یادداشت مهمان-سید حسام حسینی؛ ۱- آن چند دقیقهای که از یک برنامه در شبکه افق به طور گسترده فراگیر شده بیمزه، بیموقع و پرتوپلا بود. سردبیر باید حواسش میبود، تهیهکننده باید حواسش میبود، ناظر پخش باید حواسش میبود، مدیرپخش باید حواسش میبود اما دایره مسئولیت پیش از پخش این ماجرا تا همینجا به پایان میرسد. در حین پخش و پس از پخش هم مسئولیتهایی وجود دارد. مدیر گروه و مدیر شبکه باید حواسشان میبود. خب در این فقره فیالفور با حکم معاون سیما رئیس شبکه عزل شد. یعنی حداکثر برخورد صورت گرفته است. در صورتی که علیالقاعده مدیر شبکه از این «خطا» نه مطلع بوده نه میبایست طبق وظایفش پیش از پخش مطلع میشده است.
۲- در میان تمامی مشاغل شاید دستورالعملهای پذیرش بیماران و انجام عملهای جراحی جزو سختگیرانهترین فرآیندها باشد. یعنی از لحظهای که بیمار در بیمارستان پذیرش میشود تا لحظهای که از بیمارستان مرخص میشود افراد آموزشدیده و حرفهای متعددی در قالب کادر درمان با بیمار و همراهانش گفتگو میکنند تا اشتباه و خطا را به حداقل ممکن برسانند. در بین همه خطاهای پزشکی خطای عمل عضو اشتباه یا بیمار اشتباه از همه نادرتر است. یک لحظه تصور کنید: قرار است دست چپ شما عمل شود. رفتید به اتاق عمل، متخصص بیهوشی شما را بیهوش کرد، پزشک جراح متخصص با کمک چندین نفر پزشک و پرستار دیگر اطلاعات شما را بررسی کرده و عضو مورد نظر را عمل کرده بعد که از اتاق عمل بیرون میآیید و به هوش میآید دست چپتان در همان وضع قبلی است و هیچ بهبودی پیدا نکرده است. در عوض دست راست سالمتان هم دیگر مثل گذشته سالم نیست. به نظرتان نرخ چنین اشتباهات مهلکی چقدر است؟ آنهم نه در جوامع توسعه نیافته یا در حال توسعه بلکه در کشور کشورها و سرزمین فرصتها، آمریکا. JAMA که نهادی متخصص در زمینه پژوهش پزشکی در آمریکا است نرخ این خطا را به ازای هر سال بین ۱۳۰۰ تا ۲۷۰۰ مورد گزارش میکند. ۲۷۰۰ خطا در عمل عضو اشتباه یا بیمار اشتباه در طول یکسال در آمریکا.
۳- همه اشتباهات به یک اندازه مخرب نیستند اما در مورد خسارتبارترین اشتباهات هم باید این را به خاطر داشته باشیم که با اشتباه طرفیم نه خرابکاری. تاوان اشتباهات و برخورد با خاطیان باید متناسب با اولا اشتباه بودن و ثانیا اندازه آن اشتباه باشد. نباید با هر چیزی چنان برخورد کرد که بزرگترین خطای تاریخ بشریت رخ داده چراکه آن موقع هیچ مجازات منصفانهای برای بزرگترینها خطاها پیدا نمیکنیم. باید اندازه نگه داشت که اندازه نکوست.
۴- در کنار این خطای واضح که طبیعتا مورد سوءاستفاده ضدانقلاب هم قرار گرفته است، تقریبا از ابتدای دوران مدیریت فعلی صداوسیما برنامه «پاورقی» با محوریت هجو غربزدگی و فعالیتهای ضد انقلاب هرشب روی آنتن است که بدون بروز چنین خطاهایی، بسیار موفق عمل کرده و دوبار هم مورد تقدیر رهبر معظم انقلاب قرار گرفته است. یعنی اینطور نیست که چنین برنامههایی مطلقا غلط باشند و اساسا هجو و نقد اباطیل آمریکوفیلها و بنگیهای هوادار آن دلقکی که خودش را پادشاه بالقوه ایران میداند کار ناشایست و ناصوابی باشد.
۵- تقبیحهای هیجانی طیفهای مختلف مخاطبان و فعالان فرهنگی و رسانهای در چارچوب فضای حاکم قابل درک و تحلیل است. لکن واکنشهای شتابزده و دنبالهدار گروههای سیاسی و برخیمحافل تصمیمساز این تصور را ایجاد میکند که فرصتطلبانی در پی ربودن فرصتها هستند و از آن بریده «خطخطی» میخواهند پیشنویس حکمی را انشا کنند. پیشنهادم به دلسوزان این است که اندکی آرامششان را حفظ کنند و اندازهنگهدارند که چه بسا روزی خیاط در کوزه افتاد و خودشان نیز به خطایی گرفتار شدند. فرصتطلبان هم بدانند آنچه از دور فرصت به نظر میآید ای بسا از نزدیک دام باشد. همین.
