا قرار نیست که بورس کالا منجر به کاهش قیمت شود و همچین ادعایی هم ندارد. بورس کالا در عین اینکه شفاف است، این امکان را فراهم می کند که خودروساز حداقل ضرر نکند.»

سیاست گذار به دنبال رفع موانع تولید برود

کاکایی در بحث فواید عرضه خودرو در بورس کالا ادامه داد: « فایده و کارکرد دیگر قیمت‌گذاری خودرو در بورس کالا این است که دولتمردان بهانه ای برای زیان ده بودن صنعت خودرو نخواهند داشت و می بایست بر رفع موانع تولید متمرکز شوند چون قیمت خودررو به فرض ثبات قیمت ارز و بهبودی وضعیت اقتصاد کلان، زمانی کاهش پیدا می کند که تولید به شکل معنا داری بالا برود و این اتفاق زمانی رخ می دهد که دولت از طریق وضع سیاست های صنعتی حمایتی موانع تولید را رفع کرده و به افزایش تولید کمک کند در غیر این صورت، اگر افزایش تولید با افزایش چشمگیر هزینه های تولید همراه باشد، قیمت خودرو حتی با وجود بالا رفتن میزان تولید کاهش نمی یابد.»

بورس کالا بر حباب قیمت اثرگذار است

کاکایی ادامه داد: «خاصیت دیگر بورس کالا این است که وقتی قیمت خودرو به حاشیه بازار نزدیک باشد، خرید برای سرمایه‌گذاری که می‌خواهد از طریق خرید خودرو سرمایه‌گذاری کند، سود چندانی در بر نخواهد داشت؛ در نتیجه صف های خرید و متقاضیان کاهش می یابد و در ادامه حباب قیمت که محصول عطش سرمایه گذاری است نیز می ترکد. ذکر این نکته البته ضروری است که مفید بودن بورس کالا و استمرار فواید آن در حوزه خودرو منوط به رفتار دولت در سایر حوزه ها است، یعنی نمی توان هم خودرو را در بورس کالا عرضه کرد و هم به قیمت گذاری دستوری ادامه داد. به عنوان مثال، همه خودروهای شاهین می‌بایست در بورس کالا عرضه شوند. یا نباید به خودروسازی به چشم بنگاه اعانه ملی نگاه کرد و سیاست ها و طرح های عجیب و غریب در این حوزه اجرا کرد. مانند بحث تعویض خودروهای فرسوده یا طرح افزایش جمعیت و دخالت دادن خودروسازها در اجرایی شدن این طرح ها. چرا هزینه این قبیل طرح ها در شرایطی که خودروسازها با مشکلات متعددی مواجه هستند، می بایست از جیب خودروساز پرداخت شود؟ این طرح ها به نوبه خود باعث بهم ریختگی بازار خودرو می شوند. در نتیجه نمی توان خودرو را در بورس کالا عرضه کرد اما سایر سیاست های مربوط به خودرو در تضاد و تقابل به سیاست قیمت گذاری در بورس کالا و اهداف آن عمل کنند.»

نقدی که ممکن است عده ای به قیمت گذاری خودرو در بورس کالا وارد کنند این است که ادعا می کنند بورس کالا فضا را برای دلال بازی مهیا می کند در حالی که در دوره قرعه کشی هم دلال بازی وجود داشت حتی بیشتر هم بود.