بازار؛ گروه کشاورزی: سویا هزاران سال است که در تمدن های آسیایی کشت می شود و امروزه یکی از مهم ترین محصولات غذایی در سطح جهان است. سویا همچنین یکی از معدود گیاهانی است که در ترکیبات پروتئینی خود، مجموعه ای کامل از اسیدهای آمینه را دارد که می توان آن را همرده با گوشت، فرآورده های لبنی و تخم مرغ «پروتئین های کامل» در نظر گرفت.
کشورهای برتر در تولید جهانی سویا
اگرچه منشأ سویا آسیا است، اما امروزه هشت کشور از ۱۰ تولیدکننده برتر آن در قاره های دیگر هستند. به طوری که گزارشات آماری سازمان فائو نشان می دهد: در حوزه تولید کنحاله سویا «چین» بیشترین تولید را به خود اختصاص داده است و سهمی ۲۹ درصدی از کل تولید جهان را در اختیار دارد و به این ترتیب در جایگاه نخست جای گرفته است و پس از آن نیز کشورهای «ایالات متحده، برزیل، آرژانتین، اتحادیه اروپا، هند، مکزیک، روسیه، مصر و بولیوی» در جایگاه های بعدی از نظر حجم تولید این دانه روغنی قرار دارند.
بازار جهانی کنجاله سویا شاهد رشد پایدار است که با افزایش تقاضا برای مواد اولیه خوراک دام با پروتئین بالا در صنایع دام، آبزی پروری و طیور تقویت می شود. در واقع بازار جهانی با افزایش تقاضا برای محصولات حیوانی مانند گوشت، لبنیات و تخم مرغ، در کنار تلاش های آسیای جنوب شرقی و آمریکای لاتین برای مدرن سازی دامداری از طریق ابتکارات تحت حمایت دولت، هدایت می شود. تولیدکنندگان همچنین در حال توسعه انواع بهبود یافته مانند «کنجاله های فرآوری شده با آنزیم و کم الیگوساکارید» برای بهبود جذب مواد مغذی و همسو با نیازهای عملکردی سیستم های مدرن دامپروری هستند.
ارزش ۹۴ میلیارد دلاری بازار جهانی کنجاله سویا در سال ۲۰۲۴
گزارش منتشر شده از سوی سایت تحقیقی straitsresearch بازار جهانی کنجاله سویا در سال ۲۰۲۴، ۹۴.۱ میلیارد دلار ارزش گذاری شده بود و پیش بینی می شود که از ۹۸.۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۱۴۸.۶ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۳ افزایش یابد و نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۲ درصد را در دوره پیش بینی (۲۰۲۵-۲۰۳۳) ثبت کند. این در شرایطی است که رشد بازار از سوی کارشناسان به افزایش تقاضا برای خوراک دام با پروتئین بالا نسبت داده می شود.
نوسانات قیمت جهانی سویا رشد بازار را محدود می کند
داده های گزارش همچنین نشان می دهد: نوسانات مداوم در قیمت های جهانی سویا، که با خطرات ژئوپلیتیکی، عدم قطعیت های اقلیمی و اختلالات لجستیکی همراه شده است، رشد بازار را محدود می کند.
در حقیقت با توجه به اینکه کنجاله سویا از سویای خرد شده به دست می آید لذا قیمت گذاری آن مستقیماً به معاملات آتی سویای خام وابسته است و آن را به شدت در معرض تغییرات در بازارهای کالا قرار می دهد. در سال ۲۰۲۵، شرایط آب و هوایی شدید، از جمله خشکسالی های شدید در برزیل و سیل در بخش هایی از غرب میانه ایالات متحده، عملکرد محصولات و برنامه های صادرات را مختل کرده و منجر به عرضه ناپایدار و افزایش ناگهانی قیمت ها شده است.
آسیا و اقیانوسیه بر صنعت کنجاله سویا تسلط داشت و پیش بینی می شود که از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۳ با سریع ترین نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۳۲ درصد رشد کند
از سوی دیگر در بررسی بازار کنجاله سویا از دیدگاه قاره ای، داده های این گزارش بیانگر این است که آسیا و اقیانوسیه به عنوان منطقه پیشرو در بازار جهانی کنجاله سویا، که در درجه اول به دلیل افزایش تقاضا برای تغذیه دام در صنایع مرغداری، آبزی پروری و دامداری که به سرعت در حال گسترش هستند، برجسته است. این منطقه از افزایش سرانه مصرف گوشت، افزایش سرمایه گذاری در تولید خوراک دام و تلاش برای نوسازی زنجیره های تأمین کشاورزی سود می برد.
این گزارش نشان می دهد همچنین نوسازی گسترده بخش خوراک دام، شبکه های تجاری منطقه ای رو به رشد و مشارکت های دولتی و خصوصی، توسعه بازار را تسریع می کند. کشورهای سراسر منطقه به طور فزاینده ای در حال اتخاذ فرمولاسیون های خوراک با راندمان بالا هستند که تقاضای مداوم برای کنجاله سویا را به دنبال دارد.
چین؛ بزرگترین مصرف کننده و وارد کننده کنجاله سویا در جهان
از سوی دیگر «چین» همچنان بزرگترین مصرف کننده و وارد کننده کنجاله سویا در جهان است که ناشی از تقاضای گسترده آن برای خوراک دام در صنایع مرغداری، خوک و آبزی پروری است.
همچنین بازار کنجاله سویا در «هند» به سرعت در حال گسترش است که این امر به دلیل تقاضای رو به رشد برای پروتئین حیوانی مقرون به صرفه و شیوه های نوین دامداری است. طبق به روزرسانی ژوئیه ۲۰۲۵ انجمن استخراج کنندگان حلال (SEA)، صادرات کنجاله سویا به دلیل تقاضای جهانی بالاتر و بهبود حاشیه سود آن، دوباره افزایش یافته است.
تسلط کنجاله سویای معمولی بر بازار در سال ۲۰۲۴
در بخش دیگری از این گزارش آمده است : در حالی که آسیا و اقیانوسیه بزرگترین بازار در سال ۲۰۲۴ است و آمریکای شمالی سریع ترین منطقه در حال رشد محسوب می شود، بر اساس نوع محصول، کنجاله سویای معمولی در سال ۲۰۲۴ بر بازار تسلط داشت که دلیل آن محتوای پروتئین بالای آن و دسترسی گسترده به آن بود. از سوی دیگر بر اساس کاربرد، خوراک دام به دلیل نقش حیاتی آن به عنوان یک جزء خوراکی غنی از پروتئین و مقرون به صرفه، بر بازار تسلط داشت.
همچنین داده های آماری این گزارش نشان می دهد : بر اساس طبیعت، کنجاله سویای اصلاح شده ژنتیکی در سال ۲۰۲۴ بازار را در دست داشت که دلیل آن بازده بالاتر، بهره وری هزینه و عرضه پایدار بود. علاوه بر این بر اساس کانال توزیع، خرید مستقیم بر بازار تسلط داشت که ناشی از نیاز به تامین عمده و اهرم قیمت گذاری بود، این در حالی است که طبق این گزارش بر اساس مصرف کننده نهایی، مرغداری بر بازار تسلط داشت که منجر به افزایش تقاضا برای گوشت مرغ و تخم مرغ شد.
