سرمایه‌گذاران باید برای نوسانات شدیدتر آماده باشند / صنایع پر‌اقبال بورس در سال ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین، هابیل خاوری، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با اقتصاد آنلاین به بررسی ریسک‌های مهم و اثرگذار بر بازار سرمایه در سال آینده پرداخت و گفت: بازار سرمایه در سال ۱۴۰۳ با ریسک‌ها و عدم قطعیت‌های فراوانی مواجه بود که این عوامل به سال ۱۴۰۴ نیز منتقل خواهند شد. نباید خوش‌بین بود که بازار در سال جدید تمامی چالش‌های گذشته را کنار خواهد گذاشت و از نو مسیر متفاوتی را طی خواهد کرد. ریسک به‌معنای امکان پیش‌بینی احتمالات و امکان محاسبه احتمال پیروزی یا شکست است. اما آنچه بازار کنونی با آن مواجه است، عدم قطعیت است؛ بدین معنا که نه‌تنها نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی از آینده داشت، بلکه امکان عدددهی و محاسبه احتمالات نیز وجود ندارد.»

هابیل خاوری در ادامه، مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ را به شرح زیر عنوان کرد: اولین و مهم‌ترین ریسک، ریسک‌های ژئوپلیتیکی و عوامل بیرونی است که همچنان بازار را تهدید می‌کند. این عوامل سایه سنگینی بر بازار خواهند داشت و در طول سال ۱۴۰۴ نیز ادامه خواهند یافت.

مورد بعدی، نرخ بهره و سیاست‌های پولی بانک مرکزی است. با تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی، هنوز سیاست‌های مشخصی در خصوص نرخ بهره و تاثیر آن بر بازار سرمایه ارائه نشده است. علاوه بر این، تعیین وزیر اقتصاد جدید نیز یکی از مسائل نامشخص بازار است. در حال حاضر، مجلس هنوز در خصوص وزیر اقتصاد تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده است و رویکرد‌های احتمالی وزیر جدید نسبت به بازار سرمایه نامعلوم است. این عدم شفافیت می‌تواند تاثیرات مثبت یا منفی بر بازار داشته باشد.

وی در ادامه، به تاثیر سیاست‌های بین‌المللی و تغییرات احتمالی در ایالات متحده اشاره کرد و گفت: نکته‌ای که نباید از آن غافل شد، تصمیمات دونالد ترامپ در خصوص ایران و تحریم‌ها است. رویکرد ترامپ در قبال ایران همچنان غیرقابل پیش‌بینی است و این موضوع می‌تواند تاثیرات جدی بر متغیر‌های داخلی و در نهایت، بر بازار سرمایه ایران بگذارد. در چنین شرایطی، اگر سازمان‌ها و نهاد‌های اقتصادی نسبت به حمایت از بازار سرمایه احساس مسئولیت نکنند، ممکن است بازار در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های تلخ‌تری روبه‌رو شود.

خاوری به سایر ریسک‌های مهم بازار اشاره کرد و گفت: مسائلی مانند قیمت‌گذاری دستوری، عدم اجرای اصلاحات اقتصادی در سطوح کلان، و ضعف در رعایت اصول حاکمیت شرکتی در برخی شرکت‌های تحت مدیریت نهاد‌های عمومی غیردولتی، از جمله ریسک‌های مهم سال آینده هستند. همچنین، ناترازی انرژی در فصل گرما و مشکلات ناشی از قطعی برق و گاز در صنایع نیز می‌تواند فشار‌های مضاعفی بر بازار سرمایه وارد کند.

در نهایت، موضوع مکانیسم ماشه نیز از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. این عوامل در اختیار سرمایه‌گذاران نیستند، اما آگاهی از آنها می‌تواند به چینش یک سبد سرمایه‌گذاری مقاوم کمک کند. در شرایطی که عدم قطعیت‌ها روزبه‌روز افزایش می‌یابد، داشتن یک استراتژی مشخص و علمی برای مدیریت سرمایه، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

الزامات رشد بازار در سال ۱۴۰۴

هابیل خاوری، کارشناس بازار سرمایه، در ادامه گفت‌وگوی خود به بررسی الزامات رشد بازار سرمایه پرداخت و گفت: هنگامی که ریسک‌های بازار سرمایه را مورد بررسی قرار می‌دهیم، سؤال مهم‌تر این است که چه شرایطی باید فراهم شود تا بازار سرمایه توان رشد و حرکت صعودی داشته باشد؟ در واقع، سرمایه‌گذاری به سمت بازاری حرکت می‌کند که در آن احساس امنیت، ثبات و آرامش وجود داشته باشد. پول همیشه به جایی می‌رود که بتواند با کمترین میزان استرس و تنش، بیشترین بازدهی را کسب کند.

سازمان بورس کجا ایستاده است؟

خاوری با اشاره به نقش نهاد‌های حمایتگر در بازار سرمایه، تاکید کرد: نهاد‌هایی مانند سازمان بورس، کانون نهاد‌های مالی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، کارگزاری‌های بورس، شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری و سبدگردان‌ها باید زمینه‌های لازم را برای ایجاد یک بازار امن و باثبات فراهم کنند. از مهم‌ترین اقداماتی که سازمان بورس باید انجام دهد، ارائه یک تقویم مشخص برای عرضه‌های اولیه است. بدین معنا که در ابتدای هر سال، روز‌های معینی را برای عرضه‌های اولیه تعیین کند تا شرکت‌هایی که شرایط لازم را دارند، در همان روز‌ها عرضه شوند. این موضوع از بی‌نظمی در فرآیند عرضه‌های اولیه جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران بتوانند با برنامه‌ریزی بهتر در این عرضه‌ها مشارکت داشته باشند.

این کارشناس بازار سرمایه همچنین بر لزوم ایجاد یک بازار برتر تاکید کرد و اظهار داشت: سازمان بورس باید مقدمات ایجاد یک بازار برتر را در سال ۱۴۰۴ فراهم کند. همچنین، توسعه ابزار‌های مالی نظیر فروش تعهدی سهام و افزایش نظارت بر بازار آپشن‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تعمیق بازار کمک کند. نظارت دقیق‌تر بر بازار آپشن‌ها بسیار ضروری است، زیرا در ماه‌های اخیر برخی نماد‌های بزرگ دچار مشکلاتی شدند که منجر به از بین رفتن سرمایه برخی سرمایه‌گذاران شد. این اتفاقات نیازمند بررسی و اصلاح جدی هستند.

اگر نهاد‌های ناظر بازار سرمایه اقدامات لازم برای ایجاد یک محیط شفاف، قابل پیش‌بینی و قانونمند را انجام دهند، این بازار می‌تواند رشد مناسبی را تجربه کند. اما در غیر این صورت، عدم قطعیت‌های موجود در بازار باعث افزایش ریسک و کاهش تمایل سرمایه‌گذاران به ورود به این بازار خواهد شد

بورس مدل ۱۴۰۴؛ متفاوت‌تر از همیشه

وی در بخش دیگری از سخنان خود به روند تخصصی‌تر شدن بازار سرمایه در سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: بازار سرمایه در سال آینده، بیش از گذشته تخصصی خواهد شد. برندگان این بازار، افرادی هستند که زمان بیشتری را برای رصد و تحلیل بازار صرف کنند. اما این تحلیل‌ها نباید صرفا به بررسی چند عدد و شاخص مانند ورود و خروج پول محدود شوند. متأسفانه برخی سرمایه‌گذاران تنها با مشاهده جریان نقدینگی، درباره رشد یا سقوط بازار قضاوت می‌کنند، در حالی که این روش به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای تصمیم‌گیری باشد.

وی افزود: سال ۱۴۰۴ سالی خواهد بود که رفتار‌های بازار کاملا متفاوت از گذشته خواهد بود. ممکن است شاهد صعود‌هایی باشیم که بسیاری از سرمایه‌گذاران در آنها جا بمانند و همچنین اصلاح‌هایی رخ دهد که سرمایه‌گذاران را غافلگیر کند. نمونه‌های این اتفاقات را در گذشته هم مشاهده کرده‌ایم، اما روند حرکت بازار به‌گونه‌ای است که نوسانات آن شدیدتر و غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر خواهد شد.

خاوری به تغییر الگوی نوسانات بازار نیز اشاره کرد و خاطرنشان کرد: با گذر زمان، دوره‌های نوسانی بازار کاهش خواهد یافت و در عوض، نوسانات بازار شدیدتر و شارپ‌تر خواهند بود. این تغییر الگوی نوسانات، باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران نیاز به دقت و تحلیل بیشتری داشته باشند تا بتوانند در زمان‌های مناسب تصمیمات درستی بگیرند.

ضرورت تدوین استراتژی شخصی در سرمایه‌گذاری بازار سرمایه

هابیل خاوری، بر این نکته تاکید کرد که ارائه نسخه‌ای واحد برای سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۴ کار اشتباهی است، چرا که هر سرمایه‌گذار بر اساس شرایط مالی، میزان سرمایه، منبع تأمین مالی و سطح ریسک‌پذیری خود نیازمند استراتژی متفاوتی است. وی در این باره اظهار داشت: اینکه بتوان نسخه‌ای کلی برای سرمایه‌گذاری در سال جدید پیچید و به همه توصیه کرد که در چه حوزه‌ای سرمایه‌گذاری کنند، کار اشتباهی است. سرمایه‌گذاران شرایط متفاوتی دارند؛ برخی از محل سرمایه شخصی وارد بازار می‌شوند، برخی با استفاده از تسهیلات بانکی یا وام سرمایه‌گذاری می‌کنند و برخی دیگر منابع مالی متفاوتی را به این کار اختصاص می‌دهند.

همچنین، میزان ریسک‌گریزی و ریسک‌پذیری هر فرد نیز متفاوت است. بنابراین، توصیه‌های سرمایه‌گذاری باید شخصی‌سازی شده و مطابق با ویژگی‌های هر سرمایه‌گذار باشد.

توصیه من به سرمایه‌گذاران این است که ترکیبی از دارایی‌های مختلف را در سبد خود داشته باشند. این دارایی‌ها می‌تواند شامل سهام، املاک، طلا و اوراق با درآمد ثابت باشد. البته این ترکیب باید با توجه به استراتژی شخصی هر فرد و میزان پذیرش ریسک او تنظیم شود.

صنایع پر اقبال بازار در سال ۱۴۰۴

هابیل خاوری همچنین به تفاوت رفتار بازار سرمایه در شرایط تحریم و عدم تحریم اشاره کرد و گفت: بازار سرمایه بسته به شرایط تحریمی و غیرتحریمی، رفتار‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهد. اگر بازار سرمایه تحت تاثیر تحریم‌ها و ریسک‌های ژئوپلیتیکی و سیاسی قرار بگیرد، قطعا هیچ صنعتی نمی‌تواند از آن مصون بماند و هیچ صنعتی نیز قادر نخواهد بود که توجه بازار را به خود جلب کند. بنابراین، در شرایطی که عدم اطمینان در بازار حاکم باشد، به جرات می‌توان گفت که هیچ صنعتی در سال ۱۴۰۴ نمی‌تواند عملکرد موفقی داشته باشد.

در چنین شرایطی، معمولاً خروج سرمایه از صنایع مختلف اتفاق می‌افتد و این پول‌ها وارد صنایعی می‌شوند که از نظر گزارش‌های مالی و عملکرد اقتصادی وضعیت بهتری دارند. در واقع، سرمایه‌گذاران به دنبال بخش‌هایی خواهند بود که در مقایسه با سایر حوزه‌ها، وضعیت کم‌ریسک‌تری داشته باشند.

اما می‌توان گفت که با توجه به شرایط فعلی، خودرو، بانک، پتروشیمی و فولادی از صنایع پر اقبال بازار خواهند بود.

الزامات سازمان بورس و دولت

این کارشناس بازار سرمایه در بخش دیگری از سخنان خود به الزامات سازمان و دولت اشاره کرد و گفت: حمایت واقعی به معنای تصویب قوانین و مقرراتی است که حقوق سهامداران را تحت هر شرایطی حفظ کند و از سرمایه‌گذاران در برابر تصمیمات غیرکارشناسی و ریسک‌های غیرضروری محافظت کند.

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باید در سال ۱۴۰۴ انجام شود، ایجاد هماهنگی بین بازار پول و بازار سرمایه است. تصمیماتی که در یکی از این دو حوزه گرفته می‌شود، نباید به بازار دیگر آسیب بزند یا موجب افزایش تنش‌های اقتصادی شود. همچنین، دولت نباید از بازار سرمایه صرفا به عنوان ابزاری برای تامین مالی خود استفاده کند. این موضوع می‌تواند موجب خروج سرمایه از بازار و افزایش بی‌اعتمادی سرمایه‌گذاران شود.

وی در بخش پایانی سخنان خود، بر اهمیت نظارت بیشتر در برخی حوزه‌های بازار سرمایه تاکید کرد و گفت: سازمان بورس باید در راستای اجرای قوانین و نظارت دقیق‌تر بر معاملات بازار، اقداماتی جدی انجام دهد. به‌ویژه در حوزه بازار آپشن، معاملات صندوق‌های سرمایه‌گذاری و برخی دیگر از ابزار‌های مالی، نیاز به نظارت بیشتری وجود دارد. اگر این نظارت‌ها تقویت شوند، سرمایه‌گذاران با آرامش بیشتری می‌توانند در بازار فعالیت کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در صورت اعمال این اصلاحات، سرمایه‌هایی که به سمت بازار‌های غیرمولد حرکت کرده‌اند، می‌توانند مجددا به بازار سرمایه بازگردند. این امر موجب رشد پایدار بازار و افزایش جذابیت آن برای سرمایه‌گذاران خواهد شد.