حداقل مبلغ مشخص شده برای هر یک از زوجین در سال ۱۴۰۱، ۱۲۰میلیون تومان است که در صورت داشتن شرایط سنی خاص به ۱۵۰میلیون تومان افزایش می‌یابد. اگر چه پس از ابلاغ این بخشنامه توسط بانک مرکزی حواشی مبنی بر اینکه برخی شعب در مهلت مقرر بخشنامه‌ای دریافت نکردند به میان آمد اما گفته می‌شود متقاضیان برای ثبت درخواست وام ازدواج خود باید به سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج بانک مرکزی مراجعه کنند و مشکلی پیش نمی‌آید.

طبق موافقتی که توسط نمایندگان مجلس در هفته سوم اسفندماه به عمل آمد، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای زوج‌هایی که تاریخ ازدواج آنها بعد از ابتدای سال ۱۳۹۷ بوده، یک میلیارد و ۲۰۰میلیون ریال با دوره بازپرداخت ۱۰ساله (یعنی با اقساط ماهی حدود یک میلیون تومان) و تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای مردان زیر ۲۵سال و زنان زیر ۲۳سال، یک میلیارد و ۵۰۰میلیون ریال تعیین شد. 

بالاخره پس از گذشت بیش از سه هفته، دهم فروردین ماه بود که بانک مرکزی بخشنامه اعطای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج را به شبکه بانکی ابلاغ و تاکید کرد حداکثر طی یک هفته از تاریخ وصول این نامه، موضوع به واحدهای اجرایی ذی‌ربط در سراسر کشور ابلاغ شود اما پس از گذشت یک هفته همچنان برخی شعب بخشنامه‌ای دریافت نکرده بودند. 

با این حال مدیرکل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی در آخرین روز از این مهلت گفت که در حال حاضر تمامی بانک‌ها از جمله بانک‌های دولتی و خصوصی آمادگی لازم برای ارائه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج به متقاضیان را دارند.

فردای اتمام مهلت نیز دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی، علیرضا قیطاسی گفت که بانک‌ها همکاری لازم را در پرداخت وام ازدواج دارند، اما اگر به هر دلیلی مشکلی در این زمینه وجود داشت، متقاضی می‌تواند در سامانه ثبت شکایت در سایت بانک مورد نظر، نسبت به ثبت شکایت خود اقدام کند که در ۲۴ ساعت رسیدگی خواهد شد. 

همچنین او این اطمینان را داد که بانک‌ها همراهی کامل را در این زمینه خواهند داشت و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. همچنین وی بیان کرد که متقاضی باید در سامانه ثبت نام کند و بعد از تکمیل مدارک، بانک مورد نظر بر اساس منابع و ظرفیت آن به متقاضی معرفی می‌شود. بر اساس آمار، ۹۰درصد افراد متقاضی وام ازدواج در سال ۱۴۰۰، تسهیلات خود را دریافت کرده‌اند و بانک‌ها همکاری بسیار خوبی را در این زمینه داشته‌اند.

گفتنی است طبق آمار اعلام شده تا شانزدهم فروردین ماه ۱۴۰۱، حدود ۶۵ هزار نفر در سامانه بانک مرکزی برای دریافت تسهیلات ازدواج ثبت‌نام کردند و پنج هزار نفر در مرحله تکمیل مدارک قرار گرفتند.

به گفته رییس دایره اعتبارات بانک‌ها در بانک مرکزی زوجین می‌توانند هر زمان که مایل بودند با مراجعه به سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج بانک مرکزی به نشانی ve.cbi.ir نسبت به ثبت‌نام برای وام ازدواج اقدام کنند و پس از تکمیل فرم مربوطه، کد رهگیری ۱۰ رقمی ارسال می‌شود.

پس از تعیین شعبه توسط بانک مرکزی، متقاضیان ۱۲روز کاری فرصت دارند که به بانک و شعبه مربوطه مراجعه و نسبت به تکمیل مدارک که زمان ۴۵روزه در نظر گرفته شده اقدام کنند. پس از تکمیل مدارک تسهیلات پرداخت می‌شود.

زوج‌هایی که هر دو واجد شرایط سنی اعلام شده باشند (مردان زیر ۲۵سال و زنان زیر ۲۳سال)، در مجموع ۳۰۰میلیون و اگر تنها یکی از آنها در این دسته‌ها قرار بگیرد در مجموع ۲۷۰میلیون و اگر هیچکدام در این بازه سنی قرار نگیرند در مجموع ۲۴۰میلیون تعلق می‌گیرد. 

گفتنی است این تسهیلات تنها به زوج‌های کمتر از ۵۰سال پرداخت می‌شود و هر ایرانی نیز تنها یک بار می‌تواند از تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج استفاده کند.

به گفته مدیرکل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی، مدارک موردنیاز برای دریافت وام ازدواج شامل سند ازدواج، کارت ملی و شناسنامه زوجین و مدارک مرتبط با ضامن معتبر به همراه کپی تمامی موارد است. همچنین گفته می‌شود ضمانت‌هایی که برای این تسهیلات در نظر گرفته شده از طریق اعتبارسنجی و حداکثر سفته و یا یک ضامن معتبر است.

در حالی که برخی ادعا کردند که شعب بانک‌ها برای دادن وام قرض‌الحسنه ازدواج درخواست کارت پایان خدمت می‌کنند اما مدیرکل عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی آن را رد کرده و این خبر و ادعا را دروغ سیزده خواند.

معاون امور جوانان وزیر ورزش و جوانان با بیان اینکه دریافت وام ازدواج آسان‌تر می‌شود، گفت: بانک مرکزی بخشنامه اعطای تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را با وثایقی سهل‌تر به شبکه بانکی ابلاغ کرد.

وی افزود: «امیدوارم رئیس بانک مرکزی نظرات را بخوانند و ببینند چطور عملکرد برخی بانک‌ها باعث از دست رفتن اعتبار بخشنامه‌های بانک مرکزی و نظام بانکی ما شده، سختگیری در نظارت بر بانک‌ها در این فقره شاید اعتماد را بیشتر کند. مسئولیت حسن اجرای حکم این بند به عهده بانک مرکزی و بانک‌های عامل و کلیه مدیران و کارکنان ذی ربط است. عدم اجرا یا تأخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و در مراجع ذی صلاح قابل پیگیری است.»

وام ازدواج از سال ۱۳۹۶ با مبلغ ۱۰ میلیون تومان به ‌روز شد و در سال ۹۸ و ۹۹ به ترتیب به ۳۰ میلیون و ۵۰ میلیون تومان (به هر نفر) با بازپرداخت هفت ساله و بهره چهار درصد افزایش یافت.

در سال ۹۹ مبلغ این وام ۲۰ میلیون تومان افزایش یافت و به ۷۰ میلیون تومان (به ازای هر نفر) رسیده و یک اعتبار تشویقی نیز برای پسرانی که زیر ۲۵ سال و دخترانی که زیر ۲۳ سال ازدواج می‌کنند، گذاشته شد.

ولی اسماعیلی رییس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی نیز ۱۱ دی ماه از بررسی وام ۳۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی ازدواج در این کمیسیون خبر داد و گفت: بر اساس پیشنهاد این کمیسیون میزان وام ازدواج برای هر کدام از زوج و زوجه مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان تعیین شد، که در مجموع به ۳۰۰ میلیون تومان برای زوجین خواهد رسید.

وی افزود: همچنین مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان افزایش برای تشویق جوانان به ازدواج برای پسران کمتر از ۲۵ سال و دختران کمتر از ۲۳ سال پیشنهاد داده شد، بر اساس این پیشنهاد هر کدام از زوج و زوجه واجد این شرایط سنی، از مبلغ ۲۵۰ میلیون تومان وام ازدواج با بازپرداخت ۱۰ ساله بهره‌مند می‌شوند.

براساس این اعتبار تشویقی، ۳۰ میلیون تومان برای این دختران و پسران (دختران زیر ۲۳ سال و پسران ۲۵ سال) اضافه شد و این جوانان در مجموع ۱۰۰ میلیون تومان دریافت خواهند کرد.

رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق گفت: در رابطه با تبصره ۱۶ بودجه که پیرامون تسهیلات بانکی برای اشتغال‌های خرد و متوسط است بانک مرکزی مکلف شد مبلغ ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از محل قرض الحسنه جاری برای اشتغال و وام ازدواج به میزان ۱۲۰ میلیون تومان برای زوج‌هایی که تاریخ عقد آنها از اول فرودین ۹۷ به بعد باشد، در نظر بگیرد. همچنین برای مردان زیر ۲۵ سال و خانم‌های زیر ۲۳ سال هر یک ۱۵۰ میلیون تومان وام ازدواج در نظر گرفته شد.

سخنگوی کمیسیون تلفیق رقم وام ازدواج برای سال آینده را اعلام کرد.

رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق گفت: در رابطه با تبصره ۱۶ بودجه که پیرامون تسهیلات بانکی برای اشتغال‌های خرد و متوسط است بانک مرکزی مکلف شد مبلغ ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از محل قرض الحسنه جاری برای اشتغال و وام ازدواج به میزان ۱۲۰ میلیون تومان برای زوج‌هایی که تاریخ عقد آنها از اول فرودین ۹۷ به بعد باشد، در نظر بگیرد. همچنین برای مردان زیر ۲۵ سال و خانم‌های زیر ۲۳ سال هر یک ۱۵۰ میلیون تومان وام ازدواج در نظر گرفته شد.

وی ادامه داد: براین اساس به هر زوجین که تاریخ عقد آنها از اول فروردین‌ماه سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ باشد ۱۲۰ میلیون وام ازدواج داده می‌شود مبلغ وام ازدواج برای زوج‌های زیر ۲۵ سال و زوجه‌های زیر ۲۳ سال ۱۵۰ میلیون تومان است.

وی افزود: همچنین ۲۰ هزار میلیارد تومان در اختیار کمیته امداد و ۷۰۰۰ میلیارد تومان در اختیار سازمان بهزیستی برای اشتغالزایی داده می‌شود.

سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۱ درباره وام فرزندآوری گفت: مبلغ وام فرزندآوری برای فرزند اول ۱۵ میلیون تومان، فرزند دوم ۲۵ میلیون تومان، فرزند سوم ۳۵ میلیون تومان، فرزند چهارم ۴۵ میلیون تومان و بیشتر از پنج فرزند ۵۰ میلیون تومان است.

وی ادامه داد: به کسانی که بیشتر از سه فرزند دارند مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان وام ودیعه مسکن یا خرید مسکن داده می‌شود مابقی تسهیلات اشتغالزایی در سال آینده در اختیار شورای برنامه ریزی استان‌ها برای پرداخت وام‌های اشتغالزایی و تصمیم‌گیری داده خواهد شد.

زارع درباره این‌که چه زمانی بررسی جزییات بودجه در کمیسیون تلفیق به پایان می‌رسد، گفت: کمیسیون تلفیق تا پایان هفته جمع‌بندی نهایی را انجام خواهد داد نمایندگان بعد از آن ۱۰ روز فرصت برای ارائه پیشنهادات دارند. از اوایل اسفندماه بررسی جزییات در صحن علنی شروع می‌شود.

وام بدون ضامن؛ یکی از جدیدترین اتفاقات این روزها در حوزه تسهیلات. قرار بر این شده تا بانک‌ها موظف شوند بدون ضامن تا ١٠٠میلیون تومان تسهیلات دهند. پیش از این نیز یکی از مشکلات وام‌گیرندگان همین بود: داشتن ضامن کارمند برای دریافت تسهیلات.

یک نماینده مجلس گفت: وام‌هایی که زیر ١٠٠میلیون تومان باشند، بدون ضامن پرداخت می‌شود.

وام ازدواج یک وام با سود کم از طرف دولت برای کمک به جوانان می باشد. وام ازدواج هر ساله بر حسب تورمی که در جامعه ایجاد می شود بدان افزوده می گردد. وام ازدواج به دلیل داشتن سود کم برای آغاز زندگی دو زوج جوان می تواند مناسب باشد.با حذف وام ازدواج در لایحه بودجه 1401 بحث های زیادی را به راه انداخته است.در ادامه آخرین خبرها از وام ازدواج را می خوانید.

سال‌های گذشته روال به این شکل بود که مبلغ وام ازدواج در بودجه عنوان می‌شد؛ اما در بودجه امسال، این رقم حذف و این شائبه ایجاد شده که شاید وام ازدواج در سال آینده حذف شده است؛ مرحبا در پاسخ به این سوال که آیا این به معنی حذف وام در سال آینده است؟ گفت: بودجه برنامه‌ریزی مالی یک سال کشور است و درآمدها و هزینه‌های دولت و… را پیش‌بینی می‌کند. سرفصل‌های تسهیلات مانند وام ازدواج و… نکات ریزی هستند که در مراحل بعدی برای آن‌ها تصمیم‌گیری می‌شود و ضرورتی ندارد که در بودجه به آن‌ها اشاره شود.

غلامرضا مرحبا، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: وام ازدواج حذف نشده و با تصمیم دولت و تصویب شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی، هر ساله میزان آن برمبنای توانمندی بانک‌ها و میزان تورم تغییر می‌کند؛ البته همواره این تسهیلات از تورم عقب هستند؛ زیرا ساختار اقتصادی کشور توان برآورده کردن نیازها را ندارد.

مرحبا توضیح داد: حتی وام ۱۰۰ یا ۱۵۰میلیونی هم برای تشکیل زندگی کافی نیست؛ اما کمک است. وام ازدواج سال آینده پرداخت می‌شود؛ مبلغ آن را نیز تعیین می‌کنند و اعلام خواهد شد. بانک‌ها هم آن‌ها را پرداخت خواهند کرد، بنابراین دغدغه این مسائل نیست. دغدغه سهولت دریافت این تسهیلات است.

وی در پایان گفت: وام ازدواج صد در صد در سال آینده وجود دارد؛ اما نرخ و… پایان امسال یا ابتدای سال آینده مشخص می‌شود و از ابتدای سال آینده نیز بانک‌ها شروع به پرداخت خواهند کرد.

 دولت هر سال در لایحه بودجه‌ای که به مجلس ارسال می‌کرد مبلغ وام ازدواج را هم مشخص می‌کرد. اگرچه این عدد همیشه در زمان بررسی لایحه بودجه در مجلس تغییر می‌کرد و افزایش می‌یافت. اما امسال دولت مبلغ پیشنهادی خود برای وام ازدواج را اعلام نکرده است. برای همین این تصور پیش آمده که پرداخت وام ازدواج منتغی است.

اما بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که پرداخت وام ازدواج همچنان ادامه دارد اما بند مربوط به مبلغ وام ازدواج حذف شده و به جای آن، دولت پیشنهاد داده که مبلغ وام ازدواج را خودش تعیین کند و مجلس اختیار این کار را به دولت بدهد.

پیش از این هم، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفته بود که وام ازدواج جوانان در لایحه بودجه ۱۴۰۱ حذف نشده، بلکه فرآیند آن به استناد قانون “حمایت از خانواده و جوانی جمعیت” «تغییر» کرده است.

۱- آنگونه که معاون وزارت ورزش و جوانان خبر داده «مساله پرداخت وام ازدواج در سال ۱۴۰۱ در بخش رفاه و سلامت لایحه بودجه آمده و ماده ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، بانک مرکزی را ملکف کرده که وام ازدواج جوانان را بپردازد.»

۲-تا پیش از این دولت مبلغ وام ازدواج را در لایحه بودجه تعیین می‌کرد و مجلس می‌توانست در جریان بررسی لایحه بودجه، مبلغ وام ازدواج و اقساط و مدت زمان بازپرداخت این وام را تغییر بدهد. اما دولت برای پرداخت وام ازدواج ۱۴۰۱«درخواست اختیار» کرده است. یعنی خواسته مبلغ تسهیلات و دوره بازپرداخت وام ازدواج توسط بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه مشخص شود، نه مجلس!

۳-دولت همچنان ملکف است که به کلیه زوج‌هایی که بیشتر از چهار سال از تاریخ عقد آنها نگذشته باشد و تا کنون تسهیلات ازدواج دریافت نکرده‌اند، وام ازدواج بدهد.

۴- تمامی بانک‌ها موظفند به صورت ماهانه تعداد تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج پرداختی و تعداد افراد در نوبت دریافت این تسهیلات را به صورت عمومی اعلام کنند.

در سال جاری مبلغ وام ازدواج بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان بود. یعنی مبلغ وام ازدواج برای مردان زیر ۲۵ سال و زنان زیر ۲۳ سال،‌۱۰۰ میلیون تومان و برای بقیه افراد ۷۰ میلیون تومان بود.

برای سال آینده هم پیشنهاداتی برای مبلغ وام ازدواج مطرح شده است. رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس پیشنهاد داده بود که مبلغ وام ازدواج برای مردان زیر ۲۵ و زنان زیر ۲۳، ۲۵۰ میلیون تومان باشد و برای بقیه افراد ۱۵۰ میلیون تومان. یعنی افزایش دو برابری مبلغ وام ازدواج.

اما به گفته معاون وزارت ورزش و جوانان پیشنهاد دولت این است که «مبلغ وام ازدواج هر سال به اندازه نرخ تورم سالانه افزایش پیدا کند.» بر این اساس احتمالا با توجه به نرخ تورم، ملغ وام ازدواج برای زوج‌های جوان نفری ۱۵۰ میلیون تومان باشد و برای سایر زوج‌ها ۱۰۰ میلیون تومان.

اما بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که پرداخت وام ازدواج همچنان ادامه دارد اما بند مربوط به مبلغ وام ازدواج حذف شده و به جای آن، دولت پیشنهاد داده که مبلغ وام ازدواج را خودش تعیین کند و مجلس اختیار این کار را به دولت بدهد.

پیش از این هم، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفته بود که وام ازدواج جوانان در لایحه بودجه ۱۴۰۱ حذف نشده، بلکه فرآیند آن به استناد قانون “حمایت از خانواده و جوانی جمعیت” «تغییر» کرده است.

۱- آنگونه که معاون وزارت ورزش و جوانان خبر داده «مساله پرداخت وام ازدواج در سال ۱۴۰۱ در بخش رفاه و سلامت لایحه بودجه آمده و ماده ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، بانک مرکزی را ملکف کرده که وام ازدواج جوانان را بپردازد.»

۲-تا پیش از این دولت مبلغ وام ازدواج را در لایحه بودجه تعیین می‌کرد و مجلس می‌توانست در جریان بررسی لایحه بودجه، مبلغ وام ازدواج و اقساط و مدت زمان بازپرداخت این وام را تغییر بدهد. اما دولت برای پرداخت وام ازدواج ۱۴۰۱«درخواست اختیار» کرده است. یعنی خواسته مبلغ تسهیلات و دوره بازپرداخت وام ازدواج توسط بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه مشخص شود، نه مجلس!

۳-دولت همچنان ملکف است که به کلیه زوج‌هایی که بیشتر از چهار سال از تاریخ عقد آنها نگذشته باشد و تا کنون تسهیلات ازدواج دریافت نکرده‌اند، وام ازدواج بدهد.

۴- تمامی بانک‌ها موظفند به صورت ماهانه تعداد تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج پرداختی و تعداد افراد در نوبت دریافت این تسهیلات را به صورت عمومی اعلام کنند.

در سال جاری مبلغ وام ازدواج بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان بود. یعنی مبلغ وام ازدواج برای مردان زیر ۲۵ سال و زنان زیر ۲۳ سال،‌۱۰۰ میلیون تومان و برای بقیه افراد ۷۰ میلیون تومان بود.

برای سال آینده هم پیشنهاداتی برای مبلغ وام ازدواج مطرح شده است. رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس پیشنهاد داده بود که مبلغ وام ازدواج برای مردان زیر ۲۵ و زنان زیر ۲۳، ۲۵۰ میلیون تومان باشد و برای بقیه افراد ۱۵۰ میلیون تومان. یعنی افزایش دو برابری مبلغ وام ازدواج.

اما به گفته معاون وزارت ورزش و جوانان پیشنهاد دولت این است که «مبلغ وام ازدواج هر سال به اندازه نرخ تورم سالانه افزایش پیدا کند.» بر این اساس احتمالا با توجه به نرخ تورم، ملغ وام ازدواج برای زوج‌های جوان نفری ۱۵۰ میلیون تومان باشد و برای سایر زوج‌ها ۱۰۰ میلیون تومان.

مجلس حتما ردیف بودجه‌ای برای این وام در سال آینده تدارک خواهد دید.

مهمترین حمایت عملیاتی نظام حکمرانی و قانونگذاری در موضوع تسهیل تشکیل نهاد خانواده و تحقق اصل دهم قانون اساسی را پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان دانست.

شاید بتوان مهمترین حمایت عملیاتی نظام حکمرانی و قانونگذاری در موضوع تسهیل تشکیل نهاد خانواده و تحقق اصل دهم قانون اساسی را پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان دانست. امری که هرساله در ذیل بند الف تبصره۱۶ قوانین بودجه سنواتی میزان و شرایط پرداخت آن مقرر می شود. اما در لایحه بودجه سال۱۴۰۱، با توجه به تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۷/۲۴ دولت اقدام به حذف مبلغ تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان، نحوه بازپرداخت آن و … در ذیل تبصره۱۶ کرده است.

درحالی که طی سال های اخیر با توجه به رشد قابل ملاحظه نرخ تورم، مجلس اقدام به افزایش این تسهیلات به منظور حمایت و تسهیل ازدواج جوانان می کرد. 

به گزارش مرکز پژوهش های مجلس، مقایسه متن بند الف تبصره ۱۶ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ با قانون بودجه سال ۱۴۰۰ نشان می دهد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ ، دولت مبلغی را برای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان مشخص نکرده و در ذیل تبصره ۱۶تسهیلات تکلیفی به سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی و معاونت امور مناطق محروم تکلیف کرده که حداکثر یک ماه پس از ابلاغ قانون، آیین نامه اجرایی تبصره را که در آن موضوعات، ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت مشخص کرده و به تصویب هیئت وزیران رسانند.

ین بدین معناست که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ درخواست کرده شرایط ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت و … به تصمیم کارگروهی متشکل از سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی جمهوری و معاونت امور مناطق محروم واگذار شود. 

این در حالی است که نگارش چنین بندی در لایحه دولت، مغایر با اصل هشتادوپنجم قانون اساسی است. از سوی دیگر مروری بر تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان در بودجه سنواتی نشان می دهد، تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان در سال های گذشته با توجه به افزایش نرخ تورم، ازسوی مجلس روند صعودی داشته؛ به نحویکه در فرایند تصویب قانون بودجه سال ۱۳۹۹ از ۳۰ میلیون به ۵۰ میلیون و در فرایند تصویب بودجه سال ۱۴۰۰ از ۵۰ میلیون به ۷۰ میلیون تومان افزایش یافت. 

مالک شریعتی نیاسر نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در صفحه شخصی خود در توئیتر، نوشت: «پارسال در کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۰ پیشنهاد کردیم و تصویب هم شد که ‎اعتبارسنجی برای اعطای ‎وام ازدواج به جوانان، مبنا شود.

لطفا اجرایی شدن جایگزینی اعتبارسنجی بجای وثیقه و ضامن را از آن زمان دنبال کنید.

دستور رییس جمهور، تعمیم این قاعده خوب و راهگشا به تمام تسهیلات برای مردم است.»

در تبصره ۱۶ لایحه بودجه سال جاری که به سازوکارهای حمایت از ازدواج جوانان پرداخته شده، آمده است که بانک ها باید برای ضمانت صرفا یکی از سه مورد اعتبارسنجی، یا یک ضامن و سفته و یا سهم فرد از حساب یارانه هدفمندی را به منزله ضمانت بپذیرند.

بر اساس شرایط درج شده در سایت پرداخت تسهیلات ازدواج، بانک‌ها موظف‌اند وام ازدواج را با در نظر گرفتن یک ضامن معتبر و یارانه زوجین پرداخت کنند.

به گفته رئیس کل بانک‌مرکزی قرار است ظرفیت وام ازدواج افزایش پیدا کند. این وام به زوجین حداکثر دو ماهه پرداخت شود.

اغلب بانک‌ها برای پرداخت وام ازدواج از زوج‌ها  سه ضامن معتبر می‌خواهند و یارانه را به عنوان ضمانت قبول نمی‌کنند. با وجود این موضوع رئیس بانک مرکزی وعده پرداخت وام  حداکثر دو ماهه و بدون ضامن را داده است.

بسیاری از بانک‌ها با موضوع پرداخت وام با اعتبارسنجی مشکل دارند و حاضر نیستند وام را بدون ضامن معتبر پرداخت کنند.

متصدی یکی از بانک ها می‌گوید: درست است در اعتبارسنجی وضعیت مالی فرد بررسی می‌شود اما اگر مشکلی پیش آید، بانک‌ها هیچ ضمانتی برای بازگشت پول خود ندارند.

وی ادامه می‌دهد: وام ازدواج سود چهار درصدی برای بانک‌ها دارد. بازگشت آن نیز ۱۰ سال زمان می‌برد. در نتیجه بانک‌ها با بهانه‌های مختلف وام ازدواج را با تاخیر پرداخت می‌کنند.

 در سال‌های اخیر بانک‌ها با سنگ‌اندازی‌های متعدد پرداخت وام ازدواج را به تاخیر انداخته‌اند.

اکنون نیز رئیس بانک مرکزی گفته که با افزایش ظرفیت بانک‌ها وام ازدواج حداکثر دوماهه پرداخت می‌شود.

به گفته اغلب بانک‌ها وام ازدواج با سود چهار درصد و بازپرداخت طولانی هیچ منفعتی برایشان ندارد. از هر طریقی سعی می‌کنند که این وام را پرداخت نکند یا حداقل دیرتر پرداخت کنند.

حال بسیاری از زوجین نسبت به پرداخت وام ازدواج گلایه دارند. به گفته این افراد نبود بودجه مهم‌ترین بهانه بانک‌ها برای عدم پرداخت وام ازدواج است.

از سوی دیگر برخی از زوجین می‌گویند که سایت بسته شده و برای ثبت‌نام دسترسی وجود ندارد.

اغلب زوجین می‌گویند بانک‌ها وام ازدواج را به بهانه نبود بودجه پرداخت نمی‌کنند.  «من ازشهریور ثبت نام کردم هنوز پیامک برام نیومده میریم میپرسیم میگن بودجه نداریم سیستم قطع ازاین حرفا میگن فعلا تونوبتین بایدنوبتتون بشه»

«الان ۹ماه که هنوز قراره پیامک بیاد،میریم بانک،میگه اعتبار نداریم بودجه نداریم»

«من شیش ماه تمام مدارکمو کامل دادم به بانک تازه گفتن فروردین واریز میشه میگن اعتبار ندارن»

«ازبرج چهار درخواست وام کردیم میگن بودجه نداریم»

«من الان تو ی سال دارم میرم همش میگن ی ماه دیگه پول میاد»

«دخترم که برای وام ازدواج ثبت نام کرد بعد از شش ماه بانک مرکزی تایید کرد اسمش اومد همه مدارک و امده کردیم ضامن آماده الان یک ماهه بانک میگه بودجه نداریم نمی‌دونم چکار کنم»

«من ۶ماه است، وام ازدواج برای دخترم ثبت نام کردم وچندبانک عوض کردم و الان هم در بانک مهر ایران تعیین شعبه شده‌ام ولی همه ی بانک‌ها اظهار میکنن اعتبار نداریم»

برخی از مخاطبان تجارت‌نیوز برای ثبت‌نام در سایت مشکل داشته و نوشتند: «ما سه ماهه میریم بانک میگن سایت بسته است چکار کنیم به کجا مراجعه کنیم»

«ما هر روز میریم بانک میگن سایت بسته است پس کی سایت ها باز میشه تورو خدا از دولت خواهش میکنیم رسیدگی شود تنها ما نیستیم همه مشکل دارن»

«شش ماهه سایت را بستین ما حتی نمیتونیم ثبت نام کنیم»

«سه ماه ثبت نام کردیم هنوز کد به ما ندادن چه برسه به وام. میری بانک میگه از بانک مرکزی جلوی وام ازدواج بستس»

با این واکنش‌ها به نظر می‌رسد که وعده رئیس بانک مرکزی در خصوص پرداخت دوماهه وام ازدواج به این زودی‌ها عملی نشود.

شاید بتوان مهمترین حمایت عملیاتی نظام حکمرانی و قانونگذاری در موضوع تسهیل تشکیل نهاد خانواده و تحقق اصل دهم قانون اساسی را پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج جوانان دانست و امری که هرساله در ذیل بند الف تبصره۱۶ قوانین بودجه سنواتی میزان و شرایط پرداخت آن مقرر می‌شود.

در لایحه بودجه سال۱۴۰۱، با توجه به تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۷/۲۴ دولت اقدام به حذف مبلغ تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان، نحوه بازپرداخت آن و … در ذیل تبصره۱۶ کرده است.

درحالی که طی سال های اخیر با توجه به رشد قابل ملاحظه نرخ تورم، مجلس اقدام به افزایش این تسهیلات به منظور حمایت و تسهیل ازدواج جوانان می کرد. 

مقایسه متن بند الف تبصره ۱۶ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ با قانون بودجه سال ۱۴۰۰ نشان می دهد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ ، دولت مبلغی را برای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان مشخص نکرده و در ذیل تبصره ۱۶ تسهیلات تکلیفی به سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی و معاونت امور مناطق محروم تکلیف کرده که حداکثر یک ماه پس از ابلاغ قانون، آیین نامه اجرایی تبصره را که در آن موضوعات، ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت مشخص کرده و به تصویب هیئت وزیران رسانند.

این بدین معناست که دولت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ درخواست کرده شرایط ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت و … به تصمیم کارگروهی متشکل از سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی جمهوری و معاونت امور مناطق محروم واگذار شود.  

این در حالی است که نگارش چنین بندی در لایحه دولت، مغایر با اصل هشتادوپنجم قانون اساسی است. از سوی دیگر مروری بر تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان در بودجه سنواتی نشان می دهد، تسهیلات قرض الحسنه ازدواج جوانان در سال های گذشته با توجه به افزایش نرخ تورم، ازسوی مجلس روند صعودی داشته؛ به نحویکه در فرایند تصویب قانون بودجه سال ۱۳۹۹ از ۳۰ میلیون به ۵۰ میلیون و در فرایند تصویب بودجه سال ۱۴۰۰ از ۵۰ میلیون به ۷۰ میلیون تومان افزایش یافت. 

فاطمه قاسم‌پور ، با بیان اینکه در سنوات گذشته مواردی نظیر یارانه شیرخشک، فرانشیز زایمان طبیعی، آموزش زنان باردار و شیرده در زمینه تغذیه سالم، کمک به اجرا و پایش برنامه بهبود تغذیه کودکان زیر پنج سال در قوانین بودجه لحاظ شده بود، گفت: امسال با تغییرات صورت گرفته شاهد ذکر برنامه‌ها و فعالیت‌های دستگاه‌ها به این صورت نیستیم. با این حال ذیل احکام تبصره‌ای بودجه و برخی از دستگاه‌های اصلی، اعتباراتی پیش‌بینی شده که قابل بررسی است.

وی افزود: در لایحه بودجه ۱۴۰۱، ذیل دو تبصره ۱۴ و ۱۷ به موضوع حمایت از فرزندآوری توجه شده است. در تبصره ۱۷ دولت برای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ۱۲۰ هزار میلیارد ریال اعتبار پیش‌بینی کرده است.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه اجرای برخی از موضوعات مذکور در قانون جمعیت منوط به تصویب در بودجه سنواتی شده است، گفت: تخفیف در پروانه ساختمانی برای خانواده‌های دارای سه فرزند، وام تسهیلات قرض‌الحسنه فرزند، سهام فرزند، افزایش حق اولاد و حق عائله‌مندی، حمایت و تسهیلات برای مادران شاغل، معافیت ۱۵ درصدی مالیاتی برای هر فرزند، کارت مادرانه، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج، تسهیلات قرض‌الحسنه ساخت ودیعه و جعاله مسکن برخی از این موارد است که هیچیک از این موارد در لایحه بودجه تجلی نیافته و به این معناست که در سال ۱۴۰۱ مواد یادشده، به صورت کلی لحاظ شده است. این شرایط امکان جذب بودجه برای هر مورد و همچنین نظارت پس از آن را دشوار می‌کند.

قاسم‌پور تأکید کرد: همچنین تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج جوانان، تسهیلات قرض‌الحسنه تولد فرزند و ساخت ودیعه و جعاله مسکن است که این موضوعات در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ ذیل تبصره ۱۶ ذکر شده بود. امسال تبصره ۱۶ به صورت کلی آمده و تصمیم‌گیری درباره جزئیات را به طور کامل در اختیار بانک مرکزی قرار داده تا برای آن آیین‌نامه تدوین کند.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به پیشنهادهای این کمیسیون در زمینه وام ازدواج، گفت: سال گذشته در کنار افزایش تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج، با هدف حمایت از زوج‌های جوان این افزایش را به صورت پلکانی لحاظ کردیم. امسال نیز طبق رویه‌ای که سال گذشته در قانون بودجه ۱۴۰۰ داشتیم، کمیسیون اجتماعی پیشنهاد کرده که میزان وام ازدواج برای هر یک از دختر و پسر، مبلغ ۱۵۰ میلیون تومان باشد. همچنین برای تشویق جوانان به ازدواج در سنین مناسب، مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان افزایش نیز برای ازدواج پسران کمتر از ۲۵ سال و دختران کمتر از ۲۳ سال در نظر گرفتیم. در واقع هر کدام از دختر و پسر واجد این شرایط سنی از مبلغ ۲۵۰ میلیون تومان وام ازدواج بهره‌مند می‌شوند. البته این مسئله باید در کمیسیون تلفیق بودجه بررسی شود.

وی افزود: علاوه بر این، امسال مدت زمان ۱۰ سال را برای بازپرداخت وام ازدواج در نظر گرفته‌ایم، این مدت زمان سال گذشته ۷ سال تعیین شده بود. همچنین یکی از مسائل جوانان در گرفتن وام ازدواج، بحث تضامین بود که امسال ضرورت معرفی ضامن کارمند را حذف کردیم و به جای آن، ارائه سفته معتبر یا ضمانت افراد شاغل دارای چک معتبر کفایت می‌کند.

رئیس کمیته آسیب‌های اجتماعی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به موضوع درمان ناباروی، گفت: این موضوع ذیل تبصره ۱۴ در لایحه پیشنهادی و ذیل دو عنوان «حمایت از هزینه‌های درمان ناباروری» و «افزایش و تجهیز مراکز ناباروری» آمده است. این موضوع در قانون بودجه ۱۴۰۰ با عناوین «بیمه کامل درمان ناباروری و افزایش و تجهیز مراکز ناباروری» ذیل سرفصل اعتبارات یارانه‌ای موضوع سلامت و سیاست‌های جمعیتی با اعتبار هر یک به ترتیب ۷ هزار میلیارد ریال و ۶ هزار میلیارد ریال دیده شده بود که بر این اساس، اعتبار لایحه پیشنهادی برای موضوع حمایت از درمان ناباروری ۶۶ درصد کاهش داشته است.

وی با اشاره به بیمه درمان ناباروری، گفت: در قانون بودجه ۱۴۰۰ علاوه بر بیمه درمان ناباروری، تسهیلات قرض‌الحسنه برای زوج‌های نابارور در نظر گرفته شده بود که این تسهیلات در لایحه ۱۴۰۱ در قالب تبصره ۱۶ لحاظ شده که همان‌طور که این تبصره ابهام دارد و فرآیند اجرا و نظارت را مختل خواهد کرد.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی افزود: کاهش اعتبارات برای بیمه درمان ناباروری و ابهام در اعطای تسهیلات وام قرض‌الحسنه به زوج‌های نابارور در لایحه تقدیمی، در حالی صورت گرفته است که مطابق آمار حدود ۳.۵ میلیون زوج نابارور در کشور وجود دارند و هزینه‌های بالای درمان یکی از موانع فرزندآوری این زوجین و محروم‌شدن ایشان از حق فرزندآوری است.

قاسم‌پور خاطرنشان کرد: تغییرات عمده‌ای که دولت در ساختار لایحه بودجه ایجاد کرده است، چالش‌های بسیاری را در فرآیند اجرای قوانین و سیاست‌ها ایجاد خواهد کرد. ضمن آنکه با توجه به ابهام تبصره‌ها امکان نظارت نهادهای نظارتی را کم کرده و همین امر می‌تواند در موضوعات مهمی نظیر خانواده، زنان و فرزندآوری چالش‌های بسیاری ایجاد کند.

هشدار مهم به متقاضیان وام ازدواج

با توجه به شکایات و تقاضاهای دریافتی در خصوص اخذ هزینه از سوی برخی سایت‌ها برای ثبت نام متقاضیان در سامانه تسهیلات قرض الحسنه ازدواج، به هم‌وطنان یادآور می شود، ثبت نام برای دریافت تسهیلات ازدواج تنها از طریق سامانه تسهیلات ازدواج به نشانی https://ve.cbi.ir/ با انتخاب یکی از بانک‌های فعال در این سامانه انجام می‌گیرد و لزومی به پرداخت هزینه نیست.

بانک مرکزی اعلام کرد که از ابتدای امسال تا روز نوزدهم دی‌ماه سال جاری، تعداد ۷۷۶ هزار و ۸۹۹ فقره تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج به مبلغ ۶۷۱ هزار و ۹۲۹ میلیارد ریال به متقاضیان پرداخت شده است.

بر اساس اطلاعات دریافتی از سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج، تعداد ۲۵۷ هزار و ۶۳۳ نفر نیز در صف دریافت تسهیلات قرار دارند که پس از تکمیل مدارک و متناسب با جذب منابع از سوی بانک‌های عامل، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج به این دسته از متقاضیان نیز پرداخت خواهد شد.

تاکید می شود، با توجه به شکایات و تقاضاهای دریافتی در خصوص اخذ هزینه از سوی برخی سایت‌ها برای ثبت نام متقاضیان در سامانه تسهیلات قرض الحسنه ازدواج، به هم‌وطنان یادآور می شود، ثبت نام برای دریافت تسهیلات ازدواج تنها از طریق سامانه تسهیلات ازدواج به نشانی https://ve.cbi.ir/ با انتخاب یکی از بانک‌های فعال در این سامانه  انجام می‌گیرد و لزومی به پرداخت هزینه نیست. 

مبلغ بازپرداخت ماهیانه وام ازدواج ۲۵۰ میلیون تومانی بدون حساب سود سالیانه، حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان خواهد بود. در مجموع زوجین باید برای وام ۵۰۰ میلیون تومانی ماهیانه ۴ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان بپردازند. این مبلغ برای تسهیلات ۱۵۰ میلیون تومانی در ماه به یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان می‌رسد و زوجین باید برای ۳۰۰ میلیون تومان وام ازدواج باید ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنند.

دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۱ بند تعیین تکلیف وام ازدواج توسط مجلس را حذف کرد و در مقابل اختیار خواست تا در هیات دولت درباره آن تصمیم گیری شود. اما حالا مجلسی‌ها می‌گویند که این پیشنهاد دولت سیزدهم رد شده است و کمیسیون اجتماعی بند الحاق میزان وام ازوداج را به لایحه بودجه سال آینده اضافه کرده است.

هر چند این کمیسیون برای تشویق به ازدواج پسران تا سن ۲۵ سال و دختران تا سن ۲۳ یک پیشنهاد به بند تسهیلات ازدواج سال آینده افزوده است. طبق این برنامه ریزی قرار است که ۱۰۰ میلیون به وام ازدواج این دست از زوجین اضافه شود.

به زبان ساده تر، دختران با سن کمتر از ۲۳ سال و پسران با سن کمتر از ۲۵ سال چنانچه اقدام به ازدواج کنند، علاوه بر وام ازدواج ۱۵۰ میلیون تومانی، ۱۰۰ میلیون تومان هم به این واسطه به وام شان اضافه می‌شود. در چنین شرایطی وام ازدواج هر یک از آن‌ها به ۲۵۰ میلیون تومان و مجموع تسهیلات هر دو به ۵۰۰ میلیون تومان می‌رسد.

طبق تصمیم کمیسیون اجتماعی مجلس قرار است بازپرداخت این تسهیلات ۱۰ ساله باشد.

باز پرداخت وام ازدواج ۳۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی چگونه خواهد بود؟

در سال جاری به زوجین کمتر از ۲۳ و ۲۵ سال ۱۰۰ میلیون تومان و به سایر زوجین ۷۰ میلیون تومان پرداخت شد. اما حالا برای سال آینده این تسهیلات به ترتیب به ۲۵۰ و ۱۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است. که با حساب نرخ سود قرض الحسنه چهار درصد و بازپرداخت ۱۰ ساله برای وام ازدواج ۲۵۰ میلیون تومانی، حدود ۳۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان کارمزد در نظر گرفته خواهد شد. بدین ترتیب بازپرداخت این وام برای هریک از زوجین به ۲۸۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و در مجموع به ۵۷۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان خواهد رسید.

این کارمزد برای وام ۱۵۰ میلیون تومانی هم ۲۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان خواهد بود. با این وجود دریافت کنندگان این تسهیلات نیز باید در نهایت ۱۷۳ میلیون و ۱۰۰ هزارتومان و در مجموع ۳۴۶ میلیون و ۲۰۰ تومان به بانک برگردانند.

مبلغ بازپرداخت ماهیانه تسهیلات ۲۵۰ میلیون تومانی نیز بدون حساب سود سالیانه، حدود ۲ میلیون و ۸۳ هزار تومان خواهد بود. در مجموع زوجین باید برای وام ۵۰۰ میلیون تومانی ماهیانه ۴ میلیون و ۱۶۶ هزار تومان بپردازند.

این مبلغ برای تسهیلات ۱۵۰ میلیون تومانی در ماه به یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان می‌رسد و زوجین باید برای ۳۰۰ میلیون تومان وام ازدواج باید ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنند.

هر چند باید توجه داشت که بانک سود وام ازدواج را به صورت سالیانه اخذ می‌کند. بدین ترتیب کارمزد سالیانه برای تسهیلات ۲۵۰ میلیون تومان حدود ۳ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان و برای تسهیلات ۱۵۰ میلیون تومانی، ۲ میلیون و ۳۱۰ هزار تومان در هر سال خواهد بود.

سنگ‌های بزرگ بر سر راه وام ازدواج ۳۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی

کمیسیون اجتماعی مجلس در حالی افزایش ۱۱۴ تا ۱۵۰ درصدی را برای وام‌ ازدواج سال آینده پیش بینی کرده است که همین حالا هم بسیاری از زوجین می‌گویند که برای دریافت وام ازدواج ۷۰ و ۱۰۰ میلیون تومانی با چالش‌هایی روبرو هستند.

این چالش در روز‌های اخیر تا جایی پیش رفت که معاون وزیر ورزش و جوانان، در توئیتی اعلام کرد که وام قرض الحسنه ازدواج حدود ۲ هزار جوان یزدی که در نوبت دریافت وام بوده اند را به شکل مستقیم و با کمک استاندارد یزد پیگیری کرده است.

علاوه بر این کمیسیون اجتماعی مجلس ضامن کارمند را برای دریافت وام ازدواج حذف کرده و ارائه سفته معتبر یا افراد شاغل دارای چک معتبر را به جای آن قرار داده است. این در حالی است که برخی از بانک‌ها از دریافت کنندگان تسهیلات چندین ضامن طلب می‌کردند و حالا با افزایش میزان وام، بعید به نظر می‌رسد که دولت و بانک‌ها چنین شرایطی را بپذیرند.

البته حتی اگر این شرایط هم به تصویب برسد، وام ازدواج در بانک‌ها احتمالا به افرادی پرداخت می‌شود که از تمکن مالی مناسبی برخوردار باشند. چنانچه همین حالا هم برخی از بانک‌های خصوصی با امتیازبندی براساس دارایی افراد، وام ازدواج ۷۰ و ۱۰۰ میلیون تومانی را پرداخت می‌کنند.

در شرایطی که متقاضیان وام ازدواج باید برای دریافت این وام مدت‌ها برای ثبت‌نام در سامانه مربوطه معطل باشند تا بتوانند اطلاعات هویتی خود را ثبت و بانک عامل را انتخاب کنند؛ یک سایت با پشتیبانی ۲۴ ساعته روند ثبت‌نام در سامانه وام ازدواج را با هزینه‌ای تقریبا ۳۰۰ هزار تومانی انجام می‌دهد. 

سامانه تعبیه شده جهت ثبت‌نام وام ازدواج، مشکلات عدیده‌ای برای این افراد ایجاد کرده است که روند ثبت‌نام را برای آن‌ها زمان‌بر و فرسایشی می‌کند.

 یکی از مشکلات پرتکراری که بارها زوج‌ها به ایسنا اعلام کرده‌اند، پذیرفته نشدن مکرر کُد امنیتی ورود به سامانه برای تکمیل فرآیندهای ثبت‌نام است که باید چندین بار این کد را وارد کنند تا سرانجام وارد سامانه شوند. 

همچنین، اعتبار نداشتن بانک‌ها برای پرداخت وام ازدواج از دیگر مشکلات متقاضیان این تسهیلات است که به عنوان مثال یک زوج مدت‌هاست که برای ثبت‌نام وام ازدواج تلاش می‌کنند اما سامانه به آن‌ها اعلام می‌کند که هیچ بانکی در استان شما اعتبار لازم برای پرداخت این وام را ندارد.

در شرایطی که روند ثبت‌نام برای وام ازدواج زمان‌بر و طاقت‌فرسا شده است، سایتی وجود دارد که مدعی است در کوتاه‌ترین زمان ممکن وام ازدواج شما را برای هر بانک و شعبه‌ای که بخواهید ثبت نام می‌کند اما این ثبت‌نام برای افراد معادل ۲۸۸ هزار تومان آب می‌خورد.

ثبت‌نام وام ازدواج از طریق این سایت اینگونه است که ابتدا بانک موردنظر و استان خود را انتخاب می‌کنید سپس با پرداخت مبلغ ۲۸۸ تومان به مراحل بعدی چون تکمیل اطلاعات، دریافت کد رهگیری و تعیین شعبه منتقل می‌شوید و تمامی تحولات ثبت‌نام از طریق پیامک به اطلاع شما می‌رسد.

بنابراین، فارغ از عبور کردن زوج‌های ایرانی از هفت‌خوان رستم برای دریافت وام ازدواج چون معرفی ضامن به بانک و سخت‌گیری بانک‌ها باید به منظور ثبت‌نام این وام نیز مبلغی را هزینه کنند، در حالیکه ثبت‌نام در سامانه وام ازدواج رایگان است اما با مشکلات فنی این سامانه مردم ترجیح می‌دهند تا این مبلغ را بپردازند تا سریع‌تر بتوانند وام خود را دریافت کنند.

درخواست مجلس از بانک مرکزی برای تدوین آیین‌نامه اعطای وام ازدواج

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس از درخواست این کمیسیون به بانک مرکزی برای تدوین آیین‌نامه جدید اعطای تسهیلات و وام‌های خرد خبر داد.

محمدرضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با تسنیم، درباره موضوع ضمانت و وثایق وام‌های خرد و وام ازدواج، گفت: این مسئله از سوی کمیسیون اقتصادی پیگیری شده و در این زمینه با بانک مرکزی مکاتبه شده است.

وی افزود: جوابیه بانک مرکزی مبتنی بر این بود که به دلیل اینکه در قانون موضوع ضامن معتبر مد نظر قرار گرفته لذا انتخاب ضامن را بر عهده بانک‌ها گذاشته است.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه از آنجایی که مجلس در زمینه جزئیات اجرای قانون ورود نمی‌کند، ادامه داد: مبنای مجلس نیز از تصویب این قانون این است که تسهیلاتی که به افراد پرداخت می‌شود امکان وصولش فراهم باشد لذا دولت باید در آیین‌نامه‌هایی که تدوین می‌کند به چارچوبی که در آن تکلیف مردم و بانک‌ها مشخص باشد توجه کند.

پورابراهیمی ادامه داد: متعاقب این امر از بانک مرکزی خواستیم که موضوع تدوین بخشنامه جدید با هماهنگی وزارت اقتصاد را در دستورکار قرار دهد که خروجی این کار مشخص می‌کند سطوح مختلفی که باید بابت آن ضمانت‌های تعریف شده‌ای ارائه شود، چه چیزی است؟ که با این اقدام امکان برخورد سلیقه‌ای نظام بانکی در ارتباط با مردم گرفته می‌شود.

گلایه‌ها از سختگیری‌های بانکی

کاربران توییتر نسبت به دریافت وام ازدواج اعتراض داشتند.

کاربری نوشت: «من با خانمم چون از دادگاه اجازه ازدواج گرفتیم تاریخ عقدمون و ثبت عقدمون یکسال فاصله داشت بخاطر همین بهونه کردند بهمون وام ندادند، از لیست خارج شدیم…»

«پسر طرف میخواسته وام ازدواج بگیره هر ضامنی میبردن بانک قبول نمیکرده بعد پدره گوسفنداش رو بعنوان ضامن برده تو بانک…»

«الان که به وام ازدواج نیاز دارم پیام اومد اعتبار بانک‌ها در استان محل سکونت شما به پایان رسیده، لطفا مجددا تلاش کنید.»

«واقعا با ۱۴۰ میلیون وام ازدواج می‌شه چیکار کرد ؟»

« کی بود دنبال وام ازدواج بود؟! ۶ پوشه آبی و ۵۰ برگه A4 به مدارکش اضافه کنه»

«وام ازدواج که شده ۱۰۰میلیون، حساب کردم اگه ۷۰بار ازدواج کنم و هربار وام بگیرم و قیمتها هم بالاتر نره، تو ازدواج ۷۱ام میتونم یه واحد آپارتمان بخرم.»

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان، با اشاره به تلاش معاونت امور جوانان برای تسهیل شرایط بازپرداخت وام ازدواج، گفت: در تلاش هستیم تا مدت تنفس (مدت زمان بین اعطای تسهیلات تا سررسید اولین قسط) وام ازدواج جوانان را افزایش دهیم تا زوجین توانایی بازپرداخت این وام را داشته باشند.

وی با بیان اینکه رقم وام ازدواج در سال ۱۴۰۱ هنوز مشخص نیست و باید منتظر تصویب لایحه بودجه ۱۴۰۱ در مجلس ماند، خاطر نشان کرد: دولت از مجلس درخواست کرده تا مطابق با آیین نامه طراحی شده از سوی سازمان برنامه و بودجه اختیار انجام تغییراتی در بازپرداخت و مبلغ وام ازدواج را داشته باشد اما مبلغ نهایی وام ازدواج ۱۴۰۱ هنوز مشخص نیست.

متقی فر همچنین با بیان اینکه در حال حاضر سن ازدواج بالا رفته است، درباره لزوم تدوین دستورالعمل‌هایی برای پرداخت وام ازدواج در جهت افزایش رغبت جوانان به ازدواج، افزود: افزایش سن ازدواج، مساله کنونی ما است. به طور کلی اعتقاد ما این است که کودک همسری فرهنگی شایع و دارای مشمولیت در کشور نیست و استثنائا در برخی استانهای کشور وجود دارد که آن هم با فرهنگ سازی درست قابل حل است. در واقع در حال حاضر مساله ما بالا رفتن سن ازواج و نه کودک همسری است. ما قائل به این هستیم که اکنون سن ازدواج بالا رفته و باید کمک کنیم این سن کاهش پیدا کند. حتما آیین نامه‌هایی نیز در این راستا وجود دارد و تسهیلات بر اساس این آیین نامه‌ها پرداخت می‌شود.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه اجتماعی جوانان وزارت ورزش و جوانان همچنین در بخش پایانی سخنان خود درباره تبعات سایت‌های همسریابی غیر قانونی و مراجعه متاهلان به آن‌ها، تصریح کرد: قطعا اگر ما در زمینه همسریابی برای جوانان طرح داشته باشیم می‌توانیم به پیدا کردن مورد مناسب ازدواج کمک کنیم. متاسفانه چون این فضا مدیریت شده‌ نیست، طبیعتا آنچه مورد توقع هست اتفاق نمی‌افتد. از این رو باید یک مدل و چارچوبی برای آن وجود داشته باشد تا بر اساس نیاز جامعه معرفی‌ها انجام شده و دچار آسیب‌ها و انحرافات این چنینی نشود.

​اگرچه ممکن است وام ازدواج به اندازه‌ای نباشد که بتواند خرج‌های مربوط به ازدواج را تأمین کند اما به هر حال می‌تواند تا حد زیادی شرایط اولیه زندگی را فراهم کرده و کمک خرج افرادی باشد که به تازگی ازدواج کرده اند.

مبلغ وام ازدواج تا پایان سال ۹۴ و حتی تا سه ماه ابتدایی سال ۹۵ با وجود افزایش تورم ۴۵ درصدی، تغییر نداشت و تا سه میلیون تومان باقی ماند اما در بودجه سال ۹۵ با پیشنهاد مجلس، مبلغ وام ازدواج به یکباره با رشد سه برابری به ۱۰ میلیون تومان رسید و تا سال ۹۷ هم تغییر نکرد.

سال ۹۶ به دلیل اینکه تعداد زیادی در صف وام ازدواج قرار داشتند، طرحی تحت عنوان طرح ضربتی در شبکه بانکی اجرا شد. در این طرح موانعی همچون کمبود منابع قرض‌الحسنه بانک‌ها، سختگیری برای اخذ ضامن معتبر، عدم تعیین شعبه متقاضیان گاها به مدت سه ماه تا یکسال و توجه کمتر به استان‌های کم برخوردار به دلیل کمبود منابع تا حدی حل و فصل شد.

از سال ۹۸ مبلغ وام ازدواج افزایش یافت. تسهیلات قرض الحسنه ازدواج برای هر یک از زوج‌ها در سال۹۸, ۳۰ میلیون، در سال۹۹, ۵۰ میلیون و در سال ۱۴۰۰ به ۷۰ میلیون تومان رسید. در جزء الحاقی تبصره ۱۶ لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، به منظور کاهش سن ازدواج، تسهیلات ازدواج برای زوج‌های زیر ۲۵ سال و زوجه‌های زیر ۲۳ سال تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافت.

به هر ترتیب، تسهیلات قرض الحسنه ازدواج هرساله در بودجه پیشنهادی دولت بند مشخص و شفافی به همراه رقم وام ازدواج جوانان پیش بینی می‌شد اما بند مشخص و رقم وام ازدواج جوانان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ حذف شده و دولت اختیار کلی برای تعیین آن در هیات وزیران با هماهنگی دستگاه‌ها را درخواست کرده است. این مسئله گمانه‌زنی‌های زیادی را درباره مبلغ وام ازدواج به وجود آورد؛ حتی عده‌ای گفتند وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۱ حذف شده و قرار نیست دیگر وامی به زوج‌های جوان تعلق بگیرد.

حذف وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۱ باعث نگرانی جوان‌ها و خانواده‌هایشان شد اما از آنجایی‌که ماه گذشته مجلس قانونی را با عنوان قانون جوانی جمعیت تصویب کرد و براساس آن امکانات و تسهیلات خاصی را برای ازدواج و فرزندآوری در نظر گرفته بود، احتمالاً در قالب این قانون، مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۱ معادل ۱۰۰ میلیون و برای زوج‌های جوان ۱۵۰ میلیون تومان افزایش پیدا خواهد کرد.

با توجه به احتمال افزایش وام ازدواج در سال ۱۴۰۱، ممکن است برخی از زوج‌های جوان تصمیم بگیرند ثبت نام و دریافت وامشان را به سال آینده موکول کنند اما این را در نظر داشته باشید که از آنجاییکه در پیش‌نویس لایحه بودجه برای تسهیلات ازدواج عدد مشخصی نوشته نشده، این لایحه نیاز به اصلاح دارد. در صورت‌عدم اصلاح این لایحه ممکن است بانک‌ها در اعطای تسهیلات سخت‌گیری کنند و به دلخواه خود مبلغ وام ازدواج را تعیین کنند. به همین دلیل توصیه می‌کنیم برای ثبت‌نام و دریافت وام ازدواج تا آخر سال صبر کنید، اگر لایحه بودجه اصلاح و مبلغ مشخصی برای دریافت وام تعیین شد که چه بهتر اگر نه همین امسال برای ثبت‌نام و دریافت وام اقدام کنید.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با رد طرح برخی مسائل مبنی بر حذف وام ازدواج از سال آینده، گفت: وام ازدواج برابر قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت هر ساله باید متناسب با نرخ تورم افزایش داشته باشد و مجلس یازدهم اجازه نمی‌دهد خللی در پرداخت وام ازدواج ایجاد شود.

احمد راستینه هفشجانی با یادآوری اینکه با تصویب قانون حمایت از خانواده این مسئله در کنار حمایت از جوانان به یکی از مأموریت‌های مهم دولت‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است، اظهار کرد: سال گذشته قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» تصویب شد و در این قانون حمایت از جوانان، مخصوصا در مقوله ازدواج به صورت ویژه مورد توجه قرار گرفت.

نماینده مردم شهرکرد، بن و سامان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه این حمایت به نحوی بود که وام ازدواج برای افرادی که تشکیل خانواده می‌دهند، هر نفر ۷۰ میلیون تومان و برای جوانان زیر ۲۵ سال هر نفر ۱۰۰ میلیون تومان پیش بینی شد، افزود: علاوه بر این، دولت مکلف شد هر ساله سقف وام ازدواج را بر اساس تورم افزایش دهد و این مسئله به یک تکلیف قانونی تبدیل شد.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: طرح این مسئله که وام ازدواج حذف شده درست نیست و مجلس شورای اسلامی این مسئله را به صورت ویژه پیگیری می‌کند و جوانان مطمئن باشند وام ازدواج بر همین مبنا ارتقا می‌یابد و اجازه نخواهیم داد سال آینده‌ مشکلی در پرداخت وام ازدواج ایجاد شود.

«وام ازدواج» از لایحه بودجه ۱۴۰۱ حذف نشده

معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفت که تسهیلات ازدواج جوانان در لایحه بودجه ۱۴۰۱ نه تنها حذف نشده، بلکه فرآیند آن به استناد قانون "حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" «تغییر» یافته است.

وحید یامین‌پور با تاکید بر اینکه ارائه تسهیلات ازدواج جوانان در لایحه بودجه ۱۴۰۱ حذف نشده است، اظهار کرد: دولت در بند "ب" تبصره ۱۷ لایحه بودجه ۱۴۰۱ ذیل عنوان "رفاه‌ و سلامت"، به اجرایی شدن قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت اشاره کرده که ماده ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز مربوط به تکلیف بانک مرکزی به پرداخت تسهیلات ازدواج جوانان است. 

معاون امور جوانان با اشاره به تبصره ۱۶ لایحه بودجه ۱۴۰۱ تحت عنوان "تسهیلات تکلیفی"، تصریح کرد: در واقع این تبصره، ارائه تسهیلات ازدواج به جوانان را حذف نکرده بلکه درخواست «اختیار» برای آن کرده است. به این معنا که در صورت اجازه مجلس موضوعات و ذینفعان و دوره بازپرداخت و میزان تسهیلات توسط آیین نامه سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی تعیین شود. 

وی با بیان اینکه در واقع در لایحه ۱۴۰۱ متن تبصره‌ها تغییر یافته و به قانون مربوطه ارجاع داده شده است، درباره مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۱، ادامه داد: مطابق با تبصره‌ ۴ ماده ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، از سال ۱۴۰۱ به بعد حداقل به اندازه نرخ تورم سالانه به مبالغ موضوع این ماده و تبصره‌های آن اضافه می‌شود. 

 براساس تبصره ۱۶ ماده واحده لایحه بودجه سال آینده که مربوط به تسهیلات تکلیفی است، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از طریق بانک‌های دولتی، خصوصی و موسسات اعتباری غیر بانکی مکلف به پرداخت تسهیلات قرض الحسنه از محل ۱۰۰ درصد مانده سپرده‌های قرض الحسنه و ۵۰ درصد سپرده‌های جاری شبکه بانکی پس از کسر سپرده قانونی به موارد مندرج در قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی از جمله قانون برنامه ششم توسعه است.

طبق این تبصره، موضوعات و ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت، از جمله موضوعاتی است که در آیین نامه اجرایی این بند که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و معاونت امور مناطق محروم حداکثر تا یک ماه پس از ابلاغ این قانون تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد، تعیین می‌شود.

از سوی دیگر مطابق با ماده ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، به منظور حمایت از ازدواج جوانان، بانک مرکزی مکلف است از محل پس انداز و جاری قرض الحسنه نظام بانکی، تسهیلات قرض الحسنه ازدواج را به کلیه زوج‌هایی که بیشتر از چهار سال از تاریخ عقد آنها نگذشته باشد و تا کنون تسهیلات ازدواج دریافت نکرده‌اند با اولویت نخست پرداخت کند.

 تسهیلات قرض الحسنه ازدواج در سال ۱۴۰۰ به منظور کاهش سن ازدواج برای زوج‌های زیر ۲۵ سال (مردان) و زوجه‌های زیر ۲۳ سال (زنان) واجد شرایط دریافت وام ازدواج، ۱۰۰ میلیون تومان و برای سایر زوجین ۷۰ میلیون تومان بود. 

در این راستا بانک‌ها باید برای ضمانت صرفا یکی از سه مورد اعتبار سنجی یا یک ضامن و سفته و یا سهم فرد از حساب هدفمندی یارانه‌ها را به منزله ضمانت بپذیرند. 

طبق قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مسئولیت حسن اجرای حکم این ماده به عهده بانک مرکزی و بانک‌های عامل و کلیه مدیران و کارکنان ذی‌ربط است و عدم پرداخت یا تاخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و قابل پیگیری در مراجع ذی صلاح است‌. 

از سوی دیگر تمامی بانک‌ها موظف‌اند به صورت ماهانه تعداد تسهیلات قرض الحسنه ازدواج پرداختی و تعداد افراد در نوبت دریافت این تسهیلات را به صورت عمومی اعلام کنند. 

همچنین مطابق با تبصره‌ ۴ ماده ۶۸ قانون مذکور، از سال ۱۴۰۱ به بعد حداقل به اندازه نرخ تورم سالانه به مبالغ موضوع این ماده و تبصره‌های آن اضافه می‌شود. 

پیش از این نیز مهدی عبدالعلی پور کارشناس بودجه درباره میزان افزایش مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۱، گفته بود: «دولت در پیش‌نویس نهایی لایحه ۱۴۰۱ مطابق قانون جوانی جمعیت اقدامات لازم در نظر گرفته است و بیان کرده که مبلغ ۷۰ الی ۱۰۰ میلیونی وام ازدواج که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ آورده شده بود هر سال بر اساس تورم باید افزایش یابد این در حالی است که طبق لایحه پیش‌نویس اولیه دولت رقم وام ازدواج ۷۰ میلیون تومان ذکر شده بود بنابراین به نظر می‌رسد این تغییر نظر دولت به سختی و با تلاش مجلس صورت گرفته است. بنابراین مبلغ وام ازدواج در سال ۱۴۰۱، ۱۰۰ میلیون تومان و برای زوج‌های جوان ۱۵۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است».

حذف وام ازدواج

میزان وام ازدواج جوانان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ حذف شد و به جای آن دولت برای تسهیلات تکلیفی اختیار کلی درخواست کرده است.

براساس تبصره ۱۶ ماده واحده لایحه بودجه سال آینده که مروبط به تسهیلات تکلیفی است عنوان شد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از طریق بانک‌های دولتی، خصوصی و موسسات اعتباری غیر بانکی مکلف به پرداخت تسهیلات قرض الحسنه از محل صد در صد (۱۰۰) مانده سپرده های قرض الحسنه و پنجاه درصد (۵۰) سپرده های جاری شبکه بانکی پس از کسر سپرده قانونی به موارد مندرج در قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی از جمله قانون برنامه ششم توسعه است.

موضوعات و ذینفعان، میزان تسهیلات پرداختی، دوره بازپرداخت، از جمله موضوعاتی است که در آیین نامه اجرایی این بند که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و معاونت امور مناطق محروم حداکثر تا یک ماه پس از ابلاغ این قانون تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد، تعیین می‌شود.

هرساله در بودجه پیشنهادی دولت بند مشخص و شفافی به همراه رقم وام ازدواج جوانان پیش‌بینی می‌شد که برای سال آینده وضعیت آن مشخص نیست.

در بودجه سال جاری وام ازدواج جوانان ۷۰ و ۱۰۰ میلیون تومان مصوب شد.