رالی بورس ۱۴۰۵ در برابر جهش ۱۳۹۹ | رمزگشایی از قدرت پنهان تالار شیشه‌ای در خرداد

اقتصادآنلاین – رجا ابوطالبی: شاخص کل بورس با رشد ارتفاع ۱۲.۱۸ درصدی در هفته‌ای که گذشت، به هفتمین هفته پربازده بورس کشور از سال ۱۳۹۸ تا به امروز تبدیل شد.

مهم‌ترین عامل عوض شد

هر زمان صحبت از رشد‌های شارپ و با شتاب بالا بازار سرمایه می‌شود، بی‌شک تمام فعالان اقتصادی یاد سال‌های ۹۸ و ۹۹ می‌افتند. سال‌هایی که شاخص بورس را به قله‌ ۲ میلیون ۱۰۰ هزار واحد رساند و بازدهی هزار درصدی برای بسیاری از نماد‌ها در همان دو سال رقم خورد.

آن زمان دامنه بازار بورس، به جز بازار پایه که بعد‌ها فراموش شد، ۵ درصد بود و حتی بستن نماد‌ها بابت توضیح برای بازدهی مثبت ۵۰ درصدی، به یک روز نمی‌رسید. نماد‌هایی که بعد از برگزاری مجامع با درصد‌های ۸۰ درصدی بازگشایی و مچ می‌شدند، آن روز‌های سبز بازار را خلق کردند.

اما مهمترین عامل برای مقایسه بازدهی بورس امروز با بورس مدل ۹۹ یعنی دامنه نوسان متفاوت شده است. در آن روزها، اگر کل نماد‌ها به سقف قیمت روزانه خود می‌رسیدند و بازدهی ۵ درصدی را برای سهامداران خود ایجاد می‌کردند، شاخص کل در هر هفته باید ۲۷.۶۳ درصد رشد ارتفاع را تجربه می‌کرد.

اما همان‌طور که مشخص است، برترین هفته بازار سرمایه در سال‌های ۹۸ و ۹۹، حدودا ۱۸ درصد بازدهی را خلق کرد که نشان می‌دهد هم بازار پایه و هم نوسانات برخی نمادها، یکپارچگی تماما سبز را از بازار دریغ کردند.

حال به خرداد سال ۱۴۰۵ برمی‌گردیم؛ جایی که با دامنه نوسان ۳ درصدی، بیشترین رشد هفتگی بازار ۱۵.۹۳ درصد خواهد شد. در این بین، هفته‌ منتهی به ۲۹ خرداد با ثبت بازدهی ۱۲.۳۷ درصدی، نشان داد که بهترین هفته بازار همین هفته‌ گذشته بود.

به زبان ساده، در هفته منتهی به ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹، حدود ۶۵ درصد بازار در محدوده صف خرید، هر ۵ روز خود را پشت‌سر گذاشتند. این درحالی است که هفته منتهی به ۲۹ خرداد ۱۴۰۵، ۷۸ درصد نماد‌ها تماما صف خرید بودند.

رکورد‌هایی که جابه‌جا شد

حتی رکورد‌های این هفته بازار سرمایه نشان می‌دهد که عملکرد خرداد ۱۴۰۵ بسیار بهتر از سال ۱۳۹۹ بود؛ چرا که اولین موردی که سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی آن را بررسی می‌کنند، شاخص کل و شاخص هم‌وزن است. بررسی آن دو شاخص از ثبت قله‌های جدید حکایت دارد، به طوری که کماکان گارد صعودی خود را حفظ کرده و میل به عقب‌نشینی ندارند.

از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد «سهام و صندوق‌های سهامی» در یک روز، از مرز ۵۴ همت عبور کرد. حتی رکورد قبلی نیز در همین خردادماه، در تاریخ دوشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۵، با ثبت ۳۷ همت معامله خرد رقم خورده بود.

با وجود تمام تبلیغات و تعدد ورود مردم به بازار سرمایه در سال‌های ۹۸ و ۹۹، انتظار می‌رفت که رکورد ورود پول حقیقی به بازار سهام مربوط به همان سال‌ها باشد. اما داده‌های آماری مدیریت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار نشان می‌دهد که بیش‌ترین رقم ورود پول حقیقی از زمان بازگشایی بازار سهام با ثبت عدد ۸.۹ همتی در همین هفته و روز دوشنبه رقم خورد.

در مجموع، مقایسه عملکرد بورس در خرداد ۱۴۰۵ با موج‌های صعودی سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ نشان می‌دهد که صرفا درصد رشد شاخص معیار کافی برای سنجش قدرت بازار نیست، بلکه ساختار بازار، دامنه نوسان و رفتار نماد‌ها نقش تعیین‌کننده‌تری دارند.

اگرچه رشد‌های امروز از نظر عددی در بازدهی کمتر از دوره‌های تاریخی به نظر می‌رسد، اما یکپارچگی صف‌های خرید، افزایش ارزش معاملات و ورود پول حقیقی نشان می‌دهد که کیفیت این رشد در برخی ابعاد حتی می‌تواند با دوره‌های اوج گذشته قابل مقایسه باشد.