به گزارش خبرنگار مهر، یکی از مهمترین ابعاد تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل به خاک ایران، تشدید کنترل کامل ایران بر تنگه هرمز بوده است. این تنگه که شریان حیاتی انرژی جهان به شمار میرود، به ابزاری قدرتمند برای ایران تبدیل شده تا در برابر فشارهای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک غرب، موضع خود را حفظ کند. با آغاز حملات هوایی، نیروهای مسلح ایران نظارت ۲۴ ساعته بر این آبراه را تشدید کرده و عبور کشتیها را مشروط به «کسب مجوز از ایران» کردند. علیرغم تهدیدات مکرر آمریکا برای «کنترل کامل» تنگه، ایران با تکیه بر سامانههای پدافندی پیشرفته، هرگونه عبور غیرمجاز را به عنوان هدف مشروع تلقی کرد.
نفتکش تایلندی و پیامِ عبور با مجوز تهران
نمونه بارز این اقتدار، عبور ایمن نفتکشهای برخی کشورها از جمله «نفتکش تایلندی شرکت بانگچاک» بود که در روزهای اخیر، با کسب مجوز رسمی از ایران و هماهنگی با عمان، از تنگه عبور کرد. این رویداد، در حالی رخ داد که غرب به شدت بر ایران فشار وارد میکرد تا تنگه را «باز» نگه دارد. عبور این کشتیها، نه تنها گواه انعطافپذیری هوشمندانه ایران در مدیریت بحران است، بلکه نشان میدهد که نیروهای مسلح ایران همچنان بر این آبراه حیاتی تسلط کامل دارند. این کنترل، به عنوان اهرم فشاری مؤثر، مانع از گسترش سریعتر درگیری شده و جنگ را از سطح صرفاً هوایی به حوزهای دریایی و اقتصادی کشانده که در آن، برتری تکنولوژیک غرب کمتر مؤثر است.
شوک به بازار انرژی؛ نفت ۱۱۴ دلاری و تورم جهانی
از بُعد اقتصادی، تأثیر کنترل تنگه هرمز بر بازارهای جهانی انرژی، یکی از برجستهترین پیامدهای این اقدام بوده است. با کاهش شدید عبور نفتکشها و اختلال در جریان صادرات نفت از خلیج فارس، قیمت جهانی نفت به سرعت از مرز ۱۰۰ دلار فراتر رفت و در برخی مقاطع به بیش از ۱۱۴ دلار رسید. این افزایش نه تنها به تورم انرژی در کشورهای واردکننده عمده دامن زده، بلکه زنجیره تأمین جهانی را مختل کرده است. برای کشورهای منطقه، به ویژه همسایگان خلیج فارس که وابستگی شدیدی به صادرات انرژی دارند، این وضعیت به معنای کاهش درآمدهای نفتی و تهدید امنیت اقتصادی است. ایران با این اقدام، به صراحت نشان داد که هرگونه تجاوز به خاکش، هزینهای جهانی خواهد داشت.
شکست دیپلماتیک آمریکا؛ از ضربالاجل تا التماس برای همراهی
در حوزه دیپلماتیک، کنترل تنگه هرمز، ضعف و انزوای آمریکا را بیش از پیش آشکار کرده است. واشنگتن در ابتدا با لحنی قاطع مدعی «مدیریت و کنترل» تنگه هرمز شد و حتی ضربالاجل ۴۸ ساعته برای بازگشایی آن صادر کرد؛ اما تنها پس از چند روز، رئیسجمهور آمریکا ناچار شد از متحدان اروپایی و ناتو درخواست کمک کند. این درخواست، با پاسخ منفی یا مردد اکثر متحدان مواجه شد. کشورهای اروپایی اعلام کردند در جنگ تجاوزکارانه دخالت نخواهند کرد و ناتو نیز نتوانست اجماع کاملی ایجاد کند. این ناکامی، یکی از شکستهای دیپلماتیک آشکار آمریکا بود که نشان داد حتی نزدیکترین متحدان، حاضر نیستند هزینه یک جنگ تمامعیار در خلیج فارس را بپردازند.
واکنش جهانی؛ از تماس اضطراری هند تا توییت «ایلان ماسک»
نگرانی سران کشورهای مختلف جهان، موجی از اظهارات دیپلماتیک را برانگیخته است. از تماس تلفنی نخستوزیر هند با رئیسجمهور آمریکا برای بررسی وضعیت تنگه تا ابراز نگرانی مقامات اروپایی و آسیایی از اختلال در جریان انرژی، همه حاکی از آن است که جهان هزینههای این تجاوز را بر دوش میکشد. حتی ایلان ماسک، کارآفرین برجسته آمریکایی، در توییتی با اشاره به اهمیت حیاتی تنگه هرمز، آن را «پای باریک اما قدرتمند» اقتصاد جهانی توصیف کرد و تأکید داشت که وابستگی بیش از حد جهان به این آبراه، عواقب فاجعهباری در پی خواهد داشت.
آینده منطقه؛ از بحران کوتاهمدت تا اهرم دیپلماسی بلندمدت
پیامدهای این اقدام ایران برای کشورهای منطقه و جهان، دو لایه دارد. در کوتاهمدت، منطقه خلیج فارس با تهدید مستقیم امنیت انرژی روبهرو شده و افزایش قیمت انرژی، تورم را در اروپا و آسیا تشدید کرده است. اما در بلندمدت، کنترل تنگه هرمز توسط ایران میتواند به عنوان اهرمی برای دیپلماسی قویتر عمل کند. هرگونه توافق صلح، ناگزیر باید به رسمیت شناختن حق حاکمیت ایران بر امنیت این آبراه را شامل شود.
این وضعیت، توازن قدرت را در منطقه به نفع محور مقاومت تغییر میدهد و به جهان نشان میدهد که سیاستهای تجاوزکارانه، با هزینههای غیرقابل تحمل همراه است.
در پایان، کنترل تنگه هرمز توسط ایران در میانه این جنگ تحمیلی، نمونهای درخشان از استراتژی هوشمندانه دفاعی-تهاجمی است. ایران نه تنها با تکیه بر توان داخلی و اقتدار نظامی خود، در برابر فشارهای چندجانبه ایستادگی کرده، بلکه با این اهرم، هزینه جنگ را بر مهاجمان تحمیل کرده است. این اقدام، فراتر از یک تاکتیک نظامی، پیامی روشن به جهانیان ارسال میکند که امنیت انرژی جهان، بدون احترام به حاکمیت و امنیت ایران، تضمین نخواهد شد.
