برچسب زدن به کودک

به جای برچسب تنبلی یا کم‌هوشی زدن روی کودکی که میل به درس‌خواندن ندارد، باید دنبال مشکل اصلی آن بود، ممکن است کودک با مشکلاتی روبرو باشد که او را از انجام تکالیفش دور می‌کند.

مشکلات شایع بچه مدرسه‌ای‌ها

مشکلات شایعی که دانش‌آموزان با آن‌ها مواجه هستند، عبارت‌ است از: خسته‌شدن از نوشتن، جاانداختن، بدخطی، مشکلات روان‌خوانی و… . اما اگر بخواهیم این مشکلات را ریشه‌شناسی کنیم، به ضعف بعضی از مهارت‌های شناختی یا عضلانی پی می‌بریم که با کار روی آن‌ها مشکل حل خواهد شد.

ضعف در مسائل شنیداری

اگر دانش‌آموز «دوست» را «دوس» می‌نویسد، قدرت او در تمیز شنیداری کم است؛ اگر باید یک کار را چند بار تکرار کنید تا انجام دهد، دقت شنیداری او ضعیف است و اگر در روان‌خوانی مشکل دارد، نشانه این است که آگاهی واجی او کم است، یعنی صداها را به خوبی نمی‌شناسد.

ضعف در حافظه فعال شنیداری

حافظه شنیداری اطلاعاتی را که از گوش به مغز وارد می‌شوند به‌مدت چند ثانیه ذخیره می‌کند تا مغز فرصت کافی برای پردازش و درک صدا را داشته باشد. اگر دانش‌آموز زیاد جا می‌اندازد، به دستورات درست گوش نمی‌دهد یا نمی‌تواند چند کاری که به او سپرده شده، پشت‌سرهم انجام دهد، نشان ضعف او در حافظه شنیداری است.

ضعف در ادراک دیداری

حافظه دیداری به توانایی ذهن به ذخیره چیزی که از طریق چشم می‌بینیم، برمی‌گردد تا بخشی از اطلاعات را در حافظه ذخیره کند. غلط دیکته زیاد به حافظه فعال دیداری برمی‌گردد، جاانداختن نقطه و دندانه به دقت‌ کم دیداری مربوط است و اگر کلمات را ناخوانا یا حرف‌به‌حرف می‌خواند، مشکل از مسائل دیداری است.

ضعف در هماهنگی عصب و عضله

در تمامی حرکاتی که بدن ما انجام می‌دهد، نیاز به وجود هماهنگی میان عصب و عضله احساس می‌شود. دردهای عضلانی، خستگی شدید، اسپاسم و مشکلات بلع و گفتار و تنفس از نشانه‌های این مشکل است. در بسیاری از موارد دانش‌آموزی که بدخط یا کند می‌نویسد یا از نوشتن زود خسته می‌شود، این ضعف را دارد.

باید چه کرد؟

اگر والد یا معلم هستید، اولاً مراقب باشید برچسب خاصی به او نزنید و ثانیاً سعی کنید هم با او حرف بزنید هم با مشورت‌گرفتن از یک روان‌شناس مسئله او را بهتر متوجه شوید و به حل آن کمک کنید.

راهکارهایی برای مبارزه با درس نخواندن فرزند

تشویق و ترغیب دانش آموزان به درس خواندن ممکن است در اکثر موارد سخت بوده و یا نتیجه دلخواهی نداشته باشد. طرز برخورد با بچه درس نخوان می تواند تاثیر بسیار زیادی در آینده و تحصیل او داشته باشد. اگر شما نتوانید به درستی فرزند خود را به درس خواندن تشویق و ترغیب کرده و علاقه مند کنید. او نه تنها به سراغ کتاب هایش نمی رود بلکه درس نخواندن خود را شدیدتر کرده و به راه خود ادامه می دهد. شما می توانید تعدادی گام پیشگیرانه برای کمک به فرزندان خود در ایجاد عادات و مهارت های مطالعه بهتر بردارید. به یاد داشته باشید که نظم و انضباط مهم است. اما فرزند شما باید در کنار منظم بودن، مطالعه کردن و درس خواندن را نیز در برنامه های خود قرار دهد. مهم ترین و کاربردی ترین راهکارها برای مبارزه با بچه درس نخوان عبارتند از:

 یک سیستم تشویقی و پاداش تعیین کنید

شما می توانید از پاداش برای ترغیب فرزند خود به درس خواندن استفاده کنید. متناسب با علایق و انگیزه های فرزند خود پاداش و تشویقی مناسبی را انتخاب کنید. یک ساعت بیشتر تلوزیون دیدن، خریدن یک عروسک و … می تواند راهکاری برای تشویق فرزندان برای مطالعه باشد. دو راه برای سیستم تشویق و پاداش وجود دارد:

اول اینکه به فرزندتان بگویید اگر درس بخواند می تواند به چیزی که می خواهد مانند تلوزیون دیدن و یا بازی کردن با دوستان و … دست یابد.

دوم اینکه به فرزند خود بگویید اگر درس نخواند، به چیزی که می خواهد دست نمی یابد و او را منع خواهید کرد. مثلا اگر امروز درس هایش را نخواند نمی تواند با دوستانش به پارک برود.

 هدف های مطالعه و درس خواندن را برای فرزندان خود شرح دهید

از دید کودکان، مطالعه و درس خواندن ممکن است رفتاری بیهودی تلقی شود. آنها نمی توانند درک کنند که درس خواندن چه سودی برایشان خواهد داشت. با فرزند درس نخوان خود صحبت کنید. به گونه ای که او متوجه منظور شما شود و بتواند درک کند که درس خواندن چه مزیت هایی دارد. برای او توضیح دهید که با درس خواندن می توانند به اهداف خود در آینده به راحتی برسند. سعی کنید به آنها نشان دهید که چگونه مطالعه و درس خواندن می تواند آنها را به اهداف بلند و مهم خود برساند.

 به موضوعات مورد علاقه فرزندتان بیشتر توجه کنید

اکثر بچه ها به طور طبیعی روی موضوعات خاص علاقه بیشتری دارند. مثلا ممکن است کودکی از موضوعات مربوط به طبیعت خوشش بیاید ولی دانش آموز دیگری از موضوعات مربوط به حیوانات استقبال کند. سعی کنید مطالعه و درس خواندن را با موضوعات مورد علاقه کودکتان پیش ببرید. در این شرایط آنها علاقه بیشتری به مطالعه پیدا خواهند کرد و به مرور درس خواندن به یک عادت برای آنها تبدیل می شود.

 اجازه ندهید به موضوعات آسان عادت کنند

با گذشت زمان، دانش آموزان یاد می گیرند که موضوعاتی را که آسان است مطالعه کرده و درس های سخت خود را کنار بگذارند. این دوست نداشتن می تواند باعث شود که بچه ها وقتی دروس سخت تر می شود خاموش شده و دیگر نخواهند درس بخوانند. آنها بهانه برای درس نخواندن می آورند و این موضوع به یک عادت تبدیل می شود. قبل از اینکه فرزندتان عادت کند ریاضی نخواند و آن را سخت بداند، از ایجاد این عادت جلوگیری کنید. یکی از این راه های جلوگیری این است که موضوعی را که نمی فهمند به موضوعی که در آن برتری دارند، مرتبط کنید. از مثال ها و مقایسه استفاده کنید. مثلا اگر کودک به درس تاریخ علاقه دارد اما به ریاضی نه، سعی کنید او را با تاریخچه اعداد درگیر کنید. برای او داستان هایی در مورد ریاضیدانان معروف بگویید تا کمی به ریاضی علاقه مند شوند.

 فرزندتان را به کلاس های مورد علاقه اش بفرستید

درنظر بگیرید که مهارت، توانایی و علاقه کودک شما در چه زمینه هایی بیشتر است. مثلا اگر او عاشق موسیقی است او را به کلاس موسیقی بفرستید و یا اگر دوست دارد آزمایش های علمی انجام دهد او را به یک اردوی علمی بفرستید. این کار می تواند محرک فرزند بوده و او را به سمت مطالعه کردن سوق دهد. شما می توانید با تحریک کردن فرزندتان برای یادگیری نوعی نظم کاری و مطالعه را به او آموزش دهید./مشرق

انجام آهسته کارها به‌خصوص هنگام صبح

کودکانِ بسیار خلاق، گاهی اوقات بیش از بقیه نیاز به توجه دارند. آنها سعی می‌کنند هنگام صبح کارهای خود را خیلی آرام و کند انجام دهند و شما به آنها غر بزنید، به آنها کمک کنید و به یک نوعی به آنها توجه نشان دهید. در واقع هنگام صبح تظاهر می‌کنند که نمی‌توانند کارها را به خوبی انجام دهند تا توجهی از سمت شما جلب کنند و در نتیجه کارهایشان را کند به انجام می‌رسانند.

پریدن وسط حرف

بعضی از کودکان وسط حرفتان می‌پرند زیرا نمی‌توانند خودشان را کنترل کنند و این کار را با هدف انجام می‌دهند. اگر کودک شما هم از این دسته از کودکان است، دلیلش این است که کمبود توجه دارد و می‌خواهد با قطع کردن حرفتان، توجه شما را به خودش جلب کند.

وابستگی بیش از حد

کودکان به دلایل مختلف وابستگی شدید پیدا می‌کنند. معمولاً علت آن هم این است که نیاز به توجه زیاد دارند. کمبود توجه به آنها وابستگی را بیشتر می‌کند. سپس به دنبال راه‌هایی می‌گردند که خودشان را به شما بچسبانند و به شما نشان دهند تا بتوانند به خواسته‌شان برسند.

دروغگویی برای بزرگنمایی خاطرات

بعضی از کودکان برای جلب توجه شروع به اغراق در مورد تعریف کردن چیزها و خاطرات گذشته می‌کنند. آنها مسائل را بیش از حد دراماتیک جلوه می‌دهند و با انجام این کار می‌خواهند دلسوزی و ترحم بخرند و توجه دیگران را به خودشان جلب کنند که این یک عادت بد در کودک است. باید سعی کنید با توجه بیشتر به او، مانع از دروغگویی‌اش شوید.

گریه زیاد

معمولاً دلایل زیادی برای گریه کردن کودک وجود دارد و این اتفاق را زیاد شاهد خواهید بود اما گاهی اوقات گریه کردن کاملاً الکی و با تلاش خود کودک است. او با انجام این کار قصد دارد که توجه شما را جلب کند و در کوچکترین چیزها سریعاً نق زده و گریه می‌کند و می‌خواهد با انجام این کار توجه شما را جلب کند. معمولاً این گریه‌ها هیچ اشکی به همراه ندارد.

بد اخلاقی در جمع دیگران

یکی دیگر از نشانه‌های رایج که کودک شما نیاز به توجه بیشتری دارد، این است زمانی که در جمع دیگران قرار می‌گیرید، شروع به بدخلقی و بداخلاقی می‌کند و قصد دارد با انجام این کارها توجه شما و دیگران را جلب کند که معمولاً این رفتار کودکان در جمع دیگران باعث خجالت پدر و مادر می‌شود.

بازی کردن نقش قربانی

کودکانی که به دنبال جلب توجه هستند، دوست دارند خودشان را قربانی ماجرا نشان دهند و از این طریق نیاز خود را به توجه اعلام کنند. آنها می‌دانند که اگر قربانی باشند، پدر و مادر به آنها محبت می‌کنند. در نتیجه حتی اگر هیچ آسیبی ندیده باشند، باز هم تظاهر به آسیب دیدگی می‌کنند.

استفاده از انرژی در مسیر بد

همانطور که گفتیم کودکانی که نیاز به توجه دارند، سعی می‌کنند در جمع دیگران سر و صدا کنند، اخلاق بدی داشته باشند. اسباب بازی‌هایشان را پرت کرده و کارهای ناشایست انجام دهند. همچنین از انرژی خود در مسیر بد استفاده می‌کنند. یکی از آنها آزار رساندن به کودکان دیگر، فریاد زدن، گریه کردن و انجام کارهای کلافه کننده است.

مقاومت در برابر خوابیدن

کودکانی که می‌خواهند توجه شما را جلب کنند، دوست دارند بیدار بمانند. او تظاهر می‌کند که خوابش نمی‌آید و هنگام خوابیدن گریه می‌کند و در نتیجه می‌خواهد کاری کند که شما در کنارش بیدار بمانید و به او توجه کنید و کارش را انجام دهد.

تظاهر به بیماری

بعضی از کودکان به قدری نیاز به توجه دارند که دوست دارند خودشان را بیمار نشان دهند زیرا می‌دانند که اگر بیمار باشند، والدین به آنها بیشتر توجه و رسیدگی می‌کنند و از آنجایی که این حس را از طرف والدین دوست دارند، خودشان را بیمار نشان می‌دهند که از انجام این کار سود ببرند و مهمتر از همه اینکه بسیاری از آنها به مهد کودک یا مدرسه نمی‌روند.

تمایل نداشتن به تنهایی خوابیدن

بعضی از کودکان اتاق جداگانه دارند اما معمولاً کودکانی که نیاز به توجه دارند، از تنهایی خوابیدن می‌ترسند و به آن مقاومت نشان می‌دهند. آنها دوست دارند از لحاظ جسمی نزدیک به پدر و مادرشان باشند، در آغوش آنها بخوابند و در نتیجه هرگز به اتاق تنها نمیروند.

حسودی به کودکان دیگر

کودکانی که نیاز به توجه دارند، اصلا تحمل این را ندارند که شما به کودک دیگری محبت کنید. آنها حس حسادت را در خودشان پرورش دادهاند و اصلاً تحمل تعامل شما با کودکان دیگر را ندارند و این نشان دهنده این است که از لحاظ توجه، کمبود دارند.

تظاهر به فراموش کردن چیز ها

بعضی از کودکان از روی عمد و هدف، خودشان را به فراموشی میزنند زیرا می‌دانند که والدین باید به آنها یادآوری کنند و این یادآوری یک نوع توجه به آنها محسوب میشود و در نتیجه ترجیح میدهند به روی خودشان نیاورند و تظاهر کنند که چیزهای مختلف را فراموش کردهاند و سپس توجه بخرند.

احساس ناراحتی شدید هنگام نادیده گرفته شدن

کودکی که نیاز به توجه دارد، یعنی اغلب نادیده گرفته می‌شود. مطمئناً خانواده این کودکان به خاطر استرس و مشغله زیاد آنها را نادیده می‌گیرند اما بدانید که این کودک از درون دچار فروپاشی می‌شود، زیرا احساس می‌کند به چشم شما نمی‌آید و در خانه نامرئی است و همین موضوع باعث ایجاد حس ناامنی و اضطراب در او می‌شود و هنگامی که نادیده‌اش می‌گیرید، رفتار بد و ناراحت‌کننده‌ای از خودش نشان می‌دهد که قطعاً برایش بسیار مضر است.

پرت کردن چیز های مختلف

پرت کردن چیزهای مختلف مخصوصاً در زمانی که آن چیز ارزشمند باشد، یکی از راحت‌ترین راهکارها برای کودک در جلب توجه شما است. او دوست دارد همه چیز را دور بریزد تا توجه شما را جلب کند؛ کاری که شما از آن متنفر هستید را به انجامش ادامه می‌دهد.

درخواست زیاد برای کمک

ایا تا به حال متوجه شده‌اید که کودکتان احساس ناامنی می‌کند و مدام به دنبال درخواست کمک است. حتی برای کارهایی که می‌تواند به تنهایی انجام دهد. اگر کودک شما نقش یک انسان ضعیف را بازی می‌کند و مدام سر هر چیز کودکی از شما کمک می‌گیرد، بدانید که به دنبال جلب توجه شما است.

ناراحت به نظر رسیدن

اینکه بدانید کودکتان ساکت و غمگین یکجا نشسته، قطعا تحمل شرایط را برایتان سخت می‌کند. گاهی اوقات کودک خودش را به غمگینی می‌زند و حالت ناراحت به خودش می‌گیرد تا با انجام این کار توجه شما را جلب کند و شما حالش را بپرسید و این رفتارش نشان دهنده این است که نیاز به توجه دارد.

بد غذا خوردن

بعضی از کودکان فقط به غذا نوک می‌زنند و چند وقت یکبار یک چیز کوچک را داخل دهانشان می‌گذارند و به طور کامل غذا نمی‌خورند. در واقع آنها با انجام این کار قصد دارند توجه کامل شما را دریافت کنند و شما اصرار به غذا خوردنشان کنید.

واکنش های شدید

واکنش شدید یکی دیگر از علامت کم توجهی در کودکان است. اگر کودک بیش از حد دراماتیک رفتار می‌کند یا سریعاً سر هر موضوعی عصبانی می‌شود، یعنی می‌خواهد توجه شما را جلب کند. معمولاً در این شرایط حتی برای مسائل کوچک هم واکنش‌های خیلی تند دارد.

بد رفتاری

در نهایت اینکه مهمترین علامت نیاز به توجه از سمت کودک، این است که رفتار بدی دارد. او احساس می‌کند که با دیوانه به نظر رسیدن، بد اخلاقی و عصبانیت می‌تواند توجه شما را جلب کند و شما بیشتر او را ببینید و در نتیجه این روش منفی را در پیش می‌گیرد تا توجه بیشتری به سمت خودش داشته باشد./مشرق نیوز

به‌ گزارش نیویورک تایمز، دانشمندان ژاپنی در تحقیقی متوجه شده‌اند که کودکان یک‌ساله‌ای که بیشتر از همتایان خود در مقابل نمایشگرها قرار دارند، در 2 سالگی از نظر رشد مهارت‌های حرکتی ظریف و قابلیت‌های شخصی و اجتماعی دچار تأخیر می‌شوند؛ اما به‌نظر می‌رسد که این تأخیر در 4 سالگی از بین می‌رود.

البته این مطالعه نمی‌گوید میان استفاده از نمایشگرها و تأخیر در رشد مهارت‌ها رابطه علت و معلولی وجود دارد، بلکه از وجود یک رابطه همبستگی بین این دو خبر داده است. این اتفاق می‌تواند نشان‌دهنده ارزش ارتباطات چهره‌به‌چهره در کودکان باشد.

تعاملات چهره‌به‌چهره می‌تواند نقش مهمی در رشد کودکان داشته باشد

«دیوید جی. لوکوویچ»، روانشناس تحول مرکز مطالعات کودکان ییل می‌گوید تعاملات چهره‌به‌چهره میان والدین و فرزندان در ارائه اطلاعات مهمی نظیر حالات صورت، کلمات، لحن صدا و بازخورد فیزیکی نقش بسیار مهمی دارد و به یادگیری زبان و معانی کمک می‌کند. لوکوویچ می‌گوید وقتی کودکان فقط به یک نمایشگر نگاه می‌کنند، چنین اتفاقی نمی‌افتد. او ادعا می‌کند که از یافته‌های این مطالعه شگفت‌زده نشده است.

محققان ژاپنی برای انجام این مطالعه پرسش‌نامه‌هایی را درباره رشد مهارت‌های کودکان و زمان استفاده از نمایشگرها به والدین حدود 8000 کودک دادند. نکته جالب این بود که کودکانی بیشتر در برابر نمایشگرها قرار داشتند که مادرانشان برای اولین‌بار در سنین پایین‌تر بچه‌دار شده بودند و درآمد و سطح تحصیلات کمتری داشتند یا از افسردگی پس از زایمان رنج می‌بردند.

در میان این 8000 کودک، تنها 4 درصد روزانه 4 ساعت یا بیشتر در برابر نمایشگرها بودند، درحالی‌که 18 درصد بین 2 تا 4 ساعت از صفحات نمایش استفاده می‌کردند و اکثر آن‌ها روزانه کمتر از 2 ساعت با این نمایشگرها روبه‌رو بودند. محققان می‌گویند هرچه میزان قرارگیری در برابر نمایشگرها بیشتر بوده، احتمال مشاهده تأخیر در رشد مهارت‌ها بیشتر شده است.

البته دانشمندان تأکید کرده‌اند که میان استفاده از نمایشگرها برای آموزش و تفریح تمایزی قائل نشده‌اند./دیجیاتو

نتایج این تحقیق در مجله The Journal of the American Medical Association Pediatrics منتشر شده است.​