گزارش ارائه شده از سوی وزارت کار نشان می دهد میانگین ساعت کاری مردم ایران در پنج‌سال گذشته یک‌ساعت کاهش داشته است. به این ترتیب هرسال حدود ٢٠دقیقه از ساعت کاری شاغلان ایرانی کم شده و از ٤٤ساعت و ١٨دقیقه در ‌سال٩٢ به ٤٣ساعت در ‌سال٩٧ رسید؛ البته این موضوع دلیل کم‌کاری ایرانی‌ها نیست و متوسط ساعت کار در سایر کشورهای جهان بین ٤٠ تا ٤٤ساعت است.کاهش ساعت کار ایرانی‌ها به ٤٣ساعت در هفته درحالی رقم خورده است که تعداد شاغلان روند افزایشی داشته و از ۲۱‌میلیون و ۳۴۶‌هزار و ۱۷۹ نفر به ۲۳‌میلیون و ۸۱۳‌هزار و ۴۵ نفر رسیده است.

به نظر می‌رسد مهم‌ترین دلیلی که باعث کاهش ساعت کار ایرانی‌ها شده، افزایش تعداد شاغلان است و اینکه در مقابل ظرفیت‌های شغلی به اندازه این جمعیت توسعه نداشته است، ضمن اینکه امکان دارد تعداد شاغلان پاره‌وقت افزایش داشته باشد. براساس این گزارش‌ها، زن‌های شاغل ایرانی حدود ١٢ساعت درهفته کمتر از مردهای شاغل کار می‌کنند و به عبارت دیگر در ٦ روز کاری زن‌ها حدود دوساعت در روز کار کمتری انجام می‌دهند. البته‌ سال گذشته میانگین ساعت کار مردان جامعه در ‌سال۹۷ نسبت به ‌سال ۱۳۹۲ حدود ۴۲دقیقه کمتر شده است.

کارکنان کدام بخش‌ها بیشتر کار می‌کنند؟

بررسی گزارش‌های وزارت کار نشان می‌دهد که در بخش‌های عمده اقتصادی در ‌سال٩٧، طولانی‌ترین میانگین ساعت کار معمول در هفته در کشور به ترتیب مربوط به بخش خدمات با ۴۵ساعت و ۱۲دقیقه، بخش صنعت با ۴۲ساعت و ۳۰دقیقه و بخش کشاورزی با ۳۷ساعت و ۱۲دقیقه است.

میانگین ساعات کار در کشورهای مختلف

ایرانی‌ها به اندازه سایر مردم جهان و حتی بیشتر از برخی از کشورهای پیشرفته کار می‌کنند. میانگین ساعت کار در کشورهای مختلف بین ۴۰ تا ۴۴ساعت در هفته است و شاغلان کشورهای منطقه چون پاکستانی‌ها ۴۷ساعت در هفته، ترکیه ۴۵ساعت در هفته، تایلند ۴۳ساعت و ژاپن ۳۸ساعت در هفته است. نکته جالب این است که در کشورهای توسعه‌یافته میزان ساعت کار کاهش یافته و در ‌سال ۲۰۱۸ میانگین ساعت کار در انگلستان و فرانسه ۳۶ساعت در هفته، آلمان ۳۵ساعت در هفته و اسپانیا ۳۷ساعت در هفته ثبت شده است؛ البته یک نکته دیگر که درباره ساعت کار ایرانی‌ها باید به آن اشاره کرد، میزان کار مفید و بهره‌وری نیروی انسانی در ایران است که رقم پایینی ارزیابی می‌شود.

متوسط ساعت کاری هفتگی در کشورها و فرهنگ‌های مختلف می‌تواند تا حد زیادی تفاوت داشته باشد.

برخی کشور‌های جهان با اعطای روز‌های مرخصی بیشتر و تعداد کمتر روز‌های کاری، تعادل بین کار و زندگی بهتر را برای نیروی کار خود فراهم می‌کنند. کشور‌های جهان در میزان ساعت کاری هفتگی که از کارمندان خود انتظار دارند، با هم متفاوت هستند.متوسط ساعت کاری هفتگی در کشور‌ها و فرهنگ‌های مختلف می‌تواند تا حد زیادی تفاوت داشته باشد. در اکثر کشور‌های جهان، مانند ایران یا ایالات متحده کارمندان پنج روز در هفته کار می‌کنند و دو روز در هفته را مشغول استراحت هستند. سایر کشور‌ها به‌ویژه در اروپا ساعت کاری انعطاف‌پذیرتری دارند که به آن‌ها تعطیلات بیشتر و امکان ایجاد تعادل میان کار و زندگی را می‌دهد.

برای مثال کشور‌های اروپایی در ماه به نیروی کار خود چهار روز مرخصی با حقوق می‌دهند که از تعطیلی آخر هفته‌ها متمایز است. در بسیاری از کشور‌ها در خاورمیانه و آسیا، هفته کاری به جای دوشنبه تا جمعه از یکشنبه تا پنج‌شنبه تعریف می‌شود.علاوه بر روز‌های کاری در هفته، متوسط ساعت کاری که از کارمندان انتظار می‌رود، می‌تواند طیف گسترده‌ای داشته باشد. با اینکه برخی از کشور‌ها و فرهنگ‌ها کارکنان را ملزم می‌کنند تا در روز تعداد ساعات بیشتری کار کنند، برخی دیگر امکان زندگی باکیفیت‌تری را برای کارکنان خود از طریق شیفت‌های کوتاه‌تر و زمان تعطیلات اضافی فراهم می‌کنند.

بر اساس داده‌های سایت World Population Review، در میان کشور‌های جهان، کشور موریتانی در آفریقا با ۵۴ ساعت کار در هفته، بیشترین میزان کار را از نیرو‌های خود انتظار دارد. پس آن مصر با ۵۳ ساعت و گامبیا با ۵۱ ساعت کار در هفته در رتبه دوم و سوم قرار می‌گیرند.متوسط ساعت کاری هفتگی در جهان ۴۰ ساعت است و بر اساس رتبه‌بندی سایت wisevoter، ایران با متوسط ساعت کاری ۴۳ ساعت در هفته در رتبه ۳۹ قرار می‌گیرد. در این رتبه‌بندی، هر چه ساعت کاری در یک کشور از میانگین جهانی بالاتر برود، عدد رتبه آن کاهش می‌یابد.

در حالت کلی چهارچوب جهانی کلی برای تعیین ساعت و روز‌های کاری در تمام کشور‌ها وجود ندارد، چرا که جوامع مختلف، ارزش‌های متفاوتی را در سیاست‌های محیط کار خود در اولویت قرار می‌دهند. در نهایت با توجه به تفاوت در ارزش‌ها و باورها، آنچه در فرهنگ‌های مختلف به‌عنوان متوسط ساعت کاری در هفته، نرمال و پذیرفته‌شده در نظر گرفته می‌شود می‌تواند تا حد زیادی متنوع باشد.

کمترین ساعت کاری مربوط به کدام کشور است؟

در کشور استرالیا کارمندان در طول هفته خود تنها ۲۹ ساعت کار می‌کنند و کمترین ساعت کاری دنیا را دارند. پس از آن ایالت فدرال میکرونزی در ایالات متحده با ۳۰ ساعت و سومالی با ۳۱ ساعت کار در هفته رتبه دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند.در مقیاس کلان، ارتباط میان اشتغال و رشد اقتصاد، در میان اقتصاددانان و سیاست‌گذاران، بسیار مورد بحث قرار می‌گیرد. واقعیت این است که اشتغال در ابعاد زیاد و پیچیده‌ای رشد اقتصادی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و نمی‌توان آن را نادیده گرفت؛ بنابراین صرف نظر از ملیت، جنسیت، مذهب یا موقعیت اجتماعی-اقتصادی، دنیای کار برای همه حائز اهمیت است. اما همه در مورد میزان کاری که باید انجام شود به این اندازه توافق ندارند. تعداد ساعات کاری که هر شخص در طول روز به کار خود اختصاص می‌دهد در کشور‌های مختلف متفاوت است./خبرآنلاین 

قدرت الله شفیقی، در تشریح تغییر ساعت آغاز به کار ادارات در استان تهران گفت: از امروز (۱۸ شهریورماه) تا تصمیم بعدی در این زمینه از سوی دولت ساعت آغاز به کار دستگاه‌های اجرایی ملی مستقر در شهر تهران از ۷ تا ۹ صبح به صورت شناور است و ساعت آغاز به کار دستگاه‌های استانی و واحد‌های صنعتی ۷ و در اداره‌های نظامی، انتظامی و امنیتی شش و ۳۰ دقیقه صبح خواهد بود.

ساعت کار ادارات از 15شهریور به حالت عادی برمی‌گردد

وی در گفتگو با ایسنا تاکید کرد: مدیران به گونه‌ای نظارت داشته باشند تا بر اساس ماده ۸۷ قانون خدمات کشوری سقف ۴۴ ساعت کار در هفته برای همه کارکنان رعایت شود و هیچ‌گونه خدشه‌ای در پاسخگویی به مراجعات مردم ایجاد نشود.

بر اساس این گزارش، ساعت آغاز به کار دستگاه‌های اجرایی از ۱۶ خرداد تا ۱۵ شهریور امسال برای صرفه جویی در مصرف انرژی شش صبح تعیین شده بود و این تصمیم سالانه برای کاهش مصرف در زمان اوج مصرف در تابستان اتخاذ می‌شود.

وی درباره لایحه اصلاح ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری  افزود:دولت در این لایحه  خواسته بود که ۲ روز در آخر هفته تعطیل شود و همچنین میزان کار هفتگی از ۴۴ ساعت به ۴۲ و نیم ساعت کاهش یابد.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: اعضای کمسیون با تعطیلی ۲ روز آخر هفته موافقت کردند و نظر کمیسیون تعطیلی شنبه‌ها به جای پنج‌شنبه‌ها است و همچنین ساعت کاری که دولت پیشنهاد ۴۲ و نیم ساعت را داده بود با مصوبه اعضای کمیسیون اجتماعی، به ۴۰ ساعت کاهش می‌یابد؛ بنابراین با مصوبه اعضا روزهای کاری از روز یکشنبه تا پنج‌شنبه از ساعت ۷ تا ۲ و ۴۵ دقیقه خواهد شد.

گودرزی بیان کرد: البته مصوبه کمیسیون اجتماعی برای تبدیل شدن به قانون باید به تصویب نمایندگان در جلسه علنی برسد و پس از آن شورای نگهبان نیز آن را تایید کند.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس در پاسخ به این پرسش که این لایحه چه زمانی در دستورکار مجلس قرار می‌گیرد، گفت: این لایحه به صورت عادی به مجلس ارائه شده و با توجه به حجم طرح‌ها و لوایح و همچنین با توجه به اینکه بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه و پس از آن بودجه سالیانه در دستورکار مجلس قرار دارد، مشخص نیست که چه زمانی در دستورکار قرار گیرد.

لایحه اصلاح ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری

ماده واحده- ماده (۸۷) قانون مدیریت خدمات کشوری -مصوب ۱۳۸۶- به صورت زیر اصلاح می‌شود:

ماده ۸۷- ساعات کار کارمندان دولت چهل و دو ساعت و سی دقیقه در هفته است و ترتیب و تنظیم ساعات کار ادارات به پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور و تصویب هیئت وزیران تعیین می‌گردد. تغییر ساعت کارمندان با رعایت سقف مذکور و در چهارچوب ضوابط پیشنهادی سازمان اداری و استخدامی کشور که به تصویب هیئت وزیران می‌رسد، بر عهده دستگاه ذی‌ربط می‌باشد. میزان ساعات تدریس معلمان و اعضای هیئت علمی از ساعات موظف، در طرح های طبقه بندی مشاغل ذیربط تعیین خواهد شد.

تبصره ۱- کارمندان می‌توانند با موافقت دستگاه اجرایی ساعات کار خود را تا یک چهارم ساعت کار روزانه (حداکثر (۱۰) ساعت) تقلیل دهند. میزان حقوق و مزایا، نحوه محاسبه سوابق خدمت این قبیل کارمندان متناسب با ساعات کار آنان تعیین خواهد شد.

تبصره ۲- دستگاه های اجرایی می توانند در موارد خاص با موافقت هیئت وزیران و رعایت سقف ساعات کار با توجه به شرایط جغرافیایی و منطقه ای و فصلی ساعات کار خود را به ترتیب دیگری تنظیم نمایند.

تبصره ۳- متناسب با تغییرات فناوری و در شرایط اضطرار و بحران نظیر آلودگی هوا، کمبود انرژی، وقوع حوادث غیرمترقبه، شیوع بیماری‌های فراگیر و یا در ایام خاص نظیر ماه مبارک رمضان، به پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور و تصویب هیئت وزیران، ساعت کار و نحوه ارائه خدمت کارمندان، فارغ از سقف مذکور در این ماده تعیین می‌شود.

تبصره ۴- همه دستگاه‌های اجرایی اعم از ستادی و استانی، به استثنای بخش عملیاتی مراکز و واحدهای خدمت‌رسان نظیر واحدهای ذی‌ربط بهزیستی، بانک‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی- درمانی، اماکن ورزشی و واحدهای نظامی، انتظامی و امنیتی موظفند ساعات کار خود را در پنج روز هفته تنظیم نمایند.

تبصره ۵- در همه قوانین و مقرراتی که از مبنای چهل و چهار ساعت کار در هفته و یکصد و هفتاد و شش ساعت کار در ماه استفاده شده است، از تاریخ ابلاغ این قانون به ترتیب به چهل و دو ساعت و سی دقیقه کار در هفته و یکصد و هفتاد ساعت کار در ماه اصلاح می‌شود.

    ولی اسماعیلی، نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس گفت: کلیات لایحه افزایش تعطیلات آخر هفته به دو روز در کمیسیون اجتماعی به تصویب رسید. اما در خصوص اینکه تعطیلی روز پنج‌شنبه‌ باشد یا شنبه تصمیم‌گیری نشد. قرار شد در جلسه آتی کمیسیون اجتماعی در خصوص اینکه پنج‌شنبه‌ یا شنبه تعطیل باشد، تصمیم‌گیری شود. نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: بر اساس تصمیم کمیسیون اجتماعی افزایش تعطیلات آخر هفته به دو روز به تصویب رسید. در کمیسیون اجتماعی از اتاق تعاون و بازرگانی دعوت کردیم تا در صورت تغییر روز تعطیلی از پنج‌شنبه‌ به شنبه منطق علمی و استدلال قوی داشته باشیم تا از این موضوع در صحن مجلس دفاع کنیم. او در خصوص ساعت کاری کارمندان در صورت افزایش تعطیلات آخر هفته، اظهار کرد: طبق لایحه دولت ساعت کار اداری در طول هفته یک ساعت و نیم کم می‌شود.

    اما پیشنهادهایی در کمیسیون اجتماعی برای کاهش ساعت کاری در هفته به ۴۰ ساعت وجود دارد که هنوز بررسی نشده است. همچنین کریم حسینی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی گفت: کلیات لایحه افزایش تعطیلات آخر هفته در کمیسیون اجتماعی مجلس به تصویب رسیده و بر اساس ماده واحده آن ساعت اداری باید کم شود. در حال حاضر ساعت کاری در طول هفته ۴۴ ساعت است که دولت در لایحه افزایش تعطیلات آخر هفته آورده که ساعت کاری در طول هفته به ۴۲ ساعت و نیم کاهش یابد. او ادامه داد: بنده پیشنهادی برای کاهش ساعت کاری اداری در طول هفته به ۴۰ ساعت دارم. در این شرایط تقسیم ساعات اداری به ۵ روز راحت‌تر انجام می‌شود و در عمل کاهش ساعت را به دلایل مختلف نخواهیم داشت. در صورت تصویب پیشنهاد بنده ساعت کاری در ۵ روز کاری هفته ۸ ساعت خواهد بود. این موضوع بستگی به تصویب این پیشنهاد در کمیسیون اجتماعی و سپس تصویب در صحن علنی مجلس دارد.

    این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: در خصوص اینکه پنج‌شنبه‌ تعطیل باشد یا شنبه، بحث‌هایی میان نمایندگان صورت گرفت و دیدگاه نمایندگان بیشتر به سمت تعطیلی شنبه‌ها است. حسینی یادآور شد: جزئیات لایحه افزایش تعطیلی آخر هفته‌ها به دو روز هنوز در کمیسیون اجتماعی به تصویب نرسیده است.

وی افزود: ساعت کار روزهای شنبه تا چهارشنبه هر هفته تا پایان بهمن ماه نیز از ساعت ۷.۲۰ دقیقه تا ۱۶ بوده که موضوع شناور بودن ساعت کار براساس ابلاغیه تا اطلاع ثانوی و حداکثر تا ساعت هشت صبح به قوت خود باقی است.