امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: ماه ها است صنعت خودرو در گردابی از کمبود نقدینگی، ناترازی انرژی و تلاطم ارزی دست و پا می زند. چرخ های تولید کند شده و بنگاه های قطعه سازی در حاشیه بقا ایستادند. در حالی که برخی از تولیدکنندگان با تاخیر در پرداخت بدهی ها و برگشت خوردن چک های خود مواجه هستند، بازار نیز از سوی دیگر با جهش قیمت و کاهش عرضه روبه رو است؛ وضعیتی که نشان می دهد این صنعت مادر نه تنها از رکود خارج نشده بلکه در آستانه بحران مالی جدیدی قرار دارد.
در پشت صحنه، خودروسازان می گویند نقدینگی در گردش ندارند و شبکه بانکی نیز با احتیاط عمل می کند. تامین ارز برای واردات قطعات نیمه ساخته دشوار شده و روند تخصیص منابع از بانک مرکزی به کندی پیش می رود. از سوی دیگر، سیاست های متغیر در حوزه قیمت گذاری و تصمیمات چندگانه در وزارت صمت، تصویر روشنی از آینده تولید ارائه نمی دهد.
مضاف بر این، قطعه سازان نیز با کمبود مواد اولیه، محدودیت انرژی در زمستان و بی ثباتی بازار ارز روبه رو هستند. برخی از آن ها هشدار می دهند که اگر روند فعلی ادامه یابد، بخشی از زنجیره تامین در ماه های آینده از مدار تولید خارج می شود. حتی فعالان بازار معتقدند که در سال جاری، تولید خودرو به سقف یک میلیون دستگاه نیز نخواهد رسید و واردات هم به دلیل مشکلات ارزی عملا متوقف مانده است. از همین رو جهت بررسی وضعیت تولید و واردات خودرو توام با پرداخت تسهیلات بانکی به زنجیره تامین دو خودروساز بزرگ با «سید جواد حسینی کیا»، نایب رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی به گفت و گو پرداختیم؛
بانک مرکزی باید ورود کند و بانک ها را پای کار بیاورد تا خودروسازان بتوانند در قالب تسهیلات، هم بدهی هایشان را پرداخت کنند و هم سرمایه در گردش داشته باشند تا این صنعت گامی رو به جلو بردارد
* وضعیت پرداخت تسهیلات مالی به زنجیره تامین دو خودروساز بزرگ به کجا رسیده است؟ برخی از فعالان صنعت خودرو می گویند که بانک مرکزی با پرداخت این تسهیلات تاکنون موافقت نداشته است، نظر شما در این مورد چیست؟
به دلیل فقدان نقدینگی مناسب، خودروسازان دچار چالش جدی شدند. حتی برخی از چک های خودروسازان برگشت خورده است؛ امروز اگر بخواهیم شرایط خودروسازی به حالت نرمال و قابل قبول برسد و بدهی ها پرداخت شود، این صنعت به حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی نیاز دارد. این عدد باید از مسیر بانک مرکزی و با همکاری بانک های عامل تامین شود. بانک مرکزی باید ورود کند و بانک ها را پای کار بیاورد تا خودروسازان بتوانند در قالب تسهیلات، هم بدهی هایشان را پرداخت کنند و هم سرمایه در گردش داشته باشند تا این صنعت گامی رو به جلو بردارد.
* بسیاری از فعالان صنعت و بازار خودرو از چالش های ارزی گلایه دارند، به نظر می رسد در این حوزه نیز مشکلات جدی وجود دارد، این چالش چه زمانی برطرف خواهد شد؟
واقعیت این است که شرایط ارزی کشور مناسب نیست و همین باعث شده که خودروسازان، قطعه سازان و واردکنندگان همگی با مشکل روبه رو شوند. تا زمانی که وضعیت ارز سامان نیابد، نمی توان انتظار داشت این چالش ها برطرف شود.
* با گذشت هشت ماه از سال جاری تاکنون خودروهای جدید با تیراژ مناسب به کشور نرسیدند، تکلیف واردات چه زمانی مشخص خواهد شد؟
همان طور که پیشتر اشاره کردم، همه چیز به وضعیت ارز بستگی دارد. تا زمانی که موضوع ارز حل نشود، عملا واردات خودرو با مشکل مواجه است. در شرایط فعلی، نمی توان به آن میزان که بازار نیاز دارد واردات انجام داد. اگر ارز کافی وجود نداشته باشد، این موضوع حل شدنی نیست.
اگر دولت اجازه دهد واردات خودرو با اعلام منشا ارز انجام شود، بسیاری از این مشکلات برطرف می شود
* قیمت گذاری خودرو همچنان چالش جدی خودروسازان در کشور است، این موضوع با هدف بهبود نقدینگی در این صنعت باید چه مسیری را دنبال کند؟
قیمت گذاری هم مانند سایر موضوعات به ارز بر می گردد؛ وقتی ما ارز کافی نداریم، طبیعتا در تامین قطعات و واردات دچار مشکل می شویم و همین مساله روی قیمت تاثیر می گذارد. امروز بازار خودرو به حدود یک میلیون و پانصد هزار تا یک میلیون و ششصد هزار دستگاه نیاز دارد، اما تولید داخلی در سال جاری حدود یک میلیون دستگاه خواهد بود. این عدم توازن عرضه و تقاضا باعث شده بازاری دیگر شکل بگیرد و قیمت ها دچار نوسان شود. اگر دولت اجازه دهد واردات خودرو با اعلام منشا ارز انجام شود، بسیاری از این مشکلات برطرف می شود. افراد زیادی هستند که خارج از کشور یا حتی در داخل، ارز در اختیار دارند و بدون ایجاد التهاب در بازار می توانند خودرو وارد کنند، بخشی از نیاز بازار از این طریق قابل مدیریت است.
* برخی فعالان صنعت خودرو معتقدند وزیر صمت کمترین توجه را به صنعت خودرو دارد، نظر شما چیست؟
وقتی ارز وجود ندارد، طبیعی است که اولویت کشور تامین کالاهای اساسی باشد. بنابراین، خودرو در اولویت های بعدی قرار می گیرد. این تصمیم از منظر سیاست گذاری کلان اقتصادی قابل درک است، اما باید تلاش کرد همزمان به صنعت خودرو نیز بی توجهی نشود.
* با توجه به ناترازی انرژی و توقف ثبت سفارش واردات از ابتدای سال، وزارت صمت باید چه رویکردی در پیش بگیرد؟
معتقدم اگر دولت اجازه دهد با اعلام منشا ارز، واردات خودرو انجام شود، بسیاری از مشکلات کاهش پیدا می کند. در غیر این صورت، نه تولید به سقف یک میلیون دستگاه خواهد رسید و نه واردات گرهی از کار بازار باز می کند.
* قطعه سازان از بی توجهی وزارت صمت گلایه دارند و نگران تامین انرژی در زمستان هستند، در این زمینه چه اقداماتی صورت گرفته است؟
هفته گذشته جلسه ای با وزیر نفت داشتیم و موضوع تامین انرژی واحدهای صنعتی و تولیدی را بررسی کردیم. وزیر نفت قول دادند که تا حد امکان نسبت به تامین انرژی صنایع اهتمام داشته باشند تا کمترین آسیب به واحدهای تولیدی وارد شود.
* در شرایط تحریم و فشارهای بین المللی، چه اقداماتی باید برای ارتقای کیفیت خودرو انجام شود؟
در چنین شرایطی نیازمند حمایت مقطعی از خودروسازان و قطعه سازان هستیم. همان طور که پیشتر اشاره داشتم؛ پرداخت تسهیلات بانکی و اصلاح سیاست تعرفه واردات می تواند نقش مهمی در افزایش کیفیت و پایداری تولید داشته باشد.
