حرکت پول هوشمند به سمت دلار و طلا/ اختلاف زیاد ارز آزاد و توافقی، چالش بزرگ بورس

حسین مرید، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادآنلاین بیان کرد: بازار سرمایه ایران در شرایطی به فعالیت خود ادامه می‌دهد که در سطح جهانی نوسانات و نااطمینانی‌های اقتصادی قابل توجهی وجود دارد.

به گفته این کارشناس، عواملی، چون ابهام در مذاکرات ایران و آمریکا و همچنین وضعیت نوسانی دلار، باعث شکل‌گیری فضای نااطمینانی در بازار‌های جهانی شده است.

حسین مرید در ادامه افزود: بازار‌های جهانی در حال ریزش هستند و به واسطه این نااطمینانی‌ها، بازار سرمایه ایران نیز رفتاری ریزشی از خود نشان می‌دهد. نمی‌توان از بورس ایران انتظار داشت که برخلاف جهت بازار‌های جهانی حرکت کند. در واقع، در بسیاری از بازار‌های مالی دنیا نیز امروز شرایط مشابهی حاکم است؛ آن هم به دلیل تصمیمات و اقدامات دونالد ترامپ.

وی همچنین اشاره کرد که دلار در حال حاضر در محدوده ۱۰۰ هزار تومان معامله می‌شود و قیمت طلا نیز در حدود ۷.۵ میلیون تومان قرار دارد، که این موضوع نشانه‌ای از وضعیت نامناسب اقتصادی است.

دلار توافقی و چالش‌های صنایع صادراتی

یکی از مسائلی که در حال حاضر باعث نگرانی فعالان بازار سرمایه شده، فاصله زیاد بین قیمت دلار توافقی و نرخ بازار آزاد است. مرید در این خصوص گفت: فاصله بیش از ۵۰ درصدی میان قیمت دلار توافقی و دلار آزاد، چالش بزرگی برای صنایع مهم و صادراتی کشور ایجاد کرده است.

او ادامه داد: دولت چهاردهم با شعار تک‌نرخی کردن دلار وارد عمل شد و بازار توافقی را راه‌اندازی کرد، اما این سیستم جدید نیز نتوانسته مشکلات را حل کند و همچنان فاصله قیمتی باقی مانده است. این مسئله منجر به ایجاد رانت‌های گسترده و فشار بر صنایع شده است؛ به‌ویژه صنایع صادراتی که به دلیل فروش محصولات با نرخ‌های پایین‌تر، با کاهش حاشیه سود روبه‌رو شده‌اند. فعالان بازار سرمایه نیز نسبت به این موضوع گلایه‌مندند.

آینده بازار سرمایه و ریسک‌های موجود

حسین مرید در ادامه به بررسی چشم‌انداز بازار سرمایه پرداخت و گفت: بازار‌های جهانی، به‌ویژه طلا و دلار، در سال ۱۴۰۳ بازدهی بالایی داشته‌اند و این امر نشان‌دهنده وجود ریسک‌های قابل‌توجه در اقتصاد است. در چنین شرایطی، انتظار رشد قابل‌توجه در بورس ایران منطقی نیست.

وی با اشاره به اینکه «پول هوشمند» در حال حاضر به سمت بازار‌های طلا و ارز حرکت کرده، افزود: سال ۱۴۰۴ می‌تواند سالی پرفرصت برای بورس باشد، چراکه نسبت بازده بورس به طلا در پایین‌ترین سطح قرار دارد و احتمال تکرار اتفاقات مثبتی شبیه به سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۷ برای بازار سرمایه وجود دارد؛ البته به شرطی که ریسک‌ها کاهش یابد. با این حال، در شرایط کنونی بعید به نظر می‌رسد که چنین تحولی در کوتاه‌مدت رخ دهد. در حال حاضر، همه منتظر مشخص شدن جهت‌گیری تحولات سیاسی و ژئوپلیتیکی هستند.

حسین مرید در پایان تأکید کرد: در صورت کاهش تنش‌ها و ریسک‌های موجود، بازار سرمایه می‌تواند به یکی از گزینه‌های جذاب سرمایه‌گذاری تبدیل شود. اما در شرایط فعلی، بورس ایران به دلیل نوسانات و نااطمینانی‌های موجود، جذابیت چندانی برای سرمایه‌گذاران ندارد.