دادرسی هوشمند؛ نقطه عزیمت جدید دستگاه قضا

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در آیین رونمایی از سامانه‌های هوشمند قوه قضاییه که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین خلیلی، معاون اول قوه قضاییه و جمعی از مدیران ارشد دستگاه قضا برگزار شد، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، به تشریح روند تحول دیجیتال در دستگاه قضایی طی پنج سال گذشته پرداخت.

ثبت 12 میلیون درخواست غیرحضوری و صدور سالانه 100 میلیون ابلاغ الکترونیک

کاظمی‌فرد با اشاره به توسعه خدمات غیرحضوری قضایی گفت: در سال 1404 بیش از 12 میلیون درخواست غیرحضوری وارد دستگاه قضا شده است. همچنین حدود 70 درصد از درخواست‌های گواهی عدم سوءپیشینه به صورت غیرحضوری انجام می‌شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه افزود: سالانه حدود 100 میلیون ابلاغ الکترونیک در دستگاه قضایی صادر می‌شود و طی پنج سال گذشته نیز بیش از 20 میلیون نوبت الکترونیک برای مراجعان ایجاد شده است.

بیش از یک میلیارد تراکنش اطلاعاتی میان قوه قضاییه و نهادهای حاکمیتی

وی، «توسعه حکمرانی داده‌محور» را دومین محور تحول در این حوزه عنوان کرد و گفت: در این بخش بیش از 900 وب‌سرویس ایجاد شده و طی پنج سال گذشته بیش از یک میلیارد تراکنش اطلاعاتی میان قوه قضاییه و نهادهای حاکمیتی انجام شده است.

کاظمی‌فرد همچنین از انتشار 10 میلیون رأی قضایی به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه داده‌باز حاکمیتی کشور خبر داد و افزود: سامانه‌های پایش لحظه‌ای داده‌ها، ارزیابی قضات مبتنی بر عملکرد و سامانه‌های داده‌های قضایی نیز در این دوره ایجاد شده‌اند.

برگزاری 700 هزار جلسه دادرسی الکترونیک در پنج سال گذشته

کاظمی‌فرد با اشاره به دستاوردهای حوزه نوآوری و تحول فناورانه اظهار کرد: طی پنج سال گذشته بیش از 700 هزار جلسه دادرسی الکترونیک برگزار شده و 85 درصد زندانیان بدون انتقال فیزیکی مورد تحقیق برخط قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: سامانه هوشمند استعلامات مالی نیز توانسته زمان شناسایی و توقیف اموال را از 400 روز به چهار دقیقه کاهش دهد.

طراحی سامانه اطلاعات مؤثر افراد و دستیار هوشمند قاضی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه همچنین با اشاره به طراحی سامانه اطلاعات مؤثر افراد برای شناسایی هوشمند مراجعان خاص گفت: همچنین دستیار هوشمند قاضی مبتنی بر پایگاه داده قوانین، بانک‌های اطلاعاتی معتبر حقوقی و یادگیری از اطلاعات میلیون‌ها دادنامه طراحی شده است که قابلیت ارزیابی اتقان آرا با استفاده از هوش مصنوعی را دارد.

کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه دادرسی هوشمند امروز یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت نهادی است، اظهار کرد: خودکارسازی فرآیندهای تکراری، کمک به تصمیم‌گیری قضات و جلوگیری از شکل‌گیری دعاوی سه هدف اصلی این رویکرد جدید به شمار می‌رود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه افزود: در دادرسی الکترونیک، قاضی تمامی امور را شخصاً انجام می‌داد و فناوری صرفاً به الکترونیکی شدن داده‌ها و حذف کاغذ کمک می‌کرد؛ اما در دادرسی هوشمند، قاضی با نظر خود از انجام وظایف تکراری رها می‌شود و بخشی از تصمیمات استاندارد نظیر ابلاغ، ارجاع و برخی امور دیگر پس از تأیید قاضی به صورت خودکار انجام خواهد شد.

وی ادامه داد: در این مدل، نقش قاضی به راهبری فرآیند هوشمند، اعتبارسنجی خروجی الگوریتم‌ها و تصمیم‌گیری در موارد استثنایی ارتقا می‌یابد و این گذار، نه تنها موجب کاهش جایگاه قاضی نمی‌شود، بلکه جایگاه وی را به عنوان یک تصمیم‌گیر تحلیلگر و راهبردی ارتقا می‌بخشد.

آغاز حرکت ملی به سمت دادرسی هوشمند

کاظمی‌فرد با بیان اینکه امروز آغازگر مرحله جدیدی از تحول در دستگاه قضایی هستیم، گفت: حرکت پنج‌ساله قوه قضاییه به بلوغ مناسبی در حوزه دادرسی الکترونیک منجر شده است؛ البته هنوز کارهای متعددی در این حوزه باقی مانده، اما اکنون نقطه آغاز دادرسی هوشمند فرا رسیده است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه تصریح کرد: آنچه امروز رونمایی و ارائه می‌شود، آغاز این مسیر است و به معنای رسیدن به نقطه بلوغ نهایی نیست. امیدواریم در سال‌های آینده دستاوردهای بزرگ‌تر و شگفت‌انگیزتری در این حوزه حاصل شود.

اجرای آزمایشی طرح‌های هوشمندسازی در استان‌های منتخب

وی با اشاره به اجرای آزمایشی برخی طرح‌های هوشمندسازی در استان‌های منتخب کشور گفت: موضوعاتی نظیر شعب الکترونیک، ارجاع هوشمند پرونده‌ها، دستیار هوشمند قضایی و سایر پروژه‌های مرتبط در چند استان در حال اجرا و آزمایش است.

کاظمی‌فرد در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت و دستورات معاون اول محترم قوه قضاییه، توسعه دادرسی هوشمند در سراسر کشور با سرعت بیشتری دنبال شود و تا پایان سال بخش قابل توجهی از فرآیندهای تکراری و استاندارد در دستگاه قضایی به صورت خودکار انجام شود تا قضات فرصت بیشتری برای تمرکز بر تصمیم‌گیری‌های تخصصی و رسیدگی‌های قضایی داشته باشند.

انتهای پیام/