احسان جانمی کارگردان نمایش «یک تن» که در بخش مسابقه ایران مرور چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر حضور دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره داستان این اثر توضیح داد: در روایت نمایش، تورانیان حمله کردهاند و گردآفرید تصمیم میگیرد نامهای برای رستم آماده کند تا او را برای کمک به دژ سفید فرا بخواند. قرار است این نامه به دست رستم برسد و سیر اصلی اتفاقات نمایش نیز بر همین مسیر شکل میگیرد. «یک تن» در اصل اقتباسی آزاد و امروزی از رزم گردآفرید و سهراب است؛ ما یک خط قصه کلی از شاهنامه گرفتهایم، اما خطوط فرعی متعددی به آن اضافه شده تا در نهایت به نمایشنامه «یک تن» برسیم.
وی درباره شیوه کارگردانی و مواجهه با متون کهن گفت: پرداختن به متون کهن، بهویژه شاهنامه، امروز در تئاتر ما اقدام چندان رایجی نیست. مخاطب در این نمایش صرفاً با یک داستان اسطورهای مواجه نمیشود، بلکه با فردیت شخصیتها روبهروست؛ در حالی که در حماسه، اساسا با فردیت به معنای مدرن آن مواجه نیستیم. برای تبدیل حماسه به نمایشنامه، مجبور بودم ظرفیتهایی به آن اضافه کنم که یکی از مهمترین آنها، پرداخت روانشناختی فرد بود.
جانمی ادامه داد: در اجرا سعی کردم از زبان بدن، تصویر و معاصرسازی در شیوههای اجرایی استفاده کنم. فضایی ایجاد شد که در آن، بدن و تصویر نقش پررنگتری دارند و ریتم نمایش نیز تندتر است تا بتواند مخاطب امروز را با خود همراه کند. دیالوگها عمداً به زبان بسیار کهن نزدیک نیستند و تلاش شده به زبان امروز نزدیک شوند. همچنین زمان در نمایشنامه بارها شکسته میشود، عقب و جلو میرود و به نوعی سیال ذهن است. این بازیهای زمانی را آگاهانه به کار گرفتم تا تعلیق افزایش پیدا کند و جذابیت اثر بیشتر شود.
این کارگردان درباره برگزاری چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر بیان کرد: واقعیت این است که برگزارکنندگان جشنواره در این شرایط تمام تلاش خودشان را میکنند، اما کمبود بودجه کاملاً محسوس است. تئاتر با این میزان تورم، دیگر نمیتواند با بودجههایی که در نظر گرفته میشود سرپا بماند. بهنظر من جشنواره نیاز به برنامهریزی دقیقتری دارد که کیفیت آثار در آن اولویت باشد. این چهاردهمین دورهای است که در جشنواره فجر حضور دارم و هرچه جلوتر میآییم، احساس میکنم بهویژه امسال، تعداد آثار بیش از حد شده و اگر جشنواره در روزهای کمتر و با آثار کیفیتر برگزار میشد، قطعاً جشنواره قدرتمندتری شکل میگرفت.
وی افزود: قرار است جشنواره محلی برای انتقال دستاوردهای گروههای حرفهای باشد، اما با این شیوهای که گروهها فقط یکی ۲ روز در جشنواره حضور دارند، این انتقال تجربه عملاً اتفاق نمیافتد. من دیروز اجرا داشتم و امروز به خانه برگشتم؛ در چنین شرایطی نه گفتمانی شکل میگیرد، نه دیالوگی میان گروهها ایجاد میشود و نه امکان یادگیری متقابل فراهم است. اگر قرار است جشنواره صرفاً محل اجرا باشد، اتفاق خاصی برای یک گروه تئاتری رخ نمیدهد.
جانمی در پایان تأکید کرد: بهنظر من گروهها باید تا پایان جشنواره حضور داشته باشند، آثار یکدیگر را ببینند، درباره شیوههای اجرایی گفتگو کنند و انتقال تجربه بهصورت عملی و حتی نظری صورت بگیرد. البته میدانم جشنواره فجر یک جشنواره ملی و گسترده است، اما تعدد بیش از اندازه بخشها، کارکرد اصلی آن را کمرنگ میکند. با این حال، درک میکنم که برگزارکنندگان با همین شرایط موجود، نهایت تلاش خودشان را میکنند. از نظر حمایت مالی هم باید بگویم که تا این لحظه، هنوز پرداختیها انجام نشده است، تنها یک علی الحساب به ما پرداخت شده است که امیدواریم مابقی تعهدات مالی جشنواره در موعد مقرر اتفاق بیفتد.
نمایش «یک تن» به نویسندگی و کارگردانی احسان جانمی در بخش مرور چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر از استان اصفهان حضور دارد.
رسول هنرمند، مائده وحید، الهام رضایی، رزیتا کروندی، عباس فخری، فاطمه الماسی، متین روشنک و احمدرضا ظهرابینژاد گروه بازیگران اصلی این نمایش را تشکیل میدهند.
