خانچی گفت: دیروز از دمای ۵۰ درجه در برخی از شهرها از جمله اهواز عبور کردیم و تا مرز ۵۱ درجه هم رسید. برای حفظ سلامتی مردم و پایداری شبکه برق در مدیریت بحران استان تصمیم بر این شد ادارات امروز دورکار باشند.

بیماری هایی که در تابستان بدتر و شدیدتر می شوند

۱. گرفتگی شبانه پا:

براساس مطالعات جدید، تجربه گرفتگی پا و درد ناشی از آن طی تابستان حدود دو برابر شایع تر از دیگر فصول سال است. نورون های حرکتی در پاهای انسان ممکن است طی تابستان تغییراتی را تجربه کنند که احتمال وقوع گرفتگی های عضلانی را افزایش می دهند.

هیدراته ماندن و صحبت با پزشک درباره رژیم غذایی و مصرف برخی از دارو ها می تواند در مقابله با این شرایط موثر باشد. مصرف برخی از داروها، مانند ادرارآورها، احتمال تجربه گرفتی های عضلانی را افزایش خواهند داد.

۲. سرماخوردگی:

ویروس های تابستانی ۲۵ درصد شایع تر از ویروس های زمستانی هستند، اما به طور معمول موجب نوع متفاوتی از میکروب به نام انتروویروس می شوند که می تواند معده درد همراه با علائم تنفسی را ایجاد کند. ورزش سنگین فرد را بیشتر مستعد ابتلا به بیماری می سازد، از این رو بهتر است در انجام تمرینات خود زیاد سخت نگیرید.

۳. بیماری های خودایمنی:

نوعی بیماری هستند که در آن بدن به سلول های خودی حمله می کند. مالتیپل اسکلروزیس نیز نوعی بیماری خودایمنی است که گرما علائم آن را تشدید می کند به طوری که حتی حمام داغ نیز سبب آسیب رساندن به سیستم عصبی مرکزی و مفاصل آن ها می شود.

حدود ۷۰ درصد از مبتلایان به لوپوس نیز اظهار می کنند، نور خورشید سبب ایجاد بثورات پوستی، خستگی و درد مفصلی در آن ها شده است. در این فصل بهتر است برای مقابله با نور خورشید از شلوارهایی خنک و سبک، پیراهن های آستین دار، کلاه و محصولات ضدآفتاب استفاده کنید.

۴. روزاسه:

ماه های گرم سال می تواند موجب تشدید این بیماری پوستی شود. روزاسه نوعی از التهاب پوستی است که خود را با قرمزی و بثورات قابل توجهی بر روی پوست نشان می دهد. این بیماری در ماه های گرم سال پدیدار شده و درمان آن طولانی تر خواهد شد. آلوئه ورا و پروبیوتیک های موضعی می توانند به تسکین روزاسه کمک کنند.

۵. اگزما:

تابستان فصل گرما، رطوبت و تعریق است که کلر و محصولات ضدآفتاب استفاده بیشتری دارند و اگر پوست حساسی داشته باشید، این شرایط می تواند به معنای بروز مشکل باشد . محرک هایی که موجب اگزما یا تشدید آن در شما می شوند را شناسایی کرده و از آن ها پرهیز کنید.

۶. سنگ کلیه:

نتایج یک مطالعه نشان داد که با افزایش دما، تعداد افراد مبتلا به سنگ کلیه نیز افزایش می یابد که دلیل آن میتواند عدم تامین آب مورد نیاز بدن در فصل تابستان باشد. با هیدارته نگه داشتن بدن و کاهش میزان قند و سدیم مصرفی در رژیم غذایی می توانید از این شرایط دردناک پیشگیری کنید.

۷. بیماری های ریه:

سطوح آلودگی هوا و دود به طور معمول در فصل تابستان افزایش می یابد که سبب می شود افراد مبتلا به آسم، فیبروز ریوی و انسداد مزمن ریوی از آن رنج ببرند. در فصل تابستان پیش از این که خانه را ترک کنید بهتر است ابتدا کیفیت هوا را بررسی کنید و در صورت نامناسب بودن شرایط تا حد امکان از حضور در فضای بیرون از منزل پرهیز کنید.

۸. میگرن:

ممکن است این گونه به نظر برسد که میگرن به صورت تصادفی رخ می دهد اما آن ها اغلب در واکنش به محرک های خاصی شکل می گیرند. گرما یکی از شایع ترین محرک های میگرن است. نتایج یک مطالعه نشان داد که با هر ۹ درجه افزایش دما، ابتلا به میگرن نیز افزایش میابد که باید برای کاهش خطر، بدن خود را هیدراته نگه دارید.

علائم بیماری مرتبط با گرما:

• پوستی گرم، قرمز، خشک یا مرطوب
• سر درد
• سرگیجه
• نبض سریع یا ضعیف
• حالت تهوع و یا استفراغ
• تعریق زیاد
• گیجی
• گرفتگی عضلات
• تاول های دردناک و قرمز
• از دست دادن هوشیاری
• دمای بدن ۳۹.۴درجه سانتیگراد یا بالاتر
• تعریق زیاد

کنترل شرایط بهداشتی مزمن در تابستان:

نظارت بر داروها:

از پزشک خود درباره تاثیر دارو بر بهبود یا تشدید علائم سوال کنید. در بعضی موارد پزشک ممکن است دوز دارو را کاهش دهد یا آن را به طور کلی متوقف کند.

هیدراته ماندن بدن:

قبلا هم در مطالب بخش سلامت نمناک گفتیم که هوای گرم منجر به تعریق بیش از حد می شود و این روش بدن برای تنظیم دمای خود است. هنگامی که این اتفاق می افتد هیدراته ماندن در طول روز مهم است بدین منظور آب یا نوشیدنی های بدون قند بنوشید و از کافئین یا نوشیدنی های الکلی خودداری کنید زیرا سبب کم آبی بدن می شوند. زیاد

از فعالیت های شدید خودداری کنید:

فعالیت های خارج از منزل مانند دویدن یا کار شدید می تواند منجر به خستگی شود. فعالیت را کمتر کنید و از کار در طول نیمه روز هنگام اوج نور خورشید خودداری کنید.

استفاده از ضد آفتاب:

به منظور پوشش دهی و حفاظت پوست از ضد آفتابی با SPF ۱۵ یا بالاتر استفاده کنید تا در برابر اشعه فرابنفش خورشید محافظت شوید. افرادی که دارای مشکلات پوستی شدید هستند از پزشک خود بخواهند کرم ضد آفتابی سالم و موثر به آنان معرفی کند.

در فضایی خنک بمانید:

هنگامی که در بیرون از منزل هستید، در سایه نشسته یا ایستاده قرار بگیرید. در فضاهای داخلی از تهویه مناسب هوا استفاده کنید و همچنین می توانید از فن های قابل حمل استفاده نمایید.

منبع: نمناک

در ادامه به معرفی برخی از شربت ها که در فصل گرما می تواند مفید باشد می پردازیم.

دوغ

مصرف دوغ که از درصد بالایی آب و مقداری از پروبیوتیک‌ها تشکیل شده است هم در درمان و پیشگیری از گرمازدگی بسیار موثر است.

۲ قاشق غذاخوری ماست را به یک لیوان آب بیفزایید و کمی نمک و پودر زیره سبز (اختیاری) به آن اضافه کنید و خوب هم بزنید. برای جلوگیری از گرمازدگی در فصل تابستان، حتما این نوشیدنی سنتی و دلپذیر را ۱ تا ۲ بار در روز بنوشید.

سرکه سیب

سرکه سیب هم دارای مواد معدنی و ویتامین است که برای جلوگیری از کاهش آب و مایعات بدن و همچنین المترولیت‌های آن بسیار مفید می‌باشد.

عناب و شکر

برای رفع گرمازدگی بهتر است عناب را در آب جوشانده و با کمی شکر به صورت خنک میل کنید. همچنین خوردنی‌های سرد و تر مانند گل بنفشه، خاکشیر، هندوانه و تخم خیارین (خیار، کدو، هندوانه و خربزه) نیز توصیه می‌شود. البته بهترین دارو برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل می‌شود.

خاکشیر یخ زده و شربت آب‌لیمو

استفاده از خاکشیر یخ‌زده و شربت آب‌لیمو برای جلوگیری از گرمازدگی موثر است. برای جلوگیری از اسهال و تأثیر خنکی، خاکشیر باید به شکل یخ‌زده یا همراه خرده یخ مصرف شود، در غیر این صورت ملین و اسهال‌آور است.

با توجه به گرمی و آلودگی هوا، مصرف آب‌لیمو نیز به دلیل داشتن ویتامین C که دارای خاصیت ضدعفونی‌کننده است، توصیه می‌شود و نیاز است هر دو روز یک بار، یک عدد لیمو در آب مصرفی استفاده شود.

تخم شربتی

تخم شربتی در حقیقت دانه گیاه ریحان است که به علت داشتن ترکیبات لعاب‌دار به صورت محلول در آب (شربت) استفاده می‌شود. لعاب این دانه‌ها پس از جذب آب، به صورت ژله‌ای درمی‌آید که می‌تواند برای رفع عطش مورد استفاده قرار گیرد. تخم شربتی در طب سنتی ایران به عنوان رفع کننده التهابات دستگاه تناسلی و مجاری ادرار کاربرد بسیار داشته است.

به لیمو

به‌لیمو گیاهی به صورت درختچه است که از برگ آن استفاده می‌شود. این گیاه از قدیم در طب سنتی ایران به عنوان آرام‌بخش، ضد تشنج، ادرارآور، رفع کننده‌ سرگیجه و تپش قلب مورد استفاده بوده و در حال حاضر نیز از آن استفاده می‌شود.

هندوانه

هندوانه یک میوه تابستانی لطیف، آبدار، خنک کننده، آرام بخش و مسکن التهابات درونی است که اصولا برای رفع عطش در اوج گرمای تابستان مصرف می‌شود و مورد پسند بسیاری از مردم است. طبیعت هندوانه سرد و تر است و برای افراد گرم مزاج بسیار مطلوب است. مربای پوست هندوانه برای رفع حرارت بدن، رفع تشنگی و گرمازدگی بسیار مفید است.

گلاب

بنابر اعلام دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، برای معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خوراندن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که باعث استفراغ شده و صفرا را خارج کند. نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می‌برد و بدن را تقویت می‌کند. بوییدن گلاب برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.

شربت زرشک

با استفاده از زرشک تازه به صورت شربت به عنوان تصفیه کننده خون، به یک نوشیدنی بسیار گوارا در تابستان دست یابید. البته مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ریشه و ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست، زیرا رحم را تحریک می‌کند و ممکن است باعث سقط جنین شود. مصرف زیاد این گیاه به مدت طولانی می‌تواند سبب ناراحتی معده و روده‌ها شود و جذب ویتامین‌های گروه B را در بدن مختل کند. عرق طبی زرشک که از تقطیر آب میوه زرشک به دست می‌آید، نیز خواص زیادی دارد از جمله کاهش کلسترول خون، کاهش قند خون، تقویت معده، رفع سوء هاضمه، درمان زخم معده و رماتیسم.

سکنجبین

سکنجبین شربت مناسبی برای فصل گرم است. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با روش تهیه این نوع شربت آشنایی کامل دارند، چراکه از قدیم و ندیم سکنجبین رفیق کاهو بوده و هر وقت که سفره‌ای از کاهو می‌گسترانند، سکنجبین نیز در کنارش بوده و هنوز هم ما ایرانی‌ها دوست داریم این دو را با هم مصرف کنیم.

آب طالبی

مطالعات نشان داده است، مصرف یک لیوان آب طالبی در روز به میزان ۲۵ درصد احتمال بروز فشار خون را کاهش می‌دهد. محققان برای آزمایش، مقداری از پلاکت‌های خون را گرفته با مقدار کمی عصاره یا آب طالبی شیرین مخلوط کرده و مشاهده کردند در طالبی عاملی وجود دارد که به شدت مانع از انباشته شدن غیرطبیعی پلاکت‌ها می‌شود و در نتیجه از انعقاد و لخته شدن خون در رگ‌ها (که عامل حمله‌های قلبی است) جلوگیری می‌شود.

طالبی را بدون شکر یا چیزهایی دیگر به طور ساده باید پیش از غذا خورد، کسانی که طالبی را با نمک و فلفل می‌خورند، هضم آن را آسان‌تر می‌کنند ولی در مقابل، خاصیت ملین آن را کم می‌کند.

یک قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب مخلوط کنید و بعد از یک پیاده‌روی و زمانی که در معرض نور خورشید بوده‌اید میل کنید.

گشنیز

گشنیز برای بدن خنک کننده است و حرارت، حالت تهوع و استفراغ را برطرف می‌کند.

مقداری گشنیز را له کنید و آب آن را با مقداری آب مخلوط نمایید و کمی شکر هم به آن اضافه کنید. این نوشیدنی را هر روز می‌تونید میل کنید.

همشهری آنلاین

ما در این مقاله به شرح گرمازدگی، علائم، درمان و روش‌های پیشگیری از آن پرداخته‌ایم تا بتوانید در فصول گرم سال، ایمن و سالم بمانید.

گرمازدگی چیست؟

گرمازدگی شدیدترین نوع هایپرترمی (Hyperthermia) است. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که بدن دیگر نتواند دمای خود را کنترل کند. درنتیجه، دمای آن به‌سرعت بالا می‌رود، مکانیسم تعریق مختل می‌شود و بدن دیگر قادر به خنک‌شدن نیست.

در افراد گرمازده، دمای بدن می‌تواند در عرض 10 تا 15 دقیقه به 41 درجه سانتی‌گراد یا بالاتر برسد. در صورت عدم دریافت درمان فوری، گرمازدگی می‌تواند باعث ناتوانی دائمی یا مرگ شود.

انواع گرمازدگی

دو نوع گرمازدگی وجود دارد:

گرمازدگی ناشی از فعالیت که معمولاً درنتیجه فعالیت فیزیکی بیش از حد در شرایط گرم و مرطوب اتفاق می‌افتد و می‌تواند طی چند ساعت به وقوع بپیوندد.

گرمازدگی بدون فعالیت که در افراد با سن بالا یا دارای یک بیماری زمینه‌ای اتفاق می‌افتد. این نوع از گرمازدگی با نام گرمازدگی کلاسیک نیز شناخته شده و طی چند روز ایجاد می‌شود.

آیا گرمازدگی و گرماگرفتگی مشابه هستند؟

گرمازدگی (Heat stroke) و گرماگرفتگی (Heat exhaustion) دو نوع متفاوت هایپرترمی هستند. گرماگرفتگی یک عارضه خفیف تا متوسط است که به دلیل کاهش آب یا نمک در اثر قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد یا فعالیت شدید ایجاد می‌شود.

گرماگرفتگی به شدت گرمازدگی نیست، مشکلات عصبی ایجاد نمی‌کند و معمولاً زندگی فرد را به خطر نمی‌اندازد. اما در صورت عدم درمان، گرماگرفتگی می‌تواند به گرمازدگی تبدیل شود.

علائم گرمازدگی

گرمازدگی ممکن است علائمی مشابه با گرماگرفتگی داشته باشد؛ اما در افراد گرمازده پوست خشک است، عرق نمی‌کند و وضعیت روانی فرد رو به وخامت می‌رود. این افراد ممکن است تلوتلو بخورند، گیج به نظر برسند، غش کنند، دچار حملات ناگهانی حرکات غیر ارادی شده و بیهوش شوند.

علائم گرمازدگی از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما ممکن است شامل موارد زیر شود:

گیجی

تشنج

سردرد

سردرگمی

نبض سریع

مشکلات تعادلی

زبان خشک و متورم

دمای بسیار بالای بدن

حالت تهوع و استفراغ

از دست دادن هوشیاری

فشار خون پایین یا بالا

اُلیگوری (کاهش حجم ادرار)

آتاکسی (مشکلات در حرکت و هماهنگی عضلات)

پوست داغ و برافروخته یا بسیار رنگ‌پریده

تعریق بیش از حد که حتی بعد از توقف ورزش نیز ادامه می‌یابد (این وضعیت در گرمازدگی ناشی از فعالیت، شایع‌تر است.)

آنهیدروزیس (به حالتی می‌گویند که پوست خشک است و عرق نمی‌کند که در گرمازدگی بدون فعالیت، شیوع بیشتری دارد.)

عوامل مؤثر در بروز گرمازدگی

عوامل زیادی وجود دارند که می‌توانند به بروز گرمازدگی و بیماری‌های مربوط به گرما منجر شوند. از جمله:

1) کم‌آبی بدن

برای حفظ سلامتی، دمای بدن باید حدود 37 درجه سانتی‌گراد باقی بماند. تعریق، به خنک نگه داشتن بدن کمک می‌کند. معمولاً 70 تا 80 درصد گرمای بدن از طریق تعریق از بین می‌رود. زمانی که فرد طی یک روند رو به افزایش دچار کم‌آبی می‌شود، کمتر عرق می‌کند و به‌تدریج حفظ دمای طبیعی بدن، به‌ویژه در گرما، سخت‌تر می‌شود.

کم‌آبی بدن ممکن است بعد از ورزش شدید (اگر آب از دست‌ رفته، به‌ویژه در هوای گرم، با مصرف مایعات جبران نشود)، اسهال یا استفراغ شدید، مصرف الکل، مصرف برخی از داروها (مانند داروهای مُدِر؛ داروهایی که حجم ادرار را زیاد می‌کنند) و عدم مصرف آب کافی اتفاق بیفتد.

علائم و عوارض کم آبی بدن یا دهیدراتاسیون چیست؟

2) فقدان تهویه مناسب

باد خنک پنکه‌ها ممکن است احساس بهتری در شما ایجاد کند، اما در هوای گرم پایدار، کولر و تهویه مطبوع مؤثرترین راه برای خنک‌کردن هوا و کاهش رطوبت هستند.

3) قرارگرفتن در معرض آفتاب

احتمال وقوع گرمازدگی در آغاز موج گرما یا زمانی که به مکان‌هایی با آب‌وهوای گرم‌تر سفر می‌کنید، بیشتر است.

قرار گرفتن در معرض آفتاب خطر گرمازدگی را افزایش می دهد.

4) حضور در مکان‌های بسیار گرم و پر ازدحام

شرکت در رویدادهای بزرگ (مانند کنسرت) یا فعالیت‌های ورزشی در اماکن بسیار گرم و پر ازدحام ازجمله موقعیت‌هایی هستند که می‌توانند به بروز گرمازدگی منجر شوند.

5) اثر جزیره گرمایی

جزیره‌های گرمایی مناطق شهری هستند که دماهای بالاتری را نسبت به مناطق خارج از شهر تجربه می‌کنند. سازه‌هایی همچون ساختمان‌ها، جاده‌ها و سایر زیرساخت‌ها گرمای خورشید را بیش از مناطق طبیعی مانند جنگل‌ها و پهنه‌های آبی جذب و بازتاب می‌کنند. مناطق شهری، مکان‌هایی که در آن‌ها این سازه‌ها بسیار متمرکز و فضای سبز محدود است، تبدیل به جزایری با دمای بالاتری نبست به مناطق خارج از شهر می‌شوند. دمای هوا در مناطق شهری در طول روز حدود 1 تا 4 درجه سانتی‌گراد و در طول شب حدود 1 تا 2 درجه سانتی‌گراد بالاتر از مناطق خارج از شهر است. این افزایش دما و بازتابش گرما می‌تواند احتمال بروز گرمازدگی را در این مناطق افزایش دهد.

6) آتش سوزی سرکش

قرارگرفتن در معرض گرمای ساطع‌شده از آتش‌سوزی‌های مراتع و جنگل‌ها می‌تواند باعث کم‌آبی سریع بدن و هایپرترمی شود. این آتش‌سوزی‌ها معمولاً زمانی اتفاق می‌افتند که دمای هوا بالا است و همین امر خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهد.

7) برخی از بیماری‌ها

بعضی از بیماری‌های مزمن، مانند بیماری‌های قلبی یا ریوی، ممکن است خطر گرمازدگی را افزایش دهند. این مسئله درباره چاقی، کم‌تحرکی و سابقه گرمازدگی قبلی نیز می‌تواند صادق باشد.

8) سن

توانایی برای مقابله با گرمای شدید، به قدرت سیستم عصبی مرکزی بستگی دارد. در افراد بسیار جوان، سیستم عصبی مرکزی هنوز تکامل نیافته است و در افراد بالای 65 سال، سیستم عصبی مرکزی شروع به زوال می‌کند. همین مسئله باعث توانایی کمتر بدن در پاسخ به تغییرات دمایی و هماهنگی با آن می‌شود. افرادی که در این دو گروه سنی قرار می‌گیرند، معمولاً مشکلاتی برای حفظ آب کافی در بدن دارند؛ این موضوع نیز به نوبه خود، خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهد.

خطر گرمازدگی در افراد مسن بیشتر است

9) داروهای خاص

برخی از داروها بر توانایی بدن شما برای هیدراته‌ماندن و پاسخ به گرما تأثیر می‌گذارند. در صورت مصرف داروهای زیر، در هوای بسیار گرم احتیاط بیشتری داشته باشید:

داروهای منقبض‌کننده رگ‌های خونی

داروهایی که فشار خون را با مهار کردن آدرنالین (هورمونی که از غدد فوق کلیه ترشح شده و فشار خون را زیاد می‌کند) تنظیم می‌کنند (داروهای مهارکننده بتا)

داروهایی که با افزایش تعداد دفعات ادرار به کاهش سدیم و آب بدن کمک می‌کنند (داروهای مُدِر)

برخی داروهای اختلالات روانی (مانند داروهای ضد افسردگی یا ضد روان‌پریشی)

محرک‌های مورد استفاده برای درمان اختلال کم‌توجهی- بیش‌فعالی (ADHD) و محرک‌های غیر قانونی مانند آمفتامین‌ها و کوکائین شما را در برابر گرمازدگی آسیب‌پذیرتر می‌کنند.

10) تمرینات در هوای گرم

تمرینات نظامی یا شرکت در ورزش‌هایی مانند فوتبال یا رویدادهای دوندگی طولانی‌مدت نیز از موقعیت‌هایی هستند که می‌توانند به گرمازدگی فرد منجر شوند.

راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی

هنگامی که دمای بیرون بالاست، راهکارهای زیر در اکثر اوقات می‌توانند به پیشگیری از گرمازدگی، کمک کنند:

در طول روز مقدار زیادی آب بنوشید.

زمانی که به‌شدت احساس گرما می‌کنید، داخل محلی با تهویه مناسب بمانید.

لباس‌های سبک‌ با رنگ روشن بپوشید. از پارچه‌هایی مانند کتان که تاروپود آن‌ها درشت است و به‌خوبی جریان هوا را از خود عبور می‌دهند، استفاده کنید.

از فعالیت‌های شدید در گرم‌ترین ساعات روز (بین 10 صبح تا 4 بعدازظهر) خودداری کنید. اگر ناچارید در این فعالیت‌ها شرکت کنید، به طور مرتب استراحت کنید، مدت‌زمان استفاده از کلاه ایمنی را با برداشتن آن مابین فعالیت‌ها محدود کرده و از پوشیدن لباس فرم یا تجهیزات سنگین بپرهیزید.

کافئین کمتری مصرف کنید چون کافئین می‌تواند به کم‌آبی بدن منجر شود.

گرمازدگی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشکان معمولاً به‌سادگی گرمازدگی را تشخیص می‌دهند. اما تست‌های آزمایشگاهی می‌توانند تشخیص اولیه پزشک را تأیید کرده و به رد سایر دلایلی که ممکن است به بروز علائم در شما منجر شده باشد کمک کنند. این تست‌ها همچنین می‌توانند ارزیابی کنند آیا آسیبی به اندام‌های داخلی بدن وارد شده است یا خیر.

اندازه‌گیری دمای مقعدی دقیق‌ترین راه برای تعیین دمای مرکزی بدن است. این روش از اندازه‌گیری دمای دهانی یا پیشانی دقیق‌تر است.

آزمایش خون برای تشخیص آسیب به سیستم عصبی مرکزی به کار می‌رود. در این روش تشخیصی، سطح سدیم یا پتاسیم و محتوای گازهای موجود در خون بررسی می‌شود.

از آزمایش ادرار برای بررسی رنگ ادرار استفاده می‌شود. در افراد مبتلا به بیماری‌های مرتبط با گرما، رنگ ادرار معمولاً تیره‌تر است. کلیه‌ها نیز می‌توانند در اثر گرمازدگی تحت تأثیر قرار بگیرند. کاربرد دیگر این تست، کنترل عملکرد کلیه است.

تست‌های عملکرد عضلانی، آسیب جدی به بافت عضلانی را نشان می‌دهند. (رابدومیولیز وضعیتی است که آسیب شدید بافت ماهیچه‌ها باعث می‌شود پروتئین‌ها و الکترولیت‌های آن‌ها وارد خون شده و موجب صدمه شدید به قلب و کلیه‌ها شود. این مسئله در نهایت، باعث ناتوانی شدید یا حتی مرگ می‌شود.)

از تصویربرداری با پرتو ایکس (X-ray) و سایر آزمایش‌های تصویربرداری برای بررسی آسیب به اندام‌های داخلی استفاده می‌شود.

درمان گرمازدگی

اگر مشکوک هستید که فردی دچار گرمازدگی شده است، فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا او را به بیمارستان برسانید. هرگونه تأخیر در دریافت کمک پزشکی می‌تواند کشنده باشد.

درحالی‌که منتظر رسیدن امدادگران هستید، کمک‌های اولیه را آغاز کنید. فرد را به یک محیط با تهویه مناسب یا حداقل یک منطقه خنک و دارای سایه منتقل کنید و لباس‌های غیر ضروری را از تن فرد دربیاورید.

کمک های اولیه گرمازدگی

در صورت امکان، دمای مرکزی بدن فرد را اندازه‌گیری کنید و کمک‌های اولیه را برای کاهش دمای بدن او به 38 درجه سانتی‌گراد آغاز کنید (اگر دماسنج در دسترس نیست، هیچ‌گونه تردیدی در انجام اقدامات لازم به خرج ندهید).

کمک به فرد گرمازده پیش از رسیدن به بیمارستان

برای کاهش دمای بدن فرد گرمازده روش‌های زیر را امتحان کنید:

هم‌زمان با خیس‌کردن پوست بیمار با یک اسفنج آغشته به آب یا ریختن مستقیم مقداری آب روی بدن، او را با باد پنکه خنک کنید.

روی نواحی زیر بغل، کشاله ران، گردن و پشت بیمار کمپرس یخ قرار دهید. چون در این نواحی رگ‌های خونی زیادی در نزدیکی سطح پوست هستند، خنک‌کردن آن‌ها ممکن است دمای بدن را کاهش دهد.

فرد گرمازده را در وان آب خنک غوطه‌ور کرده یا به او کمک کنید دوش آب سرد بگیرد.

اگر فرد جوان و سالم است و در حین ورزش شدید دچار گرمازدگی شده است، می‌توانید از حمام یخ برای خنک‌کردن بدن او استفاده کنید.

از استفاده از یخ برای افراد سالخورده، خردسالان، مبتلایان به بیماری‌های مزمن یا سایر افرادی که دچار گرمازدگی بدون انجام ورزش شدید شده‌اند، اجتناب کنید. انجام این کار می‌تواند خطرناک باشد.

اگر حضور فوریت‌های پزشکی به تأخیر افتاد، برای دریافت دستورالعمل‌های بیشتر با اورژانس بیمارستان تماس بگیرید.

اگر فرد بیهوش است او را به پهلو بخوابانید و اطمینان حاصل کنید که به طور طبیعی نفس می‌کشد. در صورت نیاز، احیای قلبی- ریوی (CPR) انجام دهید.

به این افراد هیچ‌گونه دارو، مانند آسپیرین و استامینوفن ندهید.

هیچ‌گاه یخ را به طور مستقیم روی پوست، یا روی شکم فرد قرار ندهید. سرد کردن شدید شکم، عوارض جدی به دنبال دارد.

درمان گرمازدگی در بیمارستان

در بیمارستان برای درمان افراد مبتلا به گرمازدگی از روش‌های زیر استفاده می‌شود:

تزریق سرم حاوی مایعات خنک از طریق ورید بازو

ملحفه خنک

حمام یخ

دارو برای جلوگیری از تشنج

اکسیژن مکمل

گاهی اوقات شست‌وشوی حفره‌های بدن (معده یا روده بزرگ) با آب سرد ضروری است. در این درمان از کاتترها (لوله‌های نازک و انعطاف‌پذیر) برای پر کردن حفره‌های داخل بدن با آب سرد استفاده می‌شود. این اقدام به کاهش دمای بدن به صورت کلی کمک می‌کند. کاتتر را ممکن است به راست‌روده یا گلو وارد کنند.

تا زمانی که دمای بدن به 38.9 درجه سانتی‌گراد برسد کارکنان بیمارستان به خنک‌کردن بیمار ادامه می‌دهند. مدت‌زمان بستری‌شدن در بیمارستان به شدت گرمازدگی و عملکرد اندام‌ها بستگی دارد.

سبک زندگی و درمان‌های خانگی

درمان‌های خانگی برای مقابله با گرمازدگی کافی نیستند. اگر علائم گرمازدگی دارید، از فوریت پزشکی کمک بگیرید. در مدت‌زمانی که منتظرید تا کمک برسد، اگر هوشیاری کافی ندارید، هیچ مایعی ننوشید، زیرا خطر خفگی وجود دارد. در این حین دیگران باید اقداماتی را برای خنک‌کردن شما انجام دهند.

اگر علائم بیماری‌های مرتبط با گرما را مشاهده کردید، دمای بدن خود را کاهش دهید و از تبدیل‌شدن آن به گرمازدگی جلوگیری کنید. در موقعیتی که با انواع خفیف‌تر هایپرترمی، مانند گرفتگی عضلانی ناشی از گرما یا گرماگرفتگی درگیر هستید، اقدامات زیر می‌توانند به شما کمک کنند:

به یک مکان سایه‌دار یا دارای تهویه بروید. اگر در خانه سیستم‌های خنک‌کننده مانند کولر ندارید، به مکان‌هایی مانند مرکز خرید، سینما یا کتاب‌خانه عمومی که این تجهیزات را دارند، بروید.

خود را با ملحفه‌های مرطوب و پنکه خنک کنید. اگر در کنار فردی هستید که علائم مربوط به افزایش دمای بدن در او دیده می‌شود، با پوشاندن او با ملحفه‌های مرطوب یا اسپری‌کردن آب خنک، به او کمک کنید. همچنین با استفاده از پنکه، هوای خنک را به سمت فرد درگیر با هایپرترمی هدایت کنید.

دوش آب سرد بگیرید. اگر در فضای باز و در فاصله دوری از پناهگاه و سایه هستید، غوطه‌ور شدن در یک برکه یا نهر خنک می‌تواند در کاهش دمای بدن شما مؤثر واقع شود.

با مصرف مایعات، آب از دست رفته بدن را جایگزین کنید. به دلیل تعریق، بدن مواد معدنی خود مانند نمک را از دست می‌دهد. از برخی از نوشیدنی‌های ورزشی می‌توان برای جایگزین‌کردن نمک و آب از دست رفته استفاده کرد (منظور، نوشیدنی‌های انرژی‌زا نیست!). اگر پزشک مصرف مایعات یا نمک را برای شما محدود کرده است، پیش از هر اقدامی در این زمینه، درباره میزان مجاز نوشیدن مایعات و امکان مصرف و جایگزینی نمک، با او مشورت کنید. استفاده از نوشیدنی‌های شیرین یا الکلی یا دارای کافئین (مانند نوشیدنی‌های انرژی‌زا)، برای جایگزینی آب ازدست‌رفته توصیه نمی‌شود. این نوشیدنی‌ها ممکن است در توانایی بدن برای کنترل دما یا حفظ آب، مداخله کنند. همچنین نوشیدنی‌های بسیار سرد می‌توانند باعث گرفتگی عضلات معده شوند.

عوارض گرمازدگی

بسته به مدت‌زمانی که شما با افزایش دمای بدن درگیر هستید، گرمازدگی می‌تواند عوارض متفاوتی را به همراه داشته باشد. اگر دمای بدن به‌سرعت کاهش نیابد، ممکن است اندام‌ها متورم شوند و آسیب دائمی ببینند.

علاوه بر این، در صورت عدم دریافت درمان فوری، گرمازدگی می‌تواند به مرگ فرد منجر شود.

افراد مبتلا به گرمازدگی ممکن است دچار شوک شوند یا به کما بروند. دمای بالای بدن می‌تواند عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:

سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) که در آن مایعات در کیسه‌های هوایی ریه تجمع کرده و از ورود هوا به آن‌ها ممانعت می‌کنند. این مسئله باعث کمبود اکسیژن در فرد می‌شود.

تورم مغزی یا افزایش فشار در سر که می‌تواند ناشی از علل دیگری چون سکته مغزی یا ضربه به سر هم باشد.

نارسایی کلیوی

نارسایی کبدی

اختلال متابولیکی

آسیب عصبی

کاهش جریان خون به قلب و سایر مشکلات گردش خون

سخن پایانی

گرمازدگی حالتی است که می‌تواند معمول و البته گاهی اوقات کشنده باشد، اما با حفظ آب بدن، محدود‌کردن فعالیت‌های بیرون از منزل در ساعات اوج گرما، پوشیدن لباس مناسب و ماندن در مکانی که تهویه مناسب دارد می‌توانید از آن پیشگیری کرده و خود را از خطر گرمازدگی محافظت کنید. به خاطر داشته باشید برای مقابله با گرما، پیشگیری بهترین دارو است.