دریافت وام با وثیقه قراردادن سهام عدالت جزو موضوعاتی است که از ماه‌ها قبل مطرح شده است. حالا نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس گفته از سال ۱۴۰۱ می‌توان از سهام عدالت به‌عنوان وثیقه وام استفاده کرد. اما مبلغ وام سهام عدالت چقدر است؟

رئیس کل بانک مرکزی هم پیش از این گفته بود در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

اشاره رئیس بانک مرکزی به وام خرد و یا وام ازدواج در حالی مطرح می‌شود که مبلغ وام ازدواج برای سال آینده به ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان رسیده و بانک‌ها برای پرداخت این وام چندین ضامن معتبر می‌خواهند. اگر وعده صالح‌آبادی درست باشد از سال آینده باید سهام عدالت ودیعه وام ازدواج قرار بگیرد. اما باید دید بانک‌ها چنین ودیعه‌ای را می‌‌پذیرند یا نه.

چون ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی حدود ۱۱ میلیون تومان است و ارزش سهام عدالت یک میلیون تومانی حدود ۲۲ میلیون تومان. یکی یک ششم ارزش وام ازدواج. برای همین بعید است بانک‌ها چنین وثیقه‌ای را بپذیرند. آن هم در حالی که ارزش سهام عدالت مدام در حال کاهش است. به همین دلیل یا بانک‌ها زیر بار وام اعتباری سهام عدالت نمی‌روند یا اینکه مبلغ وامی که می‌دهند متناسب با ارزش سهام عدالت است.

پیش از اینکه موضوع پرداخت وام اعتباری سهام عدالت مطرح شود، دو بانک کارت اعتباری سهام عدالت پرداخت کردند که مبلغ آن حدود هفت میلیون تومان بود. به همین دلیل گفته می‌شود احتمالا مبلغ وام اعتباری سهام عدالت هم همین حدود است. برخی از گزارش‌ها هم می‌گوید مبلغ وام سهام عدالت، نصف ارزش سهام عدالت است.

چه کسانی می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند؟

همه اشخاص حقیقی که سهام عدالت دارند می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند. اما به شرط اینکه هیچ بخشی از سهام عدالت خود را نفروخته باشند. حتی اگر افراد یک سهم از سبد سهام خود را فروخته باشند، نمی‌توانند وام سهام عدالت را بگیرند.

از طرف دیگر باید این افراد مشمول یارانه باشند. یعنی یا یارانه نقدی را بگیرند یا یارانه معیشتی را. همچنین سهامداران باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده باشند و مراحل احراز هویت را طی کرده باشند.

شرایط بازپرداخت وام سهام عدالت چیست؟

اگر سهامداران عدالت بتوانند تا یک ماه مبلغ را به بانک بازگردانند، این مبلغ قرض‌الحسنه خواهد بود. اما اگر از یک ماه عبور کرد و قادر به بازپرداخت وام نبودند، این اعتبار به تسهیلات سه ساله تبدیل خواهد شد.

نرخ سودی که برای کارت‌های اعتباری سهام عدالت در نظر گرفته شده ۱۸درصد است، اما اگر مشمولان تا پایان ماه اول مبلغ کارت را تسویه کنند، هیچ سودی از آنها دریافت نمی‌شود.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اعلام تعیین تکلیف وراث سهام عدالت در سال ۱۴۰۱ گفت: به طور قطع وثیقه سهام برای دریافت وام نیز از سال ۱۴۰۱ اجرایی خواهد شد.

وی اظهار کرد: سازمان بورس، شرکت سپرده‌گذاری را مکلف کرده است تا مساله مربوط به وراث و تعیین تکلیف آن‌ها را از طریق متولیان انحصار وراثت ساماندهی کند و هر چه سریع‌تر آن را به نتیجه برساند.

خدابخش خاطرنشان کرد: اتفاق رخ داده این بود که از زمان واگذاری سهام عدالت و نیز اختصاص آن به مشمولان این سهام حدود سه میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از دارندگان سهام عدالت فوت کرده‌اند.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد: همچنین با پیگیری‌های انجام شده مشخص شد که برخی از وراث همان دارندگان سهام عدالت هم فوت کرده‌اند؛ بنابراین مسائل موجود بر سر راه این اقدام بسیار پیچیده است و مشکل فقط مربوط به بعد از ورود سهام عدالت در بازار سرمایه نیست.

وی ادامه داد: با توجه به وجود چنین مسائلی، این اقدام نیازمند تعامل و همکاری متولیان مربوط به انحصار وراثت است.

خدابخش تاکید کرد: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی باید در سال ۱۴۰۱ مسایل مربوط به وراث سهام عدالت را ساماندهی کند و در نهایت مالکین آن سهام مشخص شوند.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: به‌طور حتم مساله مربوط به وراث سهام عدالت در سال ۱۴۰۱ تعیین تکلیف خواهد شد.

اجرای وثیقه سهام برای دریافت وام از سال ۱۴۰۱

خدابخش به وثیقه قرار دادن اوراق برای دریافت وام بانکی اشاره کرد و گفت: به‌طور قطع وثیقه سهام برای دریافت وام از سال ۱۴۰۱ اجرایی خواهد شد.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس اظهار کرد: بانک‌ها با ارتباطی که با شرکت سپرده‌گذاری دارند، این اقدام را قطعا انجام می‌دهند و سهام را به عنوان وثیقه می‌پذیرند.

وی تاکید کرد: تاکنون حداقل و حداکثری برای آن در نظر گرفته نشده و این امر وابسته به سیاست‌های مربوط به بانک‌ها است.

خدابخش اعلام کرد: هر بانک با توجه به منابعی که در اختیار دارد می‌تواند به سهامداران وام دهد و سهام آن‌ها را به‌عنوان وثیقه بپذیرد؛ به همان صورت که اکنون کارت اعتباری سهام عدالت از طریق بانک‌ها به مشمولان این سهام اختصاص پیدا کرده است.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اعلام تعیین تکلیف وراث سهام عدالت در سال ۱۴۰۱ گفت: به طور قطع وثیقه سهام برای دریافت وام نیز از سال ۱۴۰۱ اجرایی خواهد شد.

وی اظهار کرد: سازمان بورس، شرکت سپرده‌گذاری را مکلف کرده است تا مساله مربوط به وراث و تعیین تکلیف آن‌ها را از طریق متولیان انحصار وراثت ساماندهی کند و هر چه سریع‌تر آن را به نتیجه برساند.

خدابخش خاطرنشان کرد: اتفاق رخ داده این بود که از زمان واگذاری سهام عدالت و نیز اختصاص آن به مشمولان این سهام حدود سه میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از دارندگان سهام عدالت فوت کرده‌اند.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد: همچنین با پیگیری‌های انجام شده مشخص شد که برخی از وراث همان دارندگان سهام عدالت هم فوت کرده‌اند؛ بنابراین مسائل موجود بر سر راه این اقدام بسیار پیچیده است و مشکل فقط مربوط به بعد از ورود سهام عدالت در بازار سرمایه نیست.

وی ادامه داد: با توجه به وجود چنین مسائلی، این اقدام نیازمند تعامل و همکاری متولیان مربوط به انحصار وراثت است.

خدابخش تاکید کرد: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی باید در سال ۱۴۰۱ مسایل مربوط به وراث سهام عدالت را ساماندهی کند و در نهایت مالکین آن سهام مشخص شوند.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: به‌طور حتم مساله مربوط به وراث سهام عدالت در سال ۱۴۰۱ تعیین تکلیف خواهد شد.

اجرای وثیقه سهام برای دریافت وام از سال ۱۴۰۱

خدابخش به وثیقه قرار دادن اوراق برای دریافت وام بانکی اشاره کرد و گفت: به‌طور قطع وثیقه سهام برای دریافت وام از سال ۱۴۰۱ اجرایی خواهد شد.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس اظهار کرد: بانک‌ها با ارتباطی که با شرکت سپرده‌گذاری دارند، این اقدام را قطعا انجام می‌دهند و سهام را به عنوان وثیقه می‌پذیرند.

وی تاکید کرد: تاکنون حداقل و حداکثری برای آن در نظر گرفته نشده و این امر وابسته به سیاست‌های مربوط به بانک‌ها است.

خدابخش اعلام کرد: هر بانک با توجه به منابعی که در اختیار دارد می‌تواند به سهامداران وام دهد و سهام آن‌ها را به‌عنوان وثیقه بپذیرد؛ به همان صورت که اکنون کارت اعتباری سهام عدالت از طریق بانک‌ها به مشمولان این سهام اختصاص پیدا کرده است.

دی ماه سال جاری، رییس کل بانک مرکزی از به ضمانت گذاشتن سیم‌کارت، سهام عدالت و یارانه برای دریافت وام خبر داد.

 با این حال، بسیاری از دارندگان سهام عدالت، تاکنون موفق به دریافت وام نشده‌اند و با اینکه پنج بانک مکلف به ارائه کارت اعتباری سهام عدالت هستند، تنها دو بانک ملی و تجارت اقدام به ارائه این کارت کرده‌اند.

موضوع استفاده از یارانه، سیم‌کارت و سهام عدالت به عنوان وثیقه، در دولت قبل مطرح شد. اما این طرح به صورت کامل اجرایی نشد و یکی از دلایل آن، نظر بانک‌ها مبنی بر کم بودن اعتبار این وثیقه‌ها برای استفاده به عنوان پشتوانه وام بود.

لازم به ذکر است که ارزش سهام عدالت، همچنان رو به کاهش است و ارائه ۵۰درصد از ارزش آن در قالب تسهیلات، مبلغی ناچیز برای سهامداران خواهد بود. در چنین شرایطی، ضمانتی که از قدرت نقدشوندگی بسیار پایینی برخوردار است، نگرانی‌هایی را برای بانک‌ها نیز ایجاد خواهد کرد.

با این حال، به گفته علی صالح‌آبادی، رییس کل بانک مرکزی، در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

پیش از این موضوع و بنابر اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی در اسفندماه سال گذشته، سهامداران می‌توانند از طریق دو بانک ملی و تجارت اقدام به دریافت کارت اعتباری سهام عدالت کنند. قرار بر پیوستن بانک‌های دیگر به فرآیند صدور کارت اعتباری و اعطای تسهیلات به مشمولان نیز بود، اما تاکنون تنها بانک‌های ملی و تجارت اقدام به صدور کارت کرده‌اند و خبری از اعلام آمادگی دیگر بانک‌ها نیست. این در حالی است که معمارنژاد، معاون سابق معاونت امور بانکی، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت اقتصاد، از مشارکت سایر بانک‌ها در طرح کارت اعتباری سهام عدالت تا اردیبهشت ماه سال‌ جاری خبر داده بود. لازم به ذکر است که  ۱۸ فروردین ماه نیز، خبر اعطای کارت اعتباری با پشتوانه سهام عدالت یا یارانه، از سوی هیات دولت اعلام شد. همچنین بسیاری از سهامداران، موانعی را برای دریافت تسهیلات از بانک‌های ملی و تجارت را اعلام کرده بودند و با وجود ورود طرح اعطای وام سهام عدالت به فاز نهایی، ایرادات طرح همچنان پابرجاست و تدابیری برای دسترسی مناسب مردم به آن در نظر گرفته نشده است. براساس آخرین آمارهای اعلام‌شده، بیش از ۶هزار درخواست برای دریافت وام به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ارسال شده است که با توجه به ایرادات مطرح‌شده، به نظر می‌رسد همچنان محل بحث هستند.

 با این حال، بسیاری از دارندگان سهام عدالت، تاکنون موفق به دریافت وام نشده‌اند و با اینکه پنج بانک مکلف به ارائه کارت اعتباری سهام عدالت هستند، تنها دو بانک ملی و تجارت اقدام به ارائه این کارت کرده‌اند.

موضوع استفاده از یارانه، سیم‌کارت و سهام عدالت به عنوان وثیقه، در دولت قبل مطرح شد. اما این طرح به صورت کامل اجرایی نشد و یکی از دلایل آن، نظر بانک‌ها مبنی بر کم بودن اعتبار این وثیقه‌ها برای استفاده به عنوان پشتوانه وام بود.

لازم به ذکر است که ارزش سهام عدالت، همچنان رو به کاهش است و ارائه ۵۰درصد از ارزش آن در قالب تسهیلات، مبلغی ناچیز برای سهامداران خواهد بود. در چنین شرایطی، ضمانتی که از قدرت نقدشوندگی بسیار پایینی برخوردار است، نگرانی‌هایی را برای بانک‌ها نیز ایجاد خواهد کرد.

با این حال، به گفته علی صالح‌آبادی، رییس کل بانک مرکزی، در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

پیش از این موضوع و بنابر اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی در اسفندماه سال گذشته، سهامداران می‌توانند از طریق دو بانک ملی و تجارت اقدام به دریافت کارت اعتباری سهام عدالت کنند. قرار بر پیوستن بانک‌های دیگر به فرآیند صدور کارت اعتباری و اعطای تسهیلات به مشمولان نیز بود، اما تاکنون تنها بانک‌های ملی و تجارت اقدام به صدور کارت کرده‌اند و خبری از اعلام آمادگی دیگر بانک‌ها نیست. این در حالی است که معمارنژاد، معاون سابق معاونت امور بانکی، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت اقتصاد، از مشارکت سایر بانک‌ها در طرح کارت اعتباری سهام عدالت تا اردیبهشت ماه سال‌ جاری خبر داده بود. لازم به ذکر است که  ۱۸ فروردین ماه نیز، خبر اعطای کارت اعتباری با پشتوانه سهام عدالت یا یارانه، از سوی هیات دولت اعلام شد. همچنین بسیاری از سهامداران، موانعی را برای دریافت تسهیلات از بانک‌های ملی و تجارت را اعلام کرده بودند و با وجود ورود طرح اعطای وام سهام عدالت به فاز نهایی، ایرادات طرح همچنان پابرجاست و تدابیری برای دسترسی مناسب مردم به آن در نظر گرفته نشده است. براساس آخرین آمارهای اعلام‌شده، بیش از ۶هزار درخواست برای دریافت وام به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ارسال شده است که با توجه به ایرادات مطرح‌شده، به نظر می‌رسد همچنان محل بحث هستند.

شرایط دریافت وام سهام عدالت چیست؟

همه اشخاص حقیقی، از جمله دارندگان سهام عدالت که تاکنون هیچ میزان از سهام خود را نفروخته‌اند و همه سرپرستان خانوار که حداقل یکی از یارانه‌های نقدی یا معیشتی را دریافت می‌کنند، می‌توانند تا سقف هفت میلیون تومان کارت رفاهی دریافت کنند.

سهامداران باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده، مراحل احراز هویت را طی و سپس در بانک ثبت‌نام کنند.

متقاضیان دریافت کارت اعتباری سهام عدالت پس از ثبت‌نام در سجام، باید اقدام به بازگشایی حساب در دو بانک ملی و تجارت کرده و از طریق اپلیکیشن‌های دو بانک (ایوا و زمرد) اقدام به ثبت‌نام کنند.

مبلغ وام، ۵۰ درصد ارزش سهام عدالت افراد است.

همچنین سهامدارانی که متقاضی دریافت کارت اعتباری سهام عدالت هستند، باید پیش از ورود به سامانه بانک حتما تغییر کارگزاری ناظر را در پرتفوی سهام عدالت خود فعال کنند.

شرایط بازپرداخت وام سهام عدالت چیست؟

با توقیف سهام و فروش حتی یک سهم از پرتفوی سهام عدالت توسط اشخاصی که مدیریت مستقیم را انتخاب کرده‌اند، افراد دیگر قادر به دریافت کارت اعتباری نیستند.

اگر سهامداران عدالت بتوانند تا یک ماه مبلغ را به بانک بازگردانند، این مبلغ قرض‌الحسنه خواهد بود. اما اگر از یک ماه عبور کرد و قادر به بازپرداخت وام نبودند، این اعتبار به تسهیلات سه ساله تبدیل خواهد شد.

نرخ سودی که برای کارت‌های اعتباری سهام عدالت در نظر گرفته شده ۱۸درصد است، اما اگر مشمولان تا پایان ماه اول مبلغ کارت را تسویه کنند، هیچ سودی از آنها دریافت نمی‌شود.

چنانچه سهامداران نتوانند به تعهدات خود در قبال بازپرداخت مبالغ کارت‌های اعتباری عمل کنند، سهام عدالت آنها توسط بانک به فروش می‌رسد.