بازار؛ گروه کشاورزی: بر اساس گزارش جدید سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، بلایای طبیعی طی ۳۳ سال گذشته حدود ۳.۲۶ تریلیون دلار به کشاورزی در سراسر جهان خسارت وارد کردهاند که به طور متوسط سالانه ۹۹ میلیارد دلار، تقریباً ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی کشاورزی جهان می شود. گزارش «تأثیر بلایا بر کشاورزی و امنیت غذایی ۲۰۲۵» نشان می دهد که چگونه فناوریهای دیجیتال در حال تغییر نحوه نظارت کشاورزان، دولتها و جوامع بر خطرات، پیش بینی تأثیرات و محافظت از معیشت هستند.
این گزارش جامعترین ارزیابی جهانی تا به امروز را در مورد چگونگی اختلال در تولید مواد غذایی، معیشت و تغذیه توسط بلایا، از خشکسالی و سیل گرفته تا آفات و موجهای گرمای دریایی، ارائه می دهد. همچنین نشان می دهد که چگونه نوآوریهای دیجیتال، سیستمهای کشاورزی-غذایی را از مدیریت بحران واکنشی به تابآوری پیشگیرانه مبتنی بر داده تغییر میدهند.
کیو دونگیو، مدیرکل فائو، در مقدمه این گزارش گفت: «فناوریهای دیجیتال در حال حاضر نحوه نظارت بر خطرات، ارائه هشدارهای اولیه و پشتیبانی از تصمیمگیری کشاورزان را متحول کردهاند. از ۹.۱ میلیون کشاورزی که اکنون از طریق پلتفرمهای دیجیتال به بیمه پارامتریک دسترسی دارند گرفته تا جوامعی که از سیستمهای هشدار اولیه ما برای تخلیه ۹۰ درصد از جمعیت در معرض خطر قبل از وقوع بلایا استفاده میکنند، شاهد یک تغییر اساسی از واکنش واکنشی به کاهش پیشگیرانه ریسک هستیم.
به گزارش سازمان فائو ین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۳، بلایای طبیعی ۴.۶ میلیارد تن غلات، ۲.۸ میلیارد تن میوه و سبزیجات و ۹۰۰ میلیون تن گوشت و لبنیات را از بین برده است و در این میان آسیا با ۴۷ درصد، بیشترین سهم از خسارات جهانی را به خود اختصاص داده است که در مجموع به ۱.۵۳ تریلیون دلار میرسد و منعکسکننده مقیاس تولید کشاورزی و همچنین قرار گرفتن این منطقه در معرض سیل، طوفان و خشکسالی است
طبق این گزارش، بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۳، بلایای طبیعی ۴.۶ میلیارد تن غلات، ۲.۸ میلیارد تن میوه و سبزیجات و ۹۰۰ میلیون تن گوشت و لبنیات را از بین برده اند. این تلفات به معنای کاهش سرانه روزانه ۳۲۰ کیلوکالری – ۱۳ تا ۱۶ درصد از میانگین نیازهای انرژی است. به این ترتیب است که خسارت جهانی وارده به کشاورزی جهان از طریق بالایای طبیعی یکی از اصلی ترین عواملی است که امنیت غذایی جهان را همه ساله تهدید می کند.
سهم ۴۷ درصدی کشورهای آسیایی از خسارات حهانی ناشی از بلایای طبیعی
در این گزارش آمده است: آسیا با ۴۷ درصد، بیشترین سهم از خسارات جهانی را به خود اختصاص داده است که در مجموع به ۱.۵۳ تریلیون دلار میرسد و منعکسکننده مقیاس تولید کشاورزی و همچنین قرار گرفتن این منطقه در معرض سیل، طوفان و خشکسالی است.
از سوی دیگر قاره آمریکا ۲۲ درصد از خسارات جهانی یا ۷۱۳ میلیارد دلار را به خود اختصاص داده است که ناشی از خشکسالیهای مکرر، طوفانها و رویدادهای دمایی شدید است که به شدت بر سیستمهای بزرگ کشت محصولات کشاورزی تأثیر میگذارند.
آفریقا، در حالی که خسارات مطلق کمتری معادل ۶۱۱ میلیارد دلار را ثبت کرده است، بیشترین تأثیرات نسبی را متحمل می شود و ۷.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی کشاورزی را به دلیل بلایای طبیعی از دست می دهد – بزرگترین بار نسبی در هر منطقه. نکته قابل تامل اینکه در اقتصادهایی که کشاورزی سهم قابل توجهی از اشتغال و درآمد را تشکیل می دهد، این خسارات عواقب شدیدی برای امنیت غذایی و ثبات روستایی داشته است.
طبق این گزارش، کشورهای کوچک جزیرهای در حال توسعه (SIDS) همچنان در میان آسیبپذیرترین کشورهای جهان در برابر بلایایی مانند طوفان، سیل و افزایش سطح دریا قرار دارند. با وجود تولید کشاورزی نسبتاً کم، خسارات مرتبط با بلایا سهم نامتناسبی از تولید ناخالص داخلی کشاورزی را تشکیل میدهند.
میزان خسارت امواج گرمایی دریایی بر بخش شیلات جهان
این گزارش همچنین نشان می دهد که امواج گرمایی دریایی بین سالهای ۱۹۸۵ تا ۲۰۲۲، ۶.۶ میلیارد دلار خسارت ایجاد کرده و ۱۵ درصد از شیلات جهان را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، خسارات وارده به شیلات و آبزیپروری، علیرغم حمایت از معیشت ۵۰۰ میلیون نفر، تا حد زیادی در ارزیابیهای بلایای طبیعی نادیده گرفته می شود.
فناوریهای دیجیتال، مدیریت ریسک را متحول میکنند
گزارش فائو، تحول دیجیتال را به عنوان یک عامل تغییر دهنده بازی برای کاهش خطر بلایای کشاورزی معرفی می کند. ابزارهای نوظهور مانند هوش مصنوعی (AI)، سنجش از دور، اتصال موبایل، پهپادها و حسگرها اکنون بینش های فرامحلی و بلادرنگ را ممکن میسازند که هشدار اولیه، خدمات مشاوره ای، مکانیسم های انتقال ریسک و اقدامات پیشگیرانه را بهبود می بخشند.
از سوی دیگر نوآوری دیجیتال به کشاورزان و سیاستگذاران این امکان را می دهد که تصمیمات بهتری بگیرند و زودتر اقدام کنند. از تجزیه و تحلیلهای پیش بینیکننده گرفته تا بیمه موبایل، این ابزارها جان انسانها را نجات میدهند، از معیشت آنها محافظت میکنند و سیستمهای غذایی را تقویت میکنند.
بیش از ۲.۶ میلیارد نفر در جهان به اینترنت دسترسی ندارند
این در حالی است که به گفتع سازمان فائو بیش از ۲.۶ میلیارد نفر به اینترنت دسترسی ندارند، بسیاری از آنها در مناطق روستایی هستند و بیشتر آنها در معرض خطرات ناشی از بلایای طبیعی قرار دارند. در حالی که راه حل های دیجیتال به سرعت در حال گسترش هستند، این گزارش هشدار می دهد که پتانسیل کامل آنها تنها از طریق طراحی انسانمحور قابل تحقق است.
فائو تأکید میکند که تحول دیجیتال باید با توسعه ظرفیت، تقویت نهادی و چارچوب های سیاستی منسجم همراه باشد تا اطمینان حاصل شود که نوآوری ها به کشاورزان خرده پا، زنان، جوانان و جوامع بومی میر سد.
این گزارش از دولتها، شرکای بین المللی و بخش خصوصی می خواهد تا نوآوری دیجیتال را برای افزایش کارآمد و مؤثر کاهش خطر بلایا در کشاورزی و امنیت غذایی پیش ببرند. همچنین بر لزوم ادغام این راهحل های دیجیتال در سیاست ها و استراتژی های ملی کشاورزی تأکید می کند و خواستار افزایش سرمایهگذاری ها برای حمایت از تحول سیستم کشاورزی و مواد غذایی است. علاوه بر این، این گزارش بر اهمیت حیاتی افزایش زیرساخت های دیجیتال و سوادآموزی برای افزایش دسترسی و توانمندسازی نوآوری برای تأثیرگذاری بر تصمیمگیریها تأکید میکند.
