بازار؛ گروه آب و انرژی: «سالانه حدود ۴ میلیارد دلار بنزین ۶۰ هزار تومانی وارد کشور میشود.» این خبر را مسعود پزشکیان رییس جمهوری در حالی اعلام کرده که فقط یکسوم ظرفیت صنعت CNG در کشور فعال است. آمارهای موجود نشان می دهد که ظرفیت مصرف CNG در ایران حدود ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است، اما آنگونه که محسن جوهری، رییس انجمن صنفی CNG کشور به بازار میگوید مصرف فعلی این سوخت پاک به ۱۵.۸ میلیون مترمکعب رسیده است.
مصرف CNG در سال ۱۴۰۲ حدود ۲۴.۵ میلیون مترمکعب بود، این رقم در سال ۱۴۰۳ به ۱۹.۵ میلیون و امسال به ۱۵.۸ میلیون مترمکعب کاهش یافت. به عبارت دیگر مصرف این سوخت در امسال نسبت به ۱۴۰۲ حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است
او با اشاره به افت ۳۵ درصدی مصرف نسبت به سال ۱۴۰۲ گفت: مصرف CNG در سال ۱۴۰۲ حدود ۲۴.۵ میلیون مترمکعب بود، در سال ۱۴۰۳ به ۱۹.۵ میلیون رسید و امسال به ۱۵.۸ میلیون مترمکعب کاهش یافت.
رییس انجمن صنفی سی ان جی با اشاره به رشد بالای مصرف بنزین در کشور و هزینه بالای واردات آن برای دولت، تأکید کرد: صنعت CNG میتواند بدون یک ریال هزینه، مصرف بنزین را تا ۲۰ میلیون لیتر در روز کاهش دهد.
او تعداد خودروهای فعال CNG سوز را حدود ۱.۵ میلیون دستگاه دانست و افزود: در کشور حدود ۲۲۰۰جایگاه فعال CNG فعال است، اما بسیاری از آنها با مشکلات اقتصادی روبهرو هستند؛ در حالی که برای هر جایگاه میلیاردها تومان سرمایهگذاری شده است.
این فعال صنفی در صنعت سی ان جی ادامه داد: با وجود برنامهریزی از دهه ۸۰ برای کاهش مصرف بنزین از طریق CNG صورت گرفته، امروز بخش بزرگی از این ظرفیت بلااستفاده مانده است.
کاهش خودروهای دوگانه سوز از ۴.۲ میلیون به ۱.۵ میلیون دستگاه
جوهری درباره کاهش ۶۵ درصدی تعداد خودروهای گازسوز در سالهای اخیر توضیح داد: بخشی از خودروهای دوگانهسوز دهه ۸۰ به دلیل فرسودگی یا اسقاط از رده خارج شدهاند. بسیاری از مخازن این خودروها منقضی شده و مالکان توان مالی برای تعویضآنها را ندارند، در نتیجه خودرو عملاً CNG مصرف نمیکند.
تولید خودروهای دوگانهسوز توسط خودروسازان بهشدت کاهش یافته و سالهاست مدلهای جدید در تعداد کافی عرضه نمیشود. طرح تبدیل کارگاهی نیز در سال های اخیر تقریباً متوقف شده و ورود خودروهای جدید به ناوگان CNG ناچیز بوده است. ترکیب این عوامل باعث شده تعداد خودروهای فعال واقعی از ۴.۲ میلیون به حدود ۱.۵ میلیون دستگاه برسد
همچنین تولید خودروهای دوگانهسوز توسط خودروسازان بهشدت کاهش یافته و سالهاست مدلهای جدید در تعداد کافی عرضه نمیشود. طرح تبدیل کارگاهی نیز در سال های اخیر تقریباً متوقف شده و ورود خودروهای جدید به ناوگان CNG ناچیز بوده است. ترکیب این عوامل باعث شده تعداد خودروهای فعال واقعی از ۴.۲ میلیون به حدود ۱.۵ میلیون دستگاه برسد.
او درباره طرح تبدیل رایگان خودروهای عمومی (مصوبه ۱۳۹۸ شورای اقتصاد) گفت: قرار بود حدود ۱.۵ میلیون خودرو دوگانهسوز شوند، اما فقط ۳۰۰ هزار خودرو تبدیل شد و طرح طرح عملاً متوقف شد.
جوهری افزود: اکنون اجرای جدی طرح تبدیل رایگان خودروهای شخصی ضروری است و باید زودتر انجام میشد.
مخزن های فرسوده و مالکانی که توان تعویض آن را ندارند
جوهری درباره موضوع ایمنی گفت: عمر استاندارد مخزن CNG حدود ۱۵ سال است؛ اما بسیاری از مخازن فعلی فرسودهاند و مالکان توان تعویض مخزن را ندارند.
به گفته این فعال صنفی در صنعت CNG، قیمت مخزن بالای ۲۰ میلیون تومان است و دولت باید امکان تعویض رایگان مخازن را فراهم کند. این کار هم ایمنی را افزایش میدهد و هم شرکتهای مخزنسازی را از رکود خارج میکند.
بر اساس مصوبه شورای اقتصاد در سال ۹۸ قرار بود ۱.۵ میلیون خودرو رایگان CNG سوز شوند. اگر این طرح اجرا میشد، امروز ۱۸ میلیون مترمکعب به مصرف روزانه CNG اضافه شده بود و این موضوع حداقل ۹ میلیون لیتر بنزین در روز صرفهجویی ایجاد میکرد و کشور نیازی به واردات بنزین نداشت
جوهری سپس به مصوبه مهم شورای اقتصاد در سال ۱۳۹۸ اشاره کرد: قرار بود ۱.۵ میلیون خودرو رایگان CNG سوز شوند. اگر این طرح اجرا میشد، امروز ۱۸ میلیون مترمکعب به مصرف روزانه CNG اضافه شده بود و این موضوع حداقل ۹ میلیون لیتر بنزین در روز صرفهجویی ایجاد میکرد و کشور نیازی به واردات بنزین نداشت. اما این طرح به دلیل اجرای نادرست، عدم تخصیص کامل بودجه، ضعف مدیریت سامانه، مقاومت خودروسازان، مشکلات زنجیره تبدیل و نبود نگاه راهبردی در برخی مدیریتهای وزارت نفت متوقف شد.
او گفت: بیش از ۸۰ درصد ظرفیت این طرح زمینگیر شد و این یکی از بزرگترین فرصتسوزیها بود.
رییس انجمن صنفی سی ان جی کشور در ادامه خاطر نشان کرد: در دولت جدید بخشی از ایرادات شناسایی شده و اقدامات اولیه اصلاحی آغاز شده است. اما برای موفقیت طرح، چند اقدام همچون ایجاد ردیف بودجه پایدار برای تبدیل خودروها، الزام خودروسازان به تولید مدلهای دوگانهسوز، رفع مشکلات سامانه و روند تبدیل، تمرکز بر کلانشهرها برای صرفهجویی سریع، ایجاد مشوق قیمتی برای تشویق مردم به استفاده از CNG و اجرای طرح تعویض رایگان مخزن ضروری است.
جوهری در پایان گفت: اگر این موارد اصلاح شود، صنعت CNG میتواند نقش اصلی خود را در امنیت انرژی ایفا کند و کشور را از واردات بنزین نجات دهد.
