به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی سیما، عبدالحسین بدرلو مستندساز و معاون مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی با حضور در برنامه تلویزیونی «نردبان» شبکه مستند سیما، درباره فعالیت این روزهای مرکز گسترش به عنوان یکی از متولیان امر مستندسازی در کشور و همچنین تولیدات آن سخن گفت.
ساخت مستندی درباره حمله به زندان اوین
بدرلو در مقدمه صحبت‌های خود درباره فعالیت این روزهای مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی گفت: سعی کردیم در شرایط جنگی اخیر، یک حالت عملیاتی ویژه به خود بگیریم. از همان نخستین روزهای جنگ، شروع به رصد اتفاقات کردیم؛ در مرحله اول، تعدادی از مستندهایی را که برای جنگ ۱۲ روزه در مرحله تولید بودند و هنوز تمام نشده بودند، به پایان رساندیم. حدود ۱۹ فیلم مستند کوتاه زیر ۲۰ دقیقه، برای جنگ ۱۲ روزه ساخته شده بود و همچنین ۳ مستند نیمه بلند و بلند داشتیم. در همان هفته اول جنگ، کل خروجی از فیلم‌ها را به شبکه‌های مختلف تلویزیونی و پلتفرم‌هایی که در دسترس بودند رساندیم تا آنها را پخش کنند.
وی ادامه داد: البته در حال حاضر، مستندی درباره حمله به زندان اوین در جنگ ۱۲ روزه داریم که توسط محمدصادق جعفری در حال کارگردانی است و تولید آن در مراحل پایانی قرار دارد.
اهمیت دغدغه داشتن مستندساز
معاون مستند مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی عنوان کرد: در مرحله دوم، سراغ مستندسازانی رفتیم که دغدغه تولید مستند از جنگ اخیر را داشتند. جلساتی با آنها داشتیم و سوژه‌ها مورد بررسی قرار گرفت تا بتوانیم بهترین‌ها را برای تولید انتخاب کنیم. اولویت ما همکاری با مستندسازانی است که خودشان دغدغه تولید و ساخت فیلم دارند و پیگیری می‌کنند. به عبارت دیگر، تمایلی نداریم که به مستندساز زنگ بزنیم و او را برای ساخت فیلم دعوت کنیم. به نظرم در چنین شرایطی، سفارش فیلم مستند جنگی دادن کار درستی نیست.
بدرلو از تولید ۲ فیلم مستند با رویکرد مشاهده‌گر خبر داد و گفت: از همان روزهای ابتدایی جنگ، تولید ۲ فیلم مستند با رویکرد مستندنگاری و ثبت وقایع آغاز شد و تقریبا هر روز در سطح تهران تصویربرداری داشتیم؛ در همین راستا، نیما مهدیان که پیشتر فیلم مستندی با موضوع جنگ ۱۲ روزه ساخته است، تولید فیلمی را که نوعی روزنگاری از جنگ اخیر است برعهده دارد و دزفولی نیز ساخت مستند دیگری با همین رویکرد، اما با لحنی متفاوت برعهده دارد.
به واحد تبلیغات جنگ نیاز داریم
بدرلو با اشاره به برخی چالش‌ها در ساخت مستند از بحران اخیر گفت: به نظرم یکی از چالش‌های ساخت مستند در این ایام، ساخت مستندهای تکراری است که باید از آن جلوگیری شود. برای مثال، در مورد شهدای دانش آموز میناب چندین فیلم مستند ساخته شده است. هماهنگی بین نهادهای متولی امر مستندسازی، کمک می‌کند تا مستندهای تکراری تولید نکنیم و به موضوعات بیشتری بپردازیم. از سویی دیگر، معتقدم پرداخت سوژه قبل از ساخت فیلم بسیار مهم است. اینکه یک مستندساز صرفا دوربین را بردارد و به سطح شهر برود، لزوما اتفاق درستی نیست؛ هم او را درگیر با امر مجوز می‌کند، هم ممکن است عایدی خوبی به لحاظ تصویری و سوژه برایش نداشته باشد. در حالی که اگر با دید بازتری به انتخاب سوژه جنگ بپردازد، دست او را بازتر می‌کند.
این مستندساز با اشاره به عملکرد مثبت واحد تبلیغات در دفاع مقدس هشت ساله گفت: معتقدم نیاز به یک ستاد رسانه‌ای شبیه به واحد تبلیغات جنگ داریم تا فیلمسازانی را که می‌خواهند در زمان بحران کار کنند ساماندهی کند تا کاری مغفول نماند. منظورم فقط صدور مجوز و محدوده تولید نیست، بلکه حتی به قالب‌های هنری رسانه‌ای نیز توجه داشته باشد. برای مثال می‌بینیم در زمان دفاع مقدس ۸ ساله، حتی آثار تجسمی به ویژه نقاشی نیز تولید شده است. دلیل تولید این آثار، ساماندهی هنرمندان توسط این واحد و حتی اعزام آنها به خرمشهر براساس نیاز تبلیغاتی بوده است.
مستندساز قبل از اینکه فیلمساز باشد مشاهده‌گر است
وی با تاکید بر اینکه فرآیند پژوهش با موضوع جنگ اخیر توسط تعدادی از مستندسازان آغاز شده است، گفت: معتقدم مستندساز قبل از اینکه فیلمساز باشد، مشاهده‌گر است؛ بنابراین دیدن وقایع و نوشتن آنها حتی بدون حضور دوربین یکی از ابزارهایی است که او را برای ساخت مستند کمک می‌کند. به نظرم هنوز از ظرفیت مشاهده‌گری بچه‌های رسانه و مستندسازان به خوبی استفاده نشده است. بارها مستندسازانی را دیده‌ام که از یک اتفاق فیش‌برداری می‌کنند تا در ادامه بعد از ته نشین شدن اتفاقات، روایت عمیق‌تری از یک حادثه را تولید بکنند.
