بازار، گروه صنعت: در کمتر از یک دهه چین از یک منبع مواد اولیه ارزان به قدرت دوم داروسازی جهان بدل شد. شرکتهای دارویی محلی با تکیه بر «ساخت چین ۲۰۲۵» و هوش مصنوعی، تولید داروهای نوآورانه را تسریع کرده و بازار جهانی را دگرگون کردهاند.
در چند سال اخیر، صنعت داروسازی چین از مرحله تولید ارزانترین مواد اولیه دارویی فعال به نقطه تمرکز جهانی نوآوری در داروهای جدید و مؤثرتر رسیده است. شرکتهای محلی به جای بازاریابی داروهای تقلیدی، اکنون با
چین با خروج از عصر تولید داروهای ژنریک و ورود به میدان نوآوری دارویی، جایگاه جهانی خود را از کارگاه ارزان به آزمایشگاه پیشرفته تغییر داده است؛ روندی که براساس گزارشهای بلومبرگ و اکونومیست، ساختار بازار جهانی را بازتعریف میکند
یک جهش کیفی
به گزارش سایت ارقام در اواخر قرن بیستم، چین بزرگترین تولیدکننده مواد اولیه دارویی و داروهای ژنریک جهان بود. شرکتهای غربی، از جمله فایزر و آسترازنکا، به گفته بلومبرگ، این کشور را «کارگاه جهانی دارو» مینامیدند. اما نوآوری و توسعه در آن دوره عمدتاً در اروپا و آمریکا انجام میشد.
به گزارش فایننشال تایمز، طرح ملی «ساخت چین ۲۰۲۵» برای جایگزینی تولید سنتی با تحقیق و فناوری طراحی شد. این طرح زیستپزشکی و دستگاههای پزشکی را بخشهای راهبردی معرفی کرد و راه را برای سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی در تحقیق و توسعه دارویی باز کرد. همین سیاست، اعتماد به نفس جهانی نسبت به توانایی چین برای تبدیل شدن به یک رهبر علمی را تقویت کرد.
طبق دادههای مککینزی، زمان لازم برای ثبتنام بیماران در آزمایشهای بالینی در چین تقریباً نصف میانگین جهانی است و هزینه هر بیمار حدود ۵۰ درصد کمتر از ایالات متحده و اروپا گزارش شده است. در همین حال، سهم چین از نامزدهای دارویی نوآورانه جهانی در آزمایشهای بالینی از ۸ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۳۰ درصد افزایش یافته، در حالی که سهم ایالات متحده از ۴۷ درصد به ۳۶ درصد کاهش پیدا کرده است.
مطابق گزارش دیدهبان ثبت اختراعات دارویی، زمان لازم برای دریافت مجوز آزمایشهای انسانی از ۵۰۱ روز به ۸۷ روز کاهش یافته است و سال گذشته شرکتهای چینی یکسوم آزمایشهای بالینی جهان را انجام دادهاند. در نیمه نخست امسال، تقریباً یکسوم قراردادهای صدور مجوز جهانی که توسط شرکتهای بزرگ داروسازی امضا شده با شرکتهای چینی بوده است.
طرح ملی «ساخت چین ۲۰۲۵» مسیر سرمایهگذاریهای میلیاردی در حوزه زیستپزشکی را هموار کرد و به گفته فایننشال تایمز، این کشور اکنون دومین صنعت بزرگ داروسازی جهان پس از ایالات متحده را در اختیار دارد
تأییدهای انبوه و رشد جهانی به مدد هوش مصنوعی
به گزارش نامبرز، از آغاز چهاردهمین برنامه پنجساله چین (۲۰۲۱–۲۰۲۵)، ۲۰۴ داروی نوآورانه، ۳۸۷ داروی مربوط به کودکان و ۱۴۷ داروی مؤثر در درمان بیماریهای نادر تأیید شدهاند. صنعت داروسازی چین اکنون پس از ایالات متحده، دومین صنعت بزرگ داروسازی جهان است و حدود ۳۰ درصد از داروهای نوآورانه در حال توسعه دنیا را تولید میکند.
بلومبرگ و گلوبال تایمز در تحلیلهای خود اشاره کردهاند که شرکتهای داروسازی چینی با اتکا به هوش مصنوعی، هزینه آزمایشهای بالینی را کاهش دادهاند و فرایند طراحی داروهای جدید را تسریع کردهاند. با این حال، برخی کارشناسان اخلاق پزشکی نسبت به رعایت استانداردهای بینالمللی در این آزمایشها هشدار دادهاند.
سرمایهگذاری در فناوری و تحقیق، مسیر خود را از تقلید به تحقیق تغییر دادهاند. گزارشهای اکونومیست و گلوبال تایمز این تحول را یکی از حرکات ساختاری عمده در اقتصاد سلامت جهان توصیف کردهاند
جمعیت رو به پیری و بازار رو به رشد
با افزایش میزان سالمندی و شیوع بیماریهای مزمن مانند سرطان و دیابت، تقاضا برای درمانهای پیشرفته بهشدت افزایش یافته است. این روند به گفته ساوت چاینا مورنینگ پست، فرصت اقتصادی بزرگی برای شرکتهای محلی ایجاد کرده است تا سرمایه و دامنه تولید خود را گسترش دهند.
همچنین براساس گزارش فایننشال تایمز، شرکت آمریکایی فایزر امسال یک مرکز تحقیق و توسعه جدید در منطقه توسعه اقتصادی پکن افتتاح کرده است. در ادامه، آسترازنکا توافقنامهای برای سرمایهگذاری ۲.۵ میلیارد دلار طی پنج سال آینده امضا کرده است. علاوه بر این، نوویشن بایو از ایالات متحده، شرکت چینی آنهارت تراپیوتیکس را خریداری کرده که داروی آزمایشی ضدسرطان این شرکت (تالیترکتینیپه) از آن زمان در آمریکا تأیید شده است.
مؤسسات مککینزی و دیدهبان ثبت اختراعات دارویی هشدار میدهند که سرعت پیشرفت چین در حوزه تحقیق و توسعه میتواند موازنه قدرت نوآوری جهانی را تا پایان دهه تغییر دهد و رقابتی تازه در بازار دارو رقم بزند
راهنمای کیفیت و اعتبار جهانی
بر اساس گزارش دیدهبان ثبت اختراعات دارویی، در سالهای اخیر شمار داروهای توسعهیافته توسط شرکتهای چینی که از سازمان غذا و داروی آمریکا و آژانس دارویی اروپا تأییدیه گرفتهاند، افزایش یافته است. این تأییدیهها صرفاً موفقیت تجاری نیستند، بلکه اثبات کیفیت و اصالت نوآوری دارویی چین محسوب میشوند.
به نوشته گلوبال تایمز، تنها پنج سال پیش نبود واکسن مؤثر کووید-۱۹ موجب تمسخر جهانی صنعت داروسازی چین شده بود؛ اما امروز، همان رسانهها گزارش دادهاند که مدیران غربی از خطر از دست دادن برتری نوآوری در برابر چین بیم دارند.
اگرچه توسعه سریع شرکتهای چینی چشمگیر است، فایننشال تایمز میگوید هیچیک از آنها هنوز در فهرست بیست شرکت برتر داروسازی جهان از نظر ارزش بازار نیستند. مسیر رشد همچنان ادامه دارد و فضای رقابت جهانی در حال تغییر است.
بنا به آنچه گفته شد، چین توانسته است صنعت داروسازی خود را از تقلید به نوآوری واقعی تبدیل کند؛ به گفته مککینزی و بلومبرگ، سرعت این تحول هنوز نشانهای از کندی ندارد. شرکتهای محلی با بهرهگیری از هوش مصنوعی و جذب سرمایههای غربی، در حال ورود به بازارهای دارویی پیچیدهتر جهانیاند. پرسش اصلی امروز آن است که آیا شرکتهای چینی خواهند توانست جای بزرگان داروسازی جهان مانند آسترازنکا یا الی لیلی را بگیرند؟
