شوک توافق ایران به بازار اسرائیل / فرار سرمایه از بورس تل‌آویو

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از فارس؛‌ شاخص‌های بورس تل‌آویو از روز دوشنبه و پس از اعلام رسمی توافق میان تهران و واشنگتن در شب یکشنبه، وارد کانال نزولی شدند و این روند در روز سه‌شنبه نیز ادامه یافت.

در روز دوشنبه (نخستین روز معاملاتی پس از توافق)، شاخص اصلی «تل‌آویو ۳۵» با ۲.۰۱ درصد کاهش به ۴,۲۵۵ واحد رسید و شاخص «تل‌آویو ۱۲۵» نیز ۲.۳۴ درصد ریزش کرد. همچنین شاخص «تل‌آویو ۹۰» نزدیک به ۲.۵۲ درصد و شاخص کوچک‌ترین شرکت‌ها نیز ۲.۵ درصد سقوط کردند .

در بخش‌های مختلف بازار بورس اسرائیل، گروه بانک‌ها با کاهش ۳.۳ درصدی مواجه شدند و شاخص بیمه با سقوط ۵.۸ درصدی، سنگین‌ترین افت را به خود اختصاص داد.

شرکت‌های دفاعی رژیم صهیونیستی نیز به دلیل کاهش تنش‌های منطقه‌ای و کاهش احتمالی بودجه‌های نظامی، متحمل ضررهای سنگینی شدند؛ به‌طوری که سهام شرکت صنایع هوافضای اسرائیل (البت سیستمز) ۷.۶ درصد، اریت ۹.۲ درصد و ایرودروم ۱۴ درصد سقوط کرد. همچنین شاخص نفت و گاز ۴.۴ درصد کاهش یافت و شاخص املاک نیز ۳.۱ درصد ریزش داشت.

روند نزولی بازار در روز سه‌شنبه نیز ادامه یافت. بر اساس داده‌های لحظه‌ای، شاخص «تل‌آویو ۳۵» در این روز با ۰.۸۶ درصد کاهش به سطح ۴,۱۹۵.۹۷ واحد رسید.

شاخص بیمه نیز ۱.۳ درصد دیگر از ارزش خود را از دست داد و شاخص شرکت‌های فناوری پیشرفته ۱.۵ درصد ریزش کرد. در مجموع، حجم معاملات در این دو روز بسیار بالا بود که نشان‌دهنده اضطراب شدید سرمایه‌گذاران و خروج نقدینگی از بازار سهام رژیم صهیونیستی است.

بورس تل‌آویو از ابتدای ژانویه ۲۰۲۶ (دی ماه) برنامه معاملاتی خود را تغییر داده است. بر اساس این تغییر، بورس تل‌آویو که پیش‌تر از یکشنبه تا پنج‌شنبه فعالیت می‌کرد، از این پس از دوشنبه تا جمعه فعالیت خواهد داشت و روزهای یکشنبه تعطیل است. به همین دلیل، اعلام توافق در شب یکشنبه، نخستین واکنش بازار در روز دوشنبه (روز اول هفته معاملاتی جدید) ثبت شده است.

تحلیلگران اقتصادی اسرائیل دو عامل اصلی را برای این ریزش‌های شدید برشمرده‌اند.

نخست، فروش پس از انتشار خبر،‌در هفته‌های منتهی به توافق، بازارهای جهانی به‌دنبال نشانه‌هایی از کاهش تنش در منطقه، رشد قابل‌توجهی را تجربه کردند و بورس تل‌آویو نیز هم‌پای بازارهای جهانی از این فضا بهره‌مند شد.

اما پس از اعلام رسمی توافق، سرمایه‌گذاران در اسرائیل با این واقعیت مواجه شدند که توافق مذکور نه‌تنها منافع راهبردی این رژیم را تأمین نمی‌کند، بلکه آزادی عمل نظامی آن را در برابر محور مقاومت محدود می‌سازد.

به همین دلیل، آنها اقدام به برداشت سود و خروج سرمایه از بازار کردند. به عبارت دقیق‌تر، خوش‌بینی پیش از توافق، ناشی از همسویی با بازارهای جهانی و کاهش قیمت نفت بود، نه امیدواری به محتوای توافق برای منافع اسرائیل؛ چراکه از همان ابتدا مشخص بود که این توافق با خواست‌های تل‌آویو فاصله زیادی دارد.

دوم، کاهش شدید قیمت نفت که مستقیماً به سودآوری شرکت‌های انرژی اسرائیل ضربه زد. با انتشار اخبار مثبت از توافق و چشم‌انداز بازگشت نفتکش‌ها به تنگه هرمز، قیمت نفت با کاهش بیش از ۴ درصدی مواجه شد و شاخص نفت و گاز بورس تل‌آویو را نیز تحت تأثیر قرار داد.

آوی شاکوری، تحلیلگر ارشد شرکت «بسگوت سیگما کاپیتال مارکتس»، در گفت‌وگو با روزنامه اقتصادی اسرائیلی «کالکالیست» توضیح داد که خوش‌بینی جهانی نسبت به توافق، جای خود را به نگرانی در داخل اسرائیل داده است.

به گفته او، سرمایه‌گذاران این احتمال را مد نظر قرار داده‌اند که توافق با ایران برای منافع اسرائیل مثبت نبوده و به همین دلیل شروع به انتقال سرمایه به خارج از کشور کرده‌اند .

اران گلد‌رینگ، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت «آنالیست»، نیز در گفت‌وگو با نشریه «گلوبس» تأکید کرد که بازار اسرائیل نمی‌داند چگونه این توافق را هضم کند. به گفته او، توافق با ایران، آزادی عمل رژیم صهیونیستی را محدود کرده و تهدیدات امنیتی بلندمدت را برطرف نمی‌سازد. گلد‌رینگ همچنین اشاره کرد که قیمت‌گذاری در بازار اسرائیل پیش از این با بازارهای جهانی به تعادل رسیده بود و کاهش احتمالی نرخ بهره نیز برای بخش بانکی مطلوب نیست .

ایدیت موسکوویتس، مدیر اتاق معاملات بانک بین‌المللی اول، نیز به روزنامه اقتصادی اسرائیلی گلوبز گفت که توافق تهدیدات امنیتی بلندمدت را از اسرائیل برطرف نمی‌کند و این موضوع در کاهش ارزش‌گذاری شِکِل تأثیر داشته است .

همچنین مجله اکونومیست امروز در گزارشی اعلام کرد که توافق ایران و آمریکا «ضربه‌ای شخصی به بنیامین نتانیاهو» محسوب می‌شود و اهداف رژیم صهیونیستی و آمریکا در قبال ایران دیگر همسو نیست. توافق ایران و آمریکا به‌گونه‌ای تنظیم شده که پایان جنگ در تمام جبهه‌ها از جمله لبنان را در بر می‌گیرد، در حالی که رژیم صهیونیستی بر حفظ آزادی عمل نظامی خود در برابر لبنان اصرار دارد.