بورس در میدان جنگ؛ ۱۴۰۴ سال پرآشوب بورس ایران

اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ سال ۱۴۰۴، آغاز با لبخند آمریکایی و پایان با خشم آنها؛ بازار سرمایه ایران در این سال روز‌های بسیار پرفراز و نشیبی را از سر گذراند و بازیگران آن برخی بیش از ۳۰۰ درصد دارایی‌شان بازدهی داشت و برخی دیگر این روز‌ها منتظر باز شدن بازار هستند تا فرار را بر قرار ترجیح دهند و از آن خارج شوند، حال ضرر کرده باشند یا سود.

اگر فرض را بر این بگذاریم که شاخص، آیینه تمام نمای بازار سرمایه ایران است، بورس در ابتدای سال و در فروردین ماه سال گذشته با وجود خستگی بهاری معامله‌گران، رشد نسبتا مطلوب و ۱۱.۷۵ درصدی داشته است. اما اگر ملاک ارزش دلاری بازار سرمایه (نرخ بازار آزاد) باشد، برچسب «فوق‌العاده» را می‌توان به رشد ۳۵.۵ درصدی بورس در ۳۱ روز ابتدایی ۱۴۰۴ داد. ارزش معاملات در اولین ماه سال به صورت میانگین روزانه ۴.۸ هزار میلیارد تومان بود.

روز‌های ابتدایی اردیبهشت با شاخص ۲.۷ میلیونی آغاز شد و در ادامه و در ۲۰ اردیبهشت به ۳.۲ میلیون رسید، اما در نهایت و در روز‌های پایانی اردیبهشت، به همان نقطه ابتدای ماه بازگشت. البته ارزش دلاری بازار نیز در این ماه ۱.۲ درصد کاهش پیدا کند. میانگین ارزش معاملات روزانه نیز در این ماه به ۱۰.۳ هزار میلیارد تومان رسید.

خرداد و جنگ

قرعه روزگار، اما در ماه خرداد به کام بورس نیافتاد و با انتشار شدید اخبار ناکامی مذاکرات واشنگتن و تهران، ارزش معاملات سقوط ۲ همتی کرد (تا ۲۱ خرداد و پیش از جنگ). شاخص کل نیز ۴.۵ درصد کاهش پیدا کرد و ارزش دلاری بازار نیز با ریزش ۴.۸ درصدی به زیر ۱۳۰ میلیارد دلار رسید. حقیقت اینکه آن زمان چنین ریزش‌هایی در اخبار بازتاب بسیار زیادی داشت، اما هم اکنون که ارزش دلاری بازار به ۷۵ میلیارد دلار رسیده است. جنگ، روند رو به زوال بورس را سرعت بخشید. ۴ روزی که بورس تعطیل بود ترس و واهمه بسیاری بر دل تمام فعالان بازار غالب شد که در ادامه تاثیر خود را بر بازار سرمایه گذاشت.

بازار تیر سرخ‌تر از خرداد

تیر ماه و در پی بازگشایی بازار سرمایه که بسیاری آن را نقد و بسیاری تمجید می‌کردند، با ریزشی شروع شد، سراشیبی شاخص تا ۹ درصد ادامه پیدا کرد، اما پس از ۱۸ تیر روند صعودی در پیش گرفت و در نهایت منجر به کاهش اعداد منفی برای بورس شد و شاخص کل در این ماه ۳ درصد ریزش داشت. ارزش دلاری بورس هم در همین ماه ۸ درصد کاهش پیدا کرد.

مرداد؛ ماه رکود بازار

رکود واقعی بورس، اما در مرداد ماه رخ داد، زمانی که میانگین ارزش معاملات روزانه به ۳.۱ هزار میلیارد تومان رسید و حتی یک روز هم ارزش آن به بیش از ۷ هزار میلیارد تومان نرسید. ضمن اینکه شاخص کل و ارزش دلاری بازار سرمایه سراشیبی سقوط را پر سرعت طی و هر دو به ترتیب ۱۲ و ۲۰ درصد کاهش پیدا کردند.

شهریور؛ ماه امید به بازگشت بورس

شهریور ماه امسال برای مدیران سازمان بورس بسیار مهم بود چراکه مدیریت صیدی در سازمان بورس یکساله شد و بسیاری از رسانه‌ها و بازاری‌ها به کارنامه یکسالگی پر فراز و نشیب آن پرداختند، که همزمان شده بود با جنگ، روی کار آمدن دونالد ترامپ، شروع و ختم مذاکرات و …؛ شاخص کل نیز با روند مثبت و رشد ۲.۵ درصدی عامل آرامش صیدی در سالگرد ریاستش در این ماه شد. البته که ارزش کل بازار در این ماه ۷.۷ درصد کاهش پیدا کرد و میانگین ارزش معاملات روزانه از ۳.۱ هزار میلیارد تومان مرداد ماه به ۲.۹ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کرد.

تنفس بورس در اول پاییز

با شروع مهرماه، باز پس از مدت‌ها که تحت فشار سنگین ریسک‌های سیاسی و نظامی قرار گرفته بود، نفسی دوباره گرفت و شاخص کل در این ماه ۱۵.۸ و ارزش دلاری بازار سرمایه ۲۱ درصد رشد کرد. ضمن اینکه میانگین ارزش معاملات با رشدی بیش از ۱۰۰ درصدی به ۶.۳ هزار میلیارد تومان رسید.

آبان و ریزش دوباره ارزش دلاری

آبان ماه، اما شتاب مهر را به ارث نبرد به این صورت که ارزش دلاری بازار سرمایه در این ماه نه تنها رشد نکرد بلکه ۲.۵ درصد کاهش پیدا کرد و شاخص کل هم فقط ۴ درصد رشد کرد. همچنین میانگین ارزش معاملات در این ماه ۶.۵ هزار میلیارد تومان بود.

شروع و پایان خوب بازار در پاییز

نمودار‌ها خبر از رشد بازار سرمایه در آذر ماه می‌دهند به این صورت که در این ماه شاخص کل ۲۱.۳ درصد و ارزش دلاری بورس ایران ۴.۵ درصد رشد کرد. ضمن اینکه در این ماه میانگین ارزش معاملات بالغ بر ۸.۶ هزار میلیارد تومان بود.

دی‌ماه تلخ ایران

با شروع سوز زمستان، بورس معاملات خود را شدت بخشید و میانگین ارزش معاملات در دی ماه به ۱۵ هزار میلیارد تومان رسید و ارزش دلاری بازار سرمایه نیز بیش از ۸ درصد رشد کرد. شاخص کل نیز توانست در این ماه ۱۳.۵ درصد رشد کند. دیماه ۱۴۰۴، ایران یکی از سخت‌ترین روز‌ها را پشت سر گذاشت. روز‌هایی که همزمان با اعتراضات مدنی، تعداد زیادی از هموطنان و ایرانیان جان خود را از دست دادند.

بورس زیر سایه اعتراض و جنگ

بهمن ماه، اما آنچنان به کام بورسی‌ها نبود و میانگین ارزش روزانه معاملات به ۸.۸ هزار میلیارد تومان سقوط کرد که ناآرامی‌های اجتماعی و تشدید سایه جنگ و ورود ناو‌های آمریکایی به منطقه عامل اصلی بازار منفی در این ماه بود. در بهمن ارزش دلاری بازار سرمایه بیش از ۲۶ درصد و شاخص کل ۱۵ درصد ریزش داشتند. در مجموع ۱۱ ماه نیز شاخص کل بورس تنها ۳۴.۶ درصد رشد داشت، و ارزش دلاری بازار سرمایه ارزش دلاری بازار سرمایه نیز نسبت به روز‌های ابتدای سال بیش از ۱۹ درصد کاهش داشته است.

دوباره جنگ آغاز شد

اما اسفند ماه؛ این ماه مصادف با ترور رهبر ایران، مقامات ارشد امنیتی و نظامی شد. از ۹ اسفند ماه تا امروز پانزدهم اسفندماه، تعطیلی بازار سهام ایران ۲۰روزه شد و معامله‌ای در بازار انجام نمی‌شود. در مجموع، اما ۱۲ ماهی که در سال گذشته از سر گذراندیم به نفع صندوق‌های طلا تمام شد که پس از گذشت مدت کوتاهی از شروع جنگ نیز معاملات آن از سر گرفته شد، این صندوق‌ها به طور میانگین بیش از ۱۱۰ درصد بازدهی داشتند. همچنین بدترین عملکر امسال به صندوق‌های سهامی می‌رسد که بهترین آنها نزدیک ۶۰ درصد بازدهی داشته است در صورتی که در بازار سهام ۱۲۰ سهم وجود دارند که بازدهی آنها بیش از ۶۰ درصد بوده است، این مورد به این معناست که مدیران سرمایه‌گذاری در سال گذشته نتوانستند به درستی دارایی‌هایی که مردم در دست دارند را مدیریت کنند.