برنامه دایره | ملاقات با بیت کوین در تالار شیشه‌ای

با وجود گذشت بیش از یک دهه از پیدایش رمزارزها، تعیین ماهیت واقعی آن‌ها همچنان یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود. کارشناسان در پاسخ به این پرسش که «رمزارز چیست؟» هنوز به یک تعریف واحد نرسیده‌اند. برخی آن را نوعی پول دیجیتال می‌دانند، گروهی دیگر از آن به‌عنوان دارایی سرمایه‌ای یاد می‌کنند و عده‌ای نیز معتقدند بیت‌کوین و رمزارزها را باید در قالب یک طبقه دارایی کاملاً جدید بررسی کرد.

در این برنامه، ولی‌اله فاطمی، بنیان‌گذار توسن و رضا کیانی، مدیر تحقیق و توسعه بورس تهران، رو‌به‌روی هم نشستند تا از منظر فناوری، مقررات‌گذاری و ساختار بازار سرمایه، ابعاد کمتر گفته‌شده‌ی این پدیده را واکاوی کنند.

این اختلاف نظر زمانی پیچیده‌تر می‌شود که استیبل‌کوین‌ها وارد بحث می‌شوند؛ رمزارزهایی که ساختارشان برای حفظ ارزش ثابت طراحی شده و در بسیاری از تحلیل‌ها نزدیک‌ترین گزینه به مفهوم «ارز» تلقی می‌شوند. با این حال، حتی درباره آن‌ها نیز یک اجماع کامل شکل نگرفته است.

در سوی دیگر، بیت‌کوین به‌عنوان اولین و بزرگ‌ترین رمزارز، به دلیل ساختار غیرمتمرکز و ویژگی‌های منحصربه‌فرد، معادل مستقیمی در اقتصاد سنتی ندارد و همین مسئله آن را به نقطه آغاز بسیاری از اختلاف‌نظرهای کارشناسی تبدیل کرده است.

با وجود این چالش‌ها، روند جهانی قانون‌گذاری نشان می‌دهد که رمزارزها به‌تدریج در مسیر پذیرش رسمی قرار گرفته‌اند. از ثبت قوانین مالیاتی گرفته تا امکان سرمایه‌گذاری نهادی، همگی به‌نوعی تأیید می‌کنند که دولت‌ها رمزارز را «دارایی» به رسمیت می‌شناسند؛ حتی اگر هنوز درباره ماهیت دقیق آن اختلاف وجود داشته باشد.

نمونه بارز این روند، فعالیت حدود ۲۰۰ صندوق رمزارزی در بورس سوئیس است؛ اقدامی که نشان می‌دهد بازارهای مالی بزرگ نمی‌توانند رشد ۳.۵ تریلیون دلاری صنعت کریپتو را نادیده بگیرند و به‌دنبال چارچوب‌هایی برای ورود ایمن و نظارت‌پذیر به این حوزه هستند.

کارشناسان معتقدند در شرایط کنونی، مسئله اصلی نه مخالفت با رمزارزها، بلکه ناهماهنگی در طبقه‌بندی آن‌هاست. تحلیلی که از یک رمزارز ارائه می‌شود، می‌تواند مسیر قانون‌گذاری، نظارت، مالیات‌ستانی و حتی نحوه سرمایه‌گذاری آن را تحت‌تأثیر قرار دهد. در نتیجه تا زمانی که این اختلاف نظر رفع نشود، مسیر سیاست‌گذاری و توسعه بازارهای رمزارزی همچنان با چالش روبه‌رو خواهد بود.