بازار؛ گروه کشاورزی: به گفته سازمان فائو پرورش زنبور عسل، شامل زنبورداری سنتی و مدرن، در سال ۲۰۲۶ همچنان یک فعالیت ضروری کشاورزی و جنگلداری در سراسر جهان خواهد بود. با افزایش آگاهی جهانی از چالش های زیست محیطی، فناوری های پیشرفته و شیوه های پایدار در حال شکل دهی به این صنعت هستند و مستقیماً بر بازده محصولات، تنوع زیستی و معیشت اقتصادی تأثیر می گذارند. از سوی دیگر بنا به گزارش سایت تخصصی farmonaut فناوری های هوشمند کندو، از جمله حسگرهای اینترنت اشیا و تجزیه و تحلیل های مبتنی بر هوش مصنوعی، در حال تغییر نحوه تعامل زنبورداران با کندوی خود هستند به ویژه اینکه «بهبود بهره وری، کاهش ریسک و به حداکثر رساندن تولید عسل در عین افزایش راندمان گرده افشانی» را به همراه دارد. از سوی دیگر طرح های کندوی قابل تنظیم در سال ۲۰۲۶، تهویه، محافظت در برابر شکارچیان و به حداقل رساندن استرس بر جمعیت زنبورها را ارتقا می دهند.
پیش بینی ارزش ۱۵.۲ میلیارد دلاری بازار زنبورداری تا سال ۲۰۳۱
از سوی دیگر بنا بر گزارشی که چندی پیش سازمان فائو منتشر کرد در سال ۲۰۲۳ اندازه بازار زنبورداری، ۱۰.۲ میلیارد دلار ارزش گذاری شده بود. این در حالی است که پیش بینی می شود تا سال ۲۰۳۱ با نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۲ درصد به ارزش ۱۵.۲ میلیارد دلار برسد. این در شرایطی است که کارشناسان و تحلیلگران این حوزه می گویند: این امر ناشی از افزایش تقاضا برای محصولات طبیعی و ارگانیک، نوآوری های صنعتی مانند راهکارهای هوشمند کندو و گسترش نفوذ در بازار در اقتصادهای نوظهور است. همچنین انتظار می رود پیشرفت در شیوه های پایدار زنبورداری و حمایت نظارتی از صدور گواهینامه ارگانیک، حجم تولید و تجارت را بیشتر افزایش دهد. با این حال، فناوری های دیجیتال قصد ندارند جایگزین تخصص زنبورداران شوند. در عوض، آنها به عنوان کمک های ارزشمندی عمل می کنند که زنبورداری را ساده تر می کنند. به عنوان مثال، ترازوهای الکترونیکی کندو به زنبورداران این امکان را می دهند که وزن کندو را از راه دور کنترل کنند و نیاز به بررسی های فیزیکی مکرر را کاهش دهند. همچنین برنامه های ثبت سوابق به پیگیری سلامت کندو، تولید عسل و سایر معیارهای حیاتی کمک می کنند و تضمین می کنند که زنبورداران همیشه آگاه و آماده هستند.
پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۶، ابزارهای هوشمند زنبورداری، کارایی نظارت بر کندو را تا ۴۰ درصد افزایش دهند. آن هم در شرایطی که در سراسر جهانی تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۰ درصد از زنبورداران مدرن، شیوه های پایدار و فناوری پیشرفته را در زنبورستان های خود اتخاذ کرده اند
به این ترتیب است که پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۶، ابزارهای هوشمند زنبورداری، کارایی نظارت بر کندو را تا ۴۰ درصد افزایش دهند. آن هم در شرایطی که در سراسر جهانی تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۶۰ درصد از زنبورداران مدرن، شیوه های پایدار و فناوری پیشرفته را در زنبورستان های خود اتخاذ کرده اند.
انقلاب ماشین های زنبورداری در سال ۲۰۲۶
نکته قابل تامل اینکه بنا بر گزارش های تحقیقی منتشر شده در سال ۲۰۲۵، دستگاه های خودکار زنبورداری توانستند بازرسی کندوها را در مقایسه با بررسی های دستی سنتی، تا۷۰ درصد افزایش دهند. در حقیقت اینگونه می توان گفت که زنبورداری نقش مهمی در افزایش عملکرد محصولات کشاورزی، گرده افشانی و امنیت غذایی ایفا میکند و با نزدیک شدن به سال ۲۰۲۶، تمرکز بر زنبورداری بهتر و پیشرفت های مبتنی بر فناوری، این تأثیر را تقویت می کند و سنت و نوآوری را برای مقابله با چالش های مدرن پیش روی کشاورزان و زنبورداران ترکیب می کند.
به این ترتیب ظهور ماشین های زنبورداری یکی از مهم ترین پیشرفت ها در صنعت زنبورداری را نشان می دهد. دستگاه های خودکار، وظایف معمول در «بازرسی کندو، استخراج عسل، نگهداری از شان ها و نظارت بر سلامت کلنی» را متحول می کنند و با کاهش نیروی کار انسانی و به حداقل رساندن مزاحمت برای زنبورها، از هدف زنبورداری بهتر پشتیبانی می کنند. به عنوان مثال «قاب های رباتیک» مجهز به حسگرها می توانند به طور خودکار پارامترهای کلیدی کندو – مانند دما، رطوبت و فعالیت زنبورها – را رصد کنند و داده های بلادرنگ را به زنبورداران ارائه دهند و امکان پاسخ فوری به نیازهای متغیر کندو را فراهم کنند.
از سوی دیگر «دستگاه های خودکار استخراج عسل»، سرعت سانتریفیوژ را بهینه می کنند و حداکثر بازده عسل را بدون آسیب رساندن به ساختار شان یا سلامت زنبور عسل تضمین می کنند و در نتیجه کیفیت تولید را افزایش می دهند.
همچنین «سیستم های جدید شمارش زنبور عسل» با یادگیری ماشینی، حرکت زنبورها را در داخل و خارج از کندو ردیابی می کنند و هشدارهای اولیه را برای عدم تعادل جمعیت کلنی یا رفتار گروهی ارائه می دهند.
نکته قابل تامل اینکه کارشناسان امر معتقدند این ماشین ها به ویژه برای عملیات تجاری و در مقیاس بزرگ مفید هستند، جایی که به حداکثر رساندن بهره وری، حفظ سلامت کندو و کاهش نیروی کار برای سودآوری بسیار مهم است. از آن طرف سیستم های مدیریت دیجیتال همچنین به زنبورداران کوچک و آماتور، نقاط ورود مقرون به صرفه ای را به زنبورداری پیشرفته ارائه می دهند و باعث پرورش بهتر زنبورداری در تمام اندازه های عملیاتی می شوند.
زنبورداری سرپوشیده؛ آینده کشاورزی شهری
گفتنی است در حالی رشدی ۳.۲ درصدی برای بازار جهانی زنبورداری تا سال ۲۰۳۱ پیش بینی می شود که زنبورداری در فضای بسته به سرعت در حال تبدیل شدن به مرزی برای کشاورزی شهری است – که به چالش های آب و هوایی، آفات و از بین رفتن زیستگاه که عملیات زنبورداری سنتی و جمعیت های جهانی زنبورها را تهدید می کند، می پردازد. کندوهای داخلی در محیط های کنترل شده و محافظت شده از آب و هوای نامساعد، آفتکش ها و آلاینده های شهری قرار دارند، آن هم در شرایطی که سیستم های پیشرفته از کنترل دما، نورپردازی تخصصی و تهویه هوشمند برای شبیه سازی شرایط طبیعی کندو و نظارت دقیق بر سلامت آنها استفاده می کنند. لذا مراکز شهری اکنون می توانند به طور معناداری در خدمات گرده افشانی مشارکت داشته باشند و بازارهای محلی را با عسل و محصولات کندو تأمین کنند.
