معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی ضمن تشریح جزئیات رمزپول ملی گفت: هدف از طراحی رمزریال در بانک مرکزی تبدیل اسکناس به یک موجودیت قابل برنامه‌ریزی و برنامه‌نویسی است و با این فرآیند پول دارای موجودیت هوشمند خواهد شد.

مهران محرمیان  با اشاره به تاریخچه شکل‌گیری رمزارزها گفت: حدود ۱۲- ۱۳ سال است که گرایش جدیدی در حوزه پولی دنیا با نام رمزارزها به وجود آمده، ‌البته این روزها باتوجه به اینکه جنبه‌های جدیدی از مرزارزها نمودِ بیشتری یافته، لذا آنها تحت عنوان رمزدارایی‌ها شناخته می‌شوند. فلسفه اصلی رمزارزها مبتنی بر تمرکززدایی است؛ بدین معنا که فضایی نوین را در حوزه پولی و سایر حوزه‌ها تصویر می‌کند که به جای آنکه یک مرکز مبدأ اعتماد مردم به مانند نهادهایی همچون بانک‌های مرکزی داشته باشیم، جایگزین آن و بر مبنای آنچه مردم به آن اقبال دارند، ارزشی ارائه شود.

وی افزود: دراین فضا بیشترین حوزه‌هایی که مورد هدف قرار می‌گیرند، نهادهایی هستند که مردم برای حل مشکلاتشان به آن مراجعه می‌کنند و یکی از آنها بانک مرکزی است. هر پولی که در هر کشوری تبادل می‌شود، به اعتبار بانک مرکزی آن کشور ارزش می‌یابد. به بیان بهتر در صورتی که بانک‌های مرکزی نباشند، تمام اسکناس‌های رایج، سکه‌ها و سایر موارد مرتبط از ارزش ساقط می‌شوند.

طبق اعلام بانک مرکزی، محرمیان خاطرنشان کرد: در مقابل در حال حاضر فضایی شکل گرفته است که از آن تمرکززدایی شده است. یعنی بانک مرکزی هیچ کشوری از آن ارزها پشتیبانی نمی‌کند و ارزش فیزیکی و پشتوانه‌ای ندارد. طبیعتاً در چنین فضایی بانک‌های مرکزی طی چند سال در مقابل رمزارزها، مواجهه منفی داشتند و البته در همان حال این موضوع را بررسی می‌کردند. چراکه موضوع حاکمیت پولی در هر کشوری جز خطر قرمزهای آن کشور به حساب می‌آید.

این مقام مسئول بانک مرکزی در توضیح راهکارهای فناورانه بانک‌های مرکزی در مواجهه با رمزارزها تصریح کرد: اما پس از چندی رویکردی در بانک‌های مرکزی شکل گرفته است و بانک‌های مرکزی از این فناوری و برخی ویژگی‌های آن که به حاکمیت پولی لطمه‌ای وارد نمی‌کند، استفاده و مفهوم جدیدی ارائه شود. براین اساس در صورتی که پول های سنتی را یک سر طیف و سمت دیگر آن را رمزارزها در نظر بگیریم، رمزپول بانک مرکزی (Central Bank Digital Currency) در میانه این دو طیف قرار دارد.  

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در توضیح ویژگی‌های رمزپول‌های بانک مرکزی اظهار کرد: رمزپول های بانک مرکزی به مانند رمزارزها بی پشتوانه نیستند. در حال حاضر ۹۰ بانک مرکزی پروژه‌ای را بر روی رمزپول بانک مرکزی تعریف کردند که برخی از آنها در مراحل تحقیقاتی قرار دارند، برخی دیگر مقررات را تصویب کرده‌اند و آماده ارائه رمزپول هستند، برخی ارائه اولیه و آزمایشی را آغاز کردند و در کشورهای معدودی نیز رمزپول عملیاتی شده و مردم آن کشورها می‌توانند در سطح کل کشور از رمزپول‌ها استفاده کنند.

وی یادآور شد: این امر حاکی از آن است که چنین روندی در دنیا وجود دارد و ما نیز در ایران از چند سال گذشته بررسی‌ها در این حوزه را آغاز کردیم و از سال ۱۳۹۹ به حوزه مقررات گذاری ورود کردیم. نکته جالب توجه آنکه، رمزپول تنها دارای بعد فنی نیست بلکه دارای ابعاد نظارتی، اقتصادی، ارزی، ریالی و به خصوص حقوقی است که تمام این موارد مورد ارزیابی قرار گرفته و نهایتاً پس از جلسات مداوم تخصصی، مقررات رمزپول بانک مرکزی دو هفته پیش در شورای پول و اعتبار به تصویب رسید.

دکتر محرمیان درخصوص نحوه اجرای رمزپول بانک مرکزی عنوان کرد: از زمان تصویب مقررات به دلیل آنکه در زمان تصویب تغییراتی بر روی مقررات رخ می‌دهد، فرصت زمانی برای اعمال آن تغییرات بر روی امور فنی لازم است و بانک های مشارکت‌کننده نیز تغییرات را اعمال می‌کنند و امیدواریم که ظرف مدت چند ماه رمزپول بانک مرکزی را به صورت آزمایشی عملیاتی و عرضه کنیم و آن را در اختیار مردم قرار دهیم.  

رمزریال همچون اسکناس ابزار مبادله است

وی در توضیح تمایز میان رمزریال و رمزارزهای رایج گفت: در بسیاری از موارد زمانی که مردم عنوان رمزریال بانک مرکزی (رمزپول) به گوششان می‌خورد، تصوری به مانند رمزارز برای آنها ایجاد می‌شود. لازم به توضیح است که رمزریال یک رمزارز جهان روا مانند بیت کوین و بی‌پشتوانه و نیازمند استخراج نیست. کمااینکه تمام رمزارزهای جهان روا نیز قابل استخراج نیستند، اما بیت‌کوین به عنوان مشهورترین رمزارز قابلیت استخراج دارد. البته انتشار رمزریال به مانند ریال در انحصار بانک مرکزی است. بسیاری این تصور را دارند که رمزریال، مانند سایر رمزارزها (coin) هاست که قابلیت سرمایه‌گذاری دارد، باید تأکید کنم که اینگونه نیست چراکه هیچ فردی بر روی پول سرمایه‌گذاری نمی‌کند. به بیان بهتر رمزریال همچون اسکناس ابزار مبادله، دارای قوه ابراء و یک ابزار پرداخت است.

معاون فناوری‌های نوین در توضیح چگونگی کارکرد رمزریال عنوان کرد: زمانی که اسکناسی میان مردم مبادله می‌شود، شخص سومی وجود ندارد. برای مثال شما در شهر دیگری هستید و در قبال خرید یک کالا نیاز به انتقال پول به واسطه یک روش از یک حساب به حساب دیگر دارد و برای این کار واسطه‌هایی نیاز است. زمانی که از رمزریال سخن می‌گوییم، واسطه‌ای در کار نیست، به عبارت دیگر همان اسکناس که بین مردم بدون حضور شخص سوم مبادله می‌شود، اینجا نیز همان اتفاق رخ می‌دهد با این تفاوت که بر روی بستر دیجیتال و در لحظه رخ می‌دهد.  

چگونه می‌توان از رمزریال استفاده کرد؟

وی با بیان مثالی در توضیح کارکرد رمزریال بانک مرکزی تصریح کرد: کارت بانکی که در دسترس ماست خودش به مثابه پول نیست و در واقع ابزار دسترسی ما به پول در حساب به صورت الکترونیکی است. هر اتفاقی برای بانک رخ دهد، پول فرد به صورت سپرده در بانک است. ولی در رمزریالی که در داخل گوشی ماست، بانک به عنوان شخص سوم و واسط که امکان انتقال وجه را فراهم می‌کند، حذف می‌شود و عین پول و اسکناسی که در جیب داریم به صورت الکترونیک منتقل می شود.

محرمیان تصریح کرد: شهروندان مختارند پول و درآمد خود را در شکل های مختلف نگهداری کنند و عموما افراد ترجیح می دهند که ترکیبی از اشکال مختلف دارایی (اسکناس، طلا، حساب بانکی و …) را برای این منظور به کار برند. رمزریال در واقع یک انتخاب جدید به امکان‌های شهروندان برای نگهداری دارایی اضافه می‌کند و مردم می‌تواند بخشی از پول خود را به صورت رمزریال نگهداری کنند و هر فرد می تواند با مراجعه به بانک، رمزریال در کیف پول الکترونیکی خود را دریافت کند. همچنین میزان رمزریال نگهداری شده در کیف پول بسته به نوع کیف پول (کیف پول تجاری یا شخصی) متفاوت خواهد بود.  

معاون فناوری های نوین در خصوص مباحث نظارتی مرتبط با رمزریال ها عنوان کرد: بحث نظارتی و ردیابی وجوه درخصوص رمزارزها و به ویژه رمزریال بانک مرکزی به دقت مورد توجه قرار گرفته است. در واقع طراحی به صورتی است که ردیابی وجوه به طور دقیق قابل انجام است و حتی در صورت سرقت اطلاعات رمز ریال و هک گوشی تلفن هوشمند توسط سارقین و هکرها امکان ردیابی وجود دارد و در نتیجه بالاترین سطح امنیت را می‌توان برای رمزریال در مقایسه با اسکناس و حتی انتقال وجوه الکترونیک متصور بود.  

محرمیان در پایان تأکید کرد: هدف از طراحی رمزریال در بانک مرکزی تبدیل اسکناس به یک موجودیت قابل برنامه‌ریزی و برنامه‌نویسی است و ما برای  آن اصطلاح open money را به کار می‌بریم. با این فرآیند پول دارای موجودیت هوشمند خواهد شد. به عنوان مثال هنگامی که فرد تسهیلاتی را به صورت رمزریال دریافت کند، این امکان برای بانک و تسهیلات‌دهنده فراهم می‌کند که مبلغ موردنظر دقیقاً در جایی سرمایه‌گذاری شود که هدف گذاری شده است. این در حالی است که در مورد اسکناس و سایر روش های انتقال وجوه امکان این ردیابی هوشمند برای تسهیلات‌دهنده و سیاستگذار وجود ندارد. به بیان بهتر رمز پولها فضای نوآورانه‌ای در عرصه پولی ایجاد خواهد کرد و بانک های مرکزی دنیا به سمت استفاده از ظرفیت های آن در حال حرکت هستند.

محرمیان افزود: رمرز ارزهای پولی یا همان دیجیتالی دارای پشتوانه مالی توسط بانک مرکزی خواهند بود این در صورتی است که دیگر رمز ارزهای فعال بصورت آزاد هیچ پشتوانه اعتباری و ابزاری ندارند و بر اساس اعتمادی است که مردم انجام داده اند.

محرمیان اضافه کرد: با توجه به مشکلاتی که در رمزارزهای آزاد بوجود آمده است در تمام دنیا بانک های مرکزی به دنبال این هستند تا رمز ارزهای ملی همان کشور را داشته باشند و این رمزارز همانند چاپ اسکناس کاغذی است که در جیب ماست و پشتوانه آن بانک مرکزی است.

وی افزود: در حال حاضر قوانین جدید این حوزه به هیات عامل بانک مرکزی ارسال و این قوانین از سوی هیات عامل مصوب شده و برای تصویب نهایی به کمیسیون‌های فرعی و اصلی شورای پول و اعتبار رفته و نظرات آن‌ها برای اصلاح موارد جمع‌آوری شده است.

او گفت: اکنون در حال نهایی کردن نظرات اصلاحی برای این مصوبه هستیم و امیدواریم پس از نهایی شدن آن‌ها این مصوبه در شورای پول و اعتبار به نتیجه برسد. بدیهی است نهایی شدن الزامات فنی باید بعد از مصوبات قانونی و با تامین نظر قانون‌گذار صورت گیرد از همین رو ما منتظر نهایی شدن این موضوع هستیم.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی افزود ما در بانک مرکزی به این فکر می‌کنیم که در قدم اول از یک‌سو بحث‌های نوآورانه و در سوی دیگر مصالحه‌ای بین حاکمیت پولی کشور که دغدغه همه کشورها است و مختص ایران هم نیست، ایجاد کنیم. این مصالحه خیلی کار سختی است و چالش جدی برای همه کشورها به وجود آورده است.

وی در ادامه گفت: این رمزارز پولی یا ریالی بر اساس واحد پول کشور خواهد بود و به هیچ عنوان قابلیت استخراج ندارد و مانند کالا خرید و فروش نمی شود. دقیقا ارزش گذاری همان اسکناسی است که از بانک دریافت می کردیم حالا به صورت دیجیتالی دریافت خواهیم کرد و مانند ارزش پولی هر کشور بالا و پایین می رود.

محرمیان گفت: الان آنچه داریم بحث دسترسی الکترونیکی به پول را خواهیم داشت و بی واسطه بانک مستقیم قابل انتقال به مقصد در هر کجای دنیا خواهد بود و یکی از قابلیت های مهم آن این است که این پول جدید قابلیت برنامه نویسی هم دارد مانند سندی ملکی که برای آن در فسخ قرارداد ضرر و زیان نوشته می شود در این برنامه نویسی همه آنچه توافق شده درج و در صورت فسخ قرارداد عینا همه حساب و کتاب ها محاسبه کسر و قابل اجرا می باشد.

وی ادامه داد: ما می‌خواهیم در مورد چیزی تصمیم‌گیری کنیم که فلسفه‌اش تمرکز زدایی است. اگر نگاه متعصبانه داشته باشیم که باید کل موضوع را حذف و ممنوع کنیم در حالی‌ که می‌بینید، همین حالا در ایران بعضی از حوزه‌ رمزارزها مثل استخراج به رسمیت شناخته شده است اما بحث مبادلات و ابزار پرداخت همچنان غیرمجاز است.

مهران محرمیان در پاسخ به این سؤال که با توجه به تعدد ذی‌نفعان این حوزه ممکن است به نتیجه و جمع‌بندی نرسند، گفت: ممکن است مثل هر کار دیگری نتوانیم به نتیجه برسیم؛ اما اعتقاد شخص من این است که باید بتوانیم به نتیجه مشترکی در این حوزه دست پیدا کنیم، چون کشورهایی که در حوزه رمزارزها به‌ صورت منفعل عمل کرده‌اند به تجربه خوبی دست نیافته‌اند.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در پایان خاطر نشان کرد: زیرساخت‌های فنی راه‌اندازی رمزارز ملی آماده شده و اجرایی شدن آن نیازمند نهایی شدن مصوبه‌ آن است و تا چند ماه آینده بصورت آزمایشی شروع خواهد شد.

بانک مرکزی ایران در حالی از راه‌اندازی فاز آزمایشی رمزپول بانک مرکزی ایران با عنوان «رمزریال» خبر می‌دهد که برخی کارشناسان حوزه فناوری معتقدند دیجیتالی کردن ریال، با ارزش و پشتوانه فعلی، بی‌معنی است زیرا با گذشت سال‌ها از مطرح شدن موضوع ارزهای دیجیتالی در ایران، این حوزه هنوز مقررات‌گذاری نشده و بلاتکلیف مانده است.

با وجود این، کارشناسان حوزه بانکداری الکترونیک معتقدند اولا رمزارز بومی فارغ از این‌که چه ماهیتی داشته باشد، عبارت غلطی است، زیرا ارز یعنی واحد پولی خارجی، بنابراین وقتی کلمه‌ی بومی به آن اضافه شود، عبارت را دچار اشتباه می‌کند. اما این‌که بخواهند پول ریال را به صورت توکن‌هایی تولید کرده و در اختیار مردم قرار دهند که معامله روزانه انجام دهند، ذاتاً کار بدی نیست. مثل این‌که در کیف پول نرم‌افزاری موبایل، ۱۰۰ هزار واحد ریالی باشد که بتوان از آن استفاده کرد.

از طرفی، به اعتقاد این کارشناسان، جنبه فناورانه پول مجازی بومی آنقدر جذاب نیست که خدمت نوینی باشد، درواقع اگر ما توکنی در اختیار مردم قرار دهیم که هر توکن معادل یک ریال است، نه پایین و نه بالا می‌رود و دیگر ارزی نیست، بلکه همان پول ریالی به صورت الکترونیکی است که جذابیت فناوری و سرمایه‌گذاری ندارد. بنابراین پول مجازی داخلی پایه ریال بر بستر بلاک‌چین به خاطر سهولت انتقال بین مردم، نه جایگاهی از نظر فناوری دارد و نه جایگاهی از نظر ارزش سرمایه‌گذاری دارد و از آن استقبال نمی‌شود.

با وجود این اخیرا، از سوی بانک مرکزی، اینطور عنوان شده که توان بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز افزایش یافته است و رمزارز ملی در آینده نزدیک به‌صورت آزمایشی راه‌اندازی خواهد شد. البته پس از آن سید ابوطالب نجفی – مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک- اعلام کرد که در بانک مرکزی هم سندی در خصوص رمزپول تدوین شده و به نظر می‌رسد این پروژه سال آینده به بلوغ می‌رسد. البته او تاکید کرد که مساله پروژه رمزپول فقط تبدیل ریال به فرم دیجیتال نیست بلکه باید ابعاد اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و ریسک ها را نیز درنظر بگیریم که این مساله نیازمند مطالعات سنگین است.

همچنین مهران محرمیان – معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، روز گذشته در حاشیه هفتمین همایش مالی اسلامی، درباره رمزارزها اظهار کرد: رمزارز پدیده‌ای است که مرزشناس نیست، اما فرض بر این است کسی که در خارج از کشور می‌خواهد برای واردات از رمزارزهای استخراج‌شده داخل کشور استفاده کند، منعی ندارد و مصوبه هیئت وزیران را هم دارد. بانک‌های مرکزی برای حل تناقض بین تمرکززدایی که در ذات رمزارزهاست و از طرف دیگر در بحث حاکمیت پولی کشورها، راهکار رمز پول ملی کشورهای مختلف را مطرح کردند که بیشتر بانک‌های مرکزی دنیا در حال بررسی این موضوع هستند.

او همچنین درباره پروژه ارز دیجیتال ملی ایران، با نام «رمزریال» توضیح داد: در بانک مرکزی ایران این موضوع از چند سال پیش مد نظر قرار گرفته و امور فنی آن هم انجام شده و خوشبختانه مقررات آن در شورای پول و اعتبار هم به تصویب رسیده است. در نتیجه به‌زودی شاهد اجرایی‌شدن فاز آزمایشی رمزپول بانک مرکزی جمهوری اسلامی به عنوان «رمزریال» خواهیم بود. استفاده رمزریال برای عموم مردم خواهد بود و کارکرد آن مانند اسکناس است؛ اما در فضای دیجیتال منتشر خواهد شد.

با وجود این به نظر می‌رسد برخی کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات، چندان نگاه مثبتی به پروژه رمزارز بومی ندارند و می‌گویند پنج سال است که فعالان بخش خصوصی درخواست داده‌اند در این حوزه مقررات‌گذاری شود و هنوز این حوزه بلاتکلیف مانده است.

رضا قربانی – رییس کمیسیون فین‌تک سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران- در پاسخ به این پرسش که آیا رمزارز ملی می‌تواند منجر به توسعه فرهنگ حداقلی در حوزه رمزارز شود یا خیر، گفت: رمزارز ملی هیچ تاثیری در توسعه فرهنگ کریپتو نخواهد داشت. ما هر فعالیتی را که شروع می‌کنیم اولین سوال این است که چرا قصد انجام آن را داریم؟ آنها در پاسخ می‌گویند که قصد ایجاد ریال دیجیتالی دارند و این در حالی‌ است که ریال دیجیتالی همین الان در کیف‌پول‌ها و کارت‌های بانکی افراد وجود دارد. این ریال قرار است چه تفاوتی داشته باشد؟

او همچنین با اشاره به اینکه در دنیا پشت ارزهای دیجیتال طلا، فلزات گرانبها، دلار یا ارزهای ارزشمند است، با بیان اینکه دیجیتال کردن ریال چه سودی دارد؟ این کار را شوآف دانسته  و می‌گوید مشخص نیست چه مساله‌ای را قرار است حل کند.

وی گفت: فتوای رهبر معظم انقلاب در خصوص رمز ارز راهگشا و دقیق بود و موضوع را به مباحث قانونی واگذار کردند و موارد قانونی نیز در حال پیشرفت است و همگرایی خوبی بین قوای مختلف انجام می‌شود. 

معاون فناوری بانک مرکزی اضافه کرد: در مسائل شرعی با توجه به اعتماد خوب رهبری به متخصصان به زودی شاهد گشایش‌هایی خواهیم بود و اگرچه علما نظرات متعدد و متفاوتی دارند، اما مبنا بر اساس نظر رهبری راهگشاتر است. 

وی در خصوص انتشار رمز ارز گفت: راهکار بانک مرکزی برای حل تناقض بین تمرکززدایی که در ذات رمزارزها است و از سوی دیگر موضوع حاکمیت پول کشورها وجود دارد بحث رمز پول ملی کشورها مطرح شده است. 

محرمیان ادامه داد: بسیاری از بانک‌های مرکزی کشورها در این خصوص فعالیت می‌کنند، در بانک مرکزی کشور ما نیز از چند سال گذشته این موضوع مطرح شده و اقدامات فنی انجام شده و مقررات آن در شورای پول و اعتبار نیز تصویب شده است. 

به گفته این مسئول، به زودی فاز آزمایشی رمز پول بانک مرکزی با نام رمز ریال اجرا می‌شود و استفاده عمومی دارد و به صورت اسکناس است ،اما در فضای دیجیتال منتشر و در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

وی درباره استفاده از رمز ارز در واردات کالا گفت: مصوبه مرداد ماه هیات وزیران بود که در واردات از رمز ارز استفاده کنیم که آیین‌نامه‌های اجرایی آن در حال تدوین است و به زودی اجرا و جزییات این موضوع اعلام می‌شود ‌و هدف این است که افرادی که می‌خواهند در واردات از رمز ارز استفاده کنند مشکلی نداشته باشند.

معاون فناوری نوین بانک مرکزی گفت: رمز پول بانک مرکزی با نام رمز ریال به صورت آزمایشی به‌زودی اجرا می‌شود. 

وی گفت: فتوای رهبر معظم انقلاب در خصوص رمز ارز راهگشا و دقیق بود و موضوع را به مباحث قانونی واگذار کردند و موارد قانونی نیز در حال پیشرفت است و همگرایی خوبی بین قوای مختلف انجام می‌شود. 

معاون فناوری بانک مرکزی اضافه کرد: در مسائل شرعی با توجه به اعتماد خوب رهبری به متخصصان به زودی شاهد گشایش‌هایی خواهیم بود و اگرچه علما نظرات متعدد و متفاوتی دارند، اما مبنا بر اساس نظر رهبری راهگشاتر است. 

وی در خصوص انتشار رمز ارز گفت: راهکار بانک مرکزی برای حل تناقض بین تمرکززدایی که در ذات رمزارزها است و از سوی دیگر موضوع حاکمیت پول کشورها وجود دارد بحث رمز پول ملی کشورها مطرح شده است. 

محرمیان ادامه داد: بسیاری از بانک‌های مرکزی کشورها در این خصوص فعالیت می‌کنند، در بانک مرکزی کشور ما نیز از چند سال گذشته این موضوع مطرح شده و اقدامات فنی انجام شده و مقررات آن در شورای پول و اعتبار نیز تصویب شده است. 

به گفته این مسئول، به زودی فاز آزمایشی رمز پول بانک مرکزی با نام رمز ریال اجرا می‌شود و استفاده عمومی دارد و به صورت اسکناس است اما در فضای دیجیتال منتشر و در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

وی درباره استفاده از رمز ارز در واردات کالا گفت: مصوبه مرداد ماه هیات وزیران بود که در واردات از رمز ارز استفاده کنیم که آیین‌نامه‌های اجرایی آن در حال تدوین است و به زودی اجرا و جزییات این موضوع  اعلام می‌شود ‌و هدف این است که افرادی که می‌خواهند در واردات از رمز ارز استفاده کنند مشکلی نداشته باشند.

نجفی با بیان اینکه ۵۵ کشور روی مدل مفهومی (Proof of concept) و پایلوت رمزپول بانک مرکزی کار می کنند و این موضوع هنوز آنچنان که باید توسعه نیافته است، خاطرنشان کرد: در بانک مرکزی هم سندی در این خصوص تدوین شده و ما پلتفرم آن را به وجود آورده ایم که به نظر می رسد این پروژه سال آینده به بلوغ می رسد.

وی ادامه داد: انتشار رمزپول توسط بانک مرکزی انجام می شود اما بانک مرکزی با جامعه و مشتریان بانکی طرف نیست و بانک ها به عنوان لایه میانی باید شروع به مشارکت کرده و با ایجاد کیف پول، به مشتریان سرویس دهند.

نجفی با اشاره به اینکه در ماه‌های پایانی سال با فشار تراکنش های صنعت بانکی مواجه هستیم و باید آن را مدیریت کنیم، افزود: در دو ماه پایانی سال حدود ۳۵ درصد به تعداد تراکنش ها افزوده می شود و باید سرویس ها را از نظر امنیت، پایداری و عملیات، مدیریت کنیم. براین اساس اجرای پایلوت رمزپول به سال آینده موکول خواهد شد.

او همچنین در خصوص لزوم نوآوری در صنعت بانکی کشور و نقش این شرکت در حمایت از حرکت های نوآورانه اظهار کرد: بانک ها باید به نوآوری در صنعت بانکی توجه ویژه ای داشته باشند و آمار و ارقام نیز نشان می دهد که بازیگران بزرگی وارد حوزه مالی و بانکی شده اند و قطعا این بازیگران سهم زیادی از این بازار را در اختیار خواهند گرفت.

وی با اشاره به ورود شرکت هایی مانند گوگل، اپل و وی چت به حوزه پرداخت، افزود: پیش بینی این است که این شرکت ها در آینده خیلی نزدیک به عنوان بازیگران بزرگ حوزه فین تک، سهم بانک ها را به سمت خود سوق دهند.

نجفی با بیان اینکه در ایران هم این اتفاق در شرف وقوع است به مثال هایی در خصوص فعالیت شرکت‌های فعال در حوزه پرداخت، اشاره کرد و گفت: هم اکنون شرکت‌های پرداختیاری نیز وارد این عرصه شده اند و شواهد نشان می دهد که روندی که در دنیا در حال وقوع است در ایران با سرعت کمتری رو به شکل گیری است.

وی با تاکید بر اینکه فضای بانکی با مفاهیمی از جمله بانکداری باز روبرو است، افزود: این مساله سبب شده تا بانک ها مجبور شوند که ارائه سرویس های خود را در اختیار شرکت های نوپا قرار دهند و شرکت های نوپا هم با ترکیب این سرویس ها، خدمات جدیدی به جامعه ارائه می دهند؛ در نهایت شاهد یک بازی برد- برد خواهیم بود.

او تصریح کرد: بانکها باید مراقب باشند که اگر در این راستا همکاری نکرده و فضایی برای استفاده از سرویس های نوپا ایجاد نکنند، طبیعتا از بازار رقابت عقب افتاده و سهم بازار را از دست می دهند. ما نیز در شرکت خدمات انفورماتیک به این نکته توجه ویژه ای داشته ایم که به تنهایی نمی توانیم همه فناوری ها را در دل خودمان داشته باشیم و رهبر بازار شویم. بنابراین استراتژی مان مشارکت با شرکت های نوآور و یا پرورش آنها است. برای مثال اخیرا در حوزه هایی مانند رایانش ابری با یک شرکت فین تک مشارکت داشته ایم.  در حوزه احراز هویت غیر حضوری مبتنی بر هوش مصنوعی نیز مشارکت کرده ایم. در کارخانه نوآوری آزادی نیز فضای «آیفینک» را ایجاد کرده ایم و با چند استارتاپ دیگر وارد مذاکره شده ایم.

نجفی با اشاره به حضور در رویداد « تراکنش» تاکید کرد: در این رویداد با اختصاص فضای خاص برای فینتک ها و تقبل هزینه های آن ها، در راستای حمایت از نوآوری و جوانان این مرز و بوم حرکت کرده ایم. این اقدامات جدید است و به صورت فازبندی جلو می رود و زمان می برد تا خروجی آنها مشخص است. ما بر این باور هستیم که طبیعتا در حوزه نوآوری، از میان هزاران ایده، چند ایده انگشت شمار دارای خروجی خواهد بود و این طور نیست که تمامی ایده ها به سودآوری و جذب بازار برسد.

او با اشاره به موانع و چالش های پیش روی حرکت های نوآورانه در عرصه خدمات مالی و بانکی گفت: به هرحال هر کاری بلوغ خود را می طلبد و ما در حوزه رگولیشن هنوز به بلوغ کافی نرسیده‌ایم. در همین حال در مجموعه گروه انفورماتیک نیز برای برخی مشارکت‌ها، با مراحل نسبتا پیچیده ای مواجه هستیم. در کنار این موارد، برخی قوانین و مقررات کشور هم در این عرصه چالش‌هایی را ایجاد کرده است. با این وجود ما در حال مدیریت این مساله هستیم و تلاشمان این است که جوانان نخبه را در کشور نگه داریم.

علیرضا پیمان‌پاک، رئیس سازمان توسعه و تجارت روز ۱۷ دی در توئیتر خود نوشت:

در اولین کارگروه مشترک ارزی بین وزارت صمت و بانک مرکزی، موارد زیربا هدف تسهیل تجارت خارجی تصویب شد:

۱. تصویب امکان رفع تعهد ارزی کلیه صادرکنندگان (غیر از مواد خام) در قبال واردات کلیه کالاهای مجاز

۲. امکان واردات اعتباری کالاهای نیمایی به صورت ۳ ماهه

۳ نهایی سازی سازوکار استفاده از رمزارزها در حوزه تجارت خارجی

۴. تدوین پیش‌نویس مصوبات کارگروه ماده ۲ با هدف تعیین تکلیف صادرکنندگان بدهکار ارزی باقی مانده از سال ۹۷

علیرضا پیمان پاک اظهار کرد: آنچه را که با بانک مرکزی به توافق رسیدیم استفاده از سامانه‌های بلاکچین و رمزارزها در فضای تجارت بین الملل است.

وی با بیان این که یکی از الزامات توسعه تجارت بحث نقل و انتقالات وجوه و تضمین است، افزود: فعال اقتصادی برای تجارت با طرف مقابل باید سازوکار مالی، بانکی، پولی و بیمه‌ای داشته باشد و در این باره ابزارهای مختلفی مانند گشایش اسناد اعتباری، ارتباطات بین بانکی و صندوق ضمانت صادرات وجود دارد ضمن اینکه اخیرا یکی از ابزارهای انتقال اعتبار در بحث‌های پرداختی به کار گرفته شده که همان سامانه‌های بلاکچین یا رمزارزهاست.

رئیس سازمان توسعه تجارت ادامه داد: اگر از بحث بانک مرکزی در مسئولیت بحث‌های پولی، مالی و ارزی و این که از رویکرد بانک مرکزی و دولت بگذریم، این رمزارزها و سامانه‌های بلاکچین، بحث‌های کاربردی بسیاری در امور تجاری دارند که اگر از آن غافل شویم بخش عمده‌ای از فرصت‌های تجاری را از دست خواهیم داد.

پیمان پاک گفت: استفاده از رمزارزها ایجاد نوعی تضمین برای کسب و کارهای خرد و متوسط است یعنی اگر کسب و کارهای کوچک یا متوسط بخواهند با همتایان خود در دیگر کشورها کار کنند نیازمند نوعی تضمین هستند که سامانه‌های بلاکچین مبتنی بر پایه ارزهای مختلف، می‌توانند این سازوکار را ایجاد کنند و طرفین تجاری بر اساس سازوکار این سامانه‌ها به یکدیگر تضمین متقابل بدهند.

وی ادامه داد: حتی با استفاده از رمزارزها پرداخت هم می‌تواند صورت گیرد یعنی رمزارزها می‌تواند وسیله‌ای برای انتقال اعتبار صادرکننده به واردکننده کالا باشد.

رئیس سازمان توسعه تجارت ایران گفت: در حال کار بر روی سازوکار این سامانه هستیم، بخش بین المللی آن انجام شده و تا دو هفته آینده اتصال سامانه رمزارز به سامانه‌های ما مانند سامانه جامع تجارت تعریف و ابزاری می‌شود تا فعالان اقتصادی و صادرکنندگان بتوانند از این ابزار بین المللی استفاده کنند.

پیمان پاک افزود: علاوه بر این پیشنهادی را بانک مرکزی داده که در حال حاضر روی آن کار می‌کنیم و آن این که چگونه می‌توانیم از رمزارزهای تولید شده در داخل و یا رمزارزهایی که توسط مجموعه‌هایی مانند بخش خصوصی خریداری شده‌اند و در حال معامله هستند برای واردات کالا استفاده کنیم.

وی ادامه داد: ابعاد این پیشنهاد در حال بررسی است و این امکان وجود دارد سازوکاری تعریف کنیم تا رمزارزهای تولید شده در کشور به کمک توسعه تجارت و واردات کالا بیاید.

رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با بیان اینکه برای استفاده از رمزارزهای داخلی هم وزارت صمت و بانک مرکزی تا۲ هفته دیگر جمع بندی و برنامه آن را عملیاتی و اجرایی می کنند، اظهار کرد: همه فعالان اقتصادی می‌توانند از این رمزارزها استفاده کنند. فعال اقتصادی در جایی روبل، روپیه، دلار و یورو می‌گیرد که با استفاده از این ابزار می‌تواند رمزارزهایی مانند بیت کوین و تتر دریافت کند که این نوعی اعتبار است و می‌تواند آن را به فروشنده کالا یا واردکننده منتقل کند.

وی با اشاره به این که در بعضی از بازارهای هدف ما به ویژه در کشورهایی مانند عراق، افغانستان و یا پاکستان ممکن است محدودیت‌هایی برای استفاده از رمزارزها باشد، افزود: در بازارهای اصلی ما مانند روسیه، چین، هند و جنوب شرق آسیا استفاده از رمزارزها رواج دارد و آن‌ها از این رمزارزها استفاده می‌کنند یعنی رمزارزها در بازارهای هدف ما نقش قابل توجهی دارند.

رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به این که استفاده از رمزارزها کارمزدی مانند انتقال ارز از طریق صرافی ندارد، گفت: از آن جا که در بازار رمزارزها کار به صورت اعتباری انجام می‌شود فعالان اقتصادی ما به راحتی می‌توانند از آن استفاده کنند و استفاده وسیع از آن باعث افزایش و جهش صادرات می‌شود.