برندگان و بازندگان توافق در بورس/ خروج گسترده پول از صندوق‌های طلا

اقتصادآنلاین- فرزاد حسن‌زاده؛ بازار سرمایه که از ۱۹ فروردین‌ماه با اعلام خبر مذاکرات ایران و آمریکا روندی صعودی پیدا کرد، توانست به رشد خود ادامه دهد. شاخص‌ کل بورس از ۱۹ فروردین تاکنون بیش از ۹.۶ درصد رشد داشته و روز گذشته، پس از ماه‌ها انتظار، موفق شد از مقاومت روانی سه‌ میلیون واحدی عبور کند.

میزان ورود پول به معاملات خرد بازار سرمایه در این مدت، چیزی در حدود ۸ هزار و ۹۱۴ میلیارد تومان بوده است. این موضوع نشان می‌دهد که بازار سرمایه به‌خوبی از سیگنال مثبت مذاکرات تأثیر پذیرفته است.

در این بازه زمانی، گروه بانکی، صندوق‌های اهرمی، گروه حمل‌ونقل و گروه شیمیایی بیشترین میزان جذب نقدینگی را داشته‌اند. نمودار زیر میزان ورود پول را نشان می‌دهد.

همان‌طور که در نمودار مشخص است، گروه بانکی با جذب بیش از ۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان پول نقد، در صدر گروه‌های مورد توجه بازار قرار دارد.

بر اساس آخرین گزارش منتشرشده از سوی مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار، نسبت قیمت به درآمد (P/E) گروه بانکی در تاریخ ۲۸ اسفندماه ۱۴۰۳ معادل ۲.۱ بوده که این نسبت پایین، بیانگر جذابیت بالای این گروه است و باعث استقبال چشمگیر فعالان بازار سرمایه شده است.

یکی دیگر از عوامل توجه به گروه بانکی، موضوع تحریم‌هاست. نظام بانکی کشور طی سال‌های اخیر تحت شدیدترین تحریم‌های بین‌المللی قرار داشته و می‌توان گفت تضعیف آن یکی از اهداف اصلی تحریم‌های دولت آمریکا علیه ایران بوده است. از این‌رو، با کاهش اختلافات میان ایران و آمریکا، امید می‌رود که نظام بانکی کشور از تحریم‌ها خارج شده و به شبکه بین‌المللی سوئیفت متصل شود؛ اتفاقی که می‌تواند به سود این گروه تمام شود.

گروه بعدی، صندوق‌های اهرمی هستند که به‌دلیل نقش‌شان به‌عنوان دماسنج شاخص‌کل، از اهمیت بالایی برخوردارند و تغییرات آنها به فعالان بازار سیگنال می‌دهد.

در رتبه بعدی، گروه حمل‌ونقل قرار دارد. اصلی‌ترین نماد این گروه، حکشتی (کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) است که از نماد‌های شاخص‌ساز بورس نیز به‌شمار می‌رود. صنعت حمل‌ونقل ایران به‌دلیل تحریم‌های اقتصادی سال‌هاست تحت فشار است.

تحریم‌های آمریکا علیه این صنعت موجب شده که شرکت‌های بزرگ بیمه‌ای حاضر به بیمه‌کردن کشتی‌های ایرانی نباشند. همچنین، شرکت‌های حمل‌ونقل خارجی نیز از همکاری با شرکت‌های ایرانی پرهیز می‌کنند، چرا که نگران تحریم‌شدن از سوی دولت آمریکا هستند. رفع این محدودیت‌ها و بازگشت صنعت حمل‌ونقل به تعاملات بین‌المللی، می‌تواند منجر به رشد پایدار این صنعت استراتژیک در اقتصاد کشور شود.

در این مدت، صندوق‌های درآمد ثابت، صندوق‌های طلا و گروه‌هایی مانند سیمان، قند و شکر و بیمه، بیشترین میزان خروج پول را تجربه کرده‌اند.

نکته جالب توجه، خروج شدید پول از صندوق‌های طلا در روز‌های اخیر است. این صندوق‌ها در سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی جذب کرده بودند و بازدهی آنها در سال گذشته بیش از ۱۲۰ درصد بوده است. با این حال، از زمان اعلام خبر آغاز مذاکرات تاکنون، بیش از ۴ هزار و ۵۸۵ میلیارد تومان از این صندوق‌ها خارج شده است.

صندوق‌های درآمد ثابت رتبه دوم را در خروج پول بعد از صندوق‌های طلا کسب کردند. صندوق‌های درآمد ثابت که در سال ۱۴۰۳ تنها حدود ۲۶ درصد بازدهی داشته‌اند که با توجه به تورم ۳۲.۵ درصدی سال گذشته، نشان‌دهنده بازدهی حقیقی منفی آنهاست.

احتمالاً می‌توان حدس زد که مقصد اصلی پول‌های خارج‌شده از این صندوق‌ها، بازار سرمایه است؛ بازاری که در روز‌های اخیر با استقبال بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده است.