خبرگزاری مهر، گروه استانها؛ سجاد صفری: نمایش خیابانی «آسمان سرخ»، تازهترین تجربه گروهی از هنرمندان تبریزی به کارگردانی علی یاوری، این روزها در حال بازخوانی مفاهیم حماسی، ملی و مذهبی در دل میدانهای شهر است. این اثر که با محوریت ادای دین به شهدا—از شهدای مدرسه شجره طیبه تا شهدای ناو دنا—تولید شده، تلاش دارد در فضایی حماسی، روایتی نو از استقامت ایرانی ارائه دهد و کلیشههای معمول در نمایشهای خیابانی را به چالش بکشد.
علی یاوری، کارگردان نمایش، در گفتگو با خبرنگار مهر در تشریح ویژگیهای اجرایی این اثر ۳۵ دقیقهای میگوید: تفاوت بنیادین نمایش صحنهای و خیابانی در نوع مواجهه با مخاطب است. در تئاتر صحنهای، تماشاگر به سالن دعوت میشود، اما در نمایش خیابانی، هنرمند باید مخاطب خود را در دل کوچه و خیابان پیدا کند. نمایش ما نیز با همین رویکردِ مستقیم و بیواسطه طراحی شده است.
یاوری تأکید میکند که تمام اجزای نمایش، از دکور تا لباس، بهصورت پرتابل و اختصاصی برای همین اثر دوخته و ساخته شدهاند تا کیفیت اجرا در فضاهای باز کاهش نیابد.
وی میافزاید: نمایش ما در واقع تلفیقی از نمایش خیابانی، میدانی و حماسی است که با حضور ۳۵ هنرمند و بهرهگیری از موسیقی زنده بدون هیچگونه پلیبک، حتی در صحنههای انفجار اجرا میشود.
هزینههای تولید و دغدغههای تهیهکنندگی
علی نیکی، تهیهکننده اثر، با اشاره به فشردگیِ فرآیند تولید، از اهمیت حمایتهای مادی و معنوی میگوید. به گفته او، تنها برای انتخاب بازیگران و بازنویسی و روتوش نمایشنامه، حدود ۱۰ روز تا دو هفته زمان صرف شده و تیم در مجموع یک ماه تمرین مستمر داشته است.
نیکی هزینههای تولید را قابلتوجه ارزیابی کرده و میگوید: برای تأمین اکسسوری، هزینههای بازیگران و عوامل که حدود ۲۵ نفر (۱۵ بازیگر و ۱۰ عامل اجرایی) هستند، تنها تا این لحظه هزینهای بالغ بر ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان برآورد شده است؛ رقمی که با در نظر گرفتن برنامههای آینده برای ترانسفر ۳۵ نفر جهت اجرا در شهرهایی چون مشهد و تهران، نیازمند نگاه جدیتر نهادهای فرهنگی است.
نگاه کارشناسی؛ شکستن کلیشهها
در کنار روایت کارگردان و تهیهکننده، سمانه زمانی، کارگردان تئاتر که اولین سئانس را از نزدیک دیده است، با تحلیل این اثر از منظر ساختار اجرایی و پیامرسانی، معتقد است «آسمان سرخ» توانسته است گام مهمی در شکستن کلیشههای تئاتر خیابانی بردارد.
زمانی در اینباره میگوید: «نقطه قوت این نمایش در این است که از شعارزدگی پرهیز کرده و دیالوگها را با ظرافتِ خاصی نوشته است. این اثر تماشاگر را تنها به تماشای یک نمایش یا گریه دعوت نمیکند، بلکه او را به ایستادن و دفاع از حقیقت فرامیخواند.
به گفته این فعال حوزه نمایش، پیام محوری نمایش که بر مبنای «عزاداریِ صرف کافی نیست و باید ایستاد و مقابله کرد» بنا شده، بهخوبی در دیالوگها نمود پیدا کرده است: قسمتی از دیالوگهای نمایش از زبان کودک شهید به مادر خود که یادآوری میکند: مردم کور نیستند و حقیقت را میبینند. رویکرد نمایش را از یک اثر معمولی به یک بیانیه حماسی تبدیل کرده که هدفش دعوت به آیندهای مقتدر و تسلیمناپذیر است.
از میدان شهید بهشتی تا افقهای کشوری
نمایش «آسمان سرخ» که نخستین اجراهای خود را در میدان شهید بهشتی با بازخورد مثبت مخاطبان سپری کرده، اکنون آماده است تا پیام مقاومت خود را در سایر نقاط استان و شهرهای بزرگ کشور گسترش دهد. با این حال، کارگردان و تهیهکننده اثر تأکید دارند که تحقق این امر—یعنی گسترش اجراها به تهران یا مشهد—در گروِ همراهی ادارات و مسئولان فرهنگی هر شهر است.
آنها معتقدند هنرمند نباید برای حمایتِ از آثارِ ملی و ارزشی «به دنبال مسئولان بدود»؛ بلکه وظیفه سیستم فرهنگی است که از تولیدات باکیفیت که برای ادای دین به قهرمانان ملی و شهدای عزیز طراحی شدهاند، پیشقدم شده و حمایت کنند.
