برخی از بانک‌ها از جمله بانک ملی به دارندگان سهام عدالت وام می‌دهند. مبلغ وام سهام عدالت بانک ملی مانند دیگر بانک‌ها، ۵۰ درصد ارزش روز سهام عدالت است.

قرار شد مردم بتوانند با استفاده از سهام عدالت خود وام بگیرند. اما هم مبلغ وام سهام عدالت اندک است و هم این وام در قالب کارت اعتباری است که استفاده از آن شرایط خاص خود را دارد. سهام عدالت گونه‌ای یارانه می‌باشد. دولت سهام عدالت را برای مردم در نظر گرفته تا در اقتصاد شراکت بیشتری داشته باشند. در طرح سهام عدالت، سهام برخی از شرکت‌های دولتی، به اقشار خاصی از مردم فروخته می‌شود. سهام عدالت را دولت با هدف بهتر کردن وضعیت معیشت قشر ضعیف‌تر جامعه در نظر گرفته است. سود سهام عدالت بر سر موعدهای بخصوصی به حساب دارندگان سهام واریز می‌گردد.

همه دارندگان سهام عدالت می‌توانند این وام را دریافت کنند. چه آنها که روش مستقیم را برای فروش سهام خود انتخاب کرده‌اند و چه آنها که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده‌اند.

اولین شرط دریافت این وام، داشتن حساب در بانک ملی است. پس از آن متقاضیان می‌توانند از طریق اپلیکیشن‌های بانک درخواست وام خود را ثبت‌ کنند.

دومین شرط این است که متقاضی باید کارت ملی هوشمند داشته باشد.

ثبت‌نام در سامانه سجام و احراز هویت یکی دیگر از شروط مهم است.

همچنین تنها افرای می‌توانند وام سهام عدالت بانک ملی را دریافت کنند که هیچ سهمی از سبد سهام عدالت خود را نفروخته باشند. اگر مشمولان حتی یک سهم از پرتفوی خود را فروخته باشند، نمی‌توانند وام را دریاف کنند.

افرادی که سهام عدالت آنها توقیف شده هم امکان دریافت وام را ندارند.

«محمود حسنلو» معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سمات به توثیق سهام عدالت برای دریافت وام از سیستم بانکی اشاره کرد و افزود: طبق آخرین آمارها از اسفند سال ۱۳۹۹ تا به امروز بیش از ۴۱۲ هزار نفر، با توثیق سهام عدالت نسبت به دریافت وام از شبکه بانکی اقدام کرده‌اند که سهم بانک ملی از همه بانک‌ها بیشتر بوده است.

«محمود حسنلو» معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سمات گفت: در نظر داریم تا بزودی توثیق سهام برای دریافت وام از سیستم بانکی را برای همه سهم ها فعال کنیم تا سهامداران بتوانند به راحتی و با استفاده از سرویس‌های آنلاین همانند اپلیکیشن های بانکی به صورت غیر حضوری نسبت به دریافت وام از این طریق اقدام کنند که طبیعتا سجامی بودن اصلی‌ترین شرط دریافت وام از بانک است.

«محمود حسنلو» معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سمات به توثیق سهام عدالت برای دریافت وام از سیستم بانکی اشاره کرد و افزود: طبق آخرین آمارها از اسفند سال ۱۳۹۹ تا به امروز بیش از ۴۱۲ هزار نفر، با توثیق سهام عدالت نسبت به دریافت وام از شبکه بانکی اقدام کرده‌اند که سهم بانک ملی از همه بانک‌ها بیشتر بوده است.

حسنلو درباره یک اتفاق تازه در حوزه توثیق سهام عدالت اظهار داشت: در نظر داریم تا بزودی توثیق سهام برای دریافت وام از سیستم بانکی را برای همه سهم ها فعال کنیم تا سهامداران بتوانند به راحتی و با استفاده از سرویس‌های آنلاین همانند اپلیکیشن های بانکی به صورت غیر حضوری نسبت به دریافت وام از این طریق اقدام کنند که طبیعتا سجامی بودن اصلی‌ترین شرط دریافت وام از بانک است.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده گذاری مرکزی با اشاره به اهمیت ثبت نام در سامانه سجام افزود: افرادی که نسبت به ثبت‌نام در سامانه سجام اقدام می‌کنند علاوه بر دریافت سود سهام عدالت از سرویس‌های متنوع و جامعی که از طریق درگاه ذینفعان بازار سرمایه برای آن ها شکل می گیرد می توانند سود و مطالبات سنواتی خود از شرکت های فعال در بازار سهام، سود سالانه ناشران که در سال جاری بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۱ مبتنی بر اطلاعات سامانه سجام است را دریافت کنند. همچنین شرکت در مجامع الکترونیک، توثیق سهام و چندین خدمت و سرویس آنلاین دیگر را از این بستر دریافت کنند.

«محمود حسنلو» معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سمات گفت: در نظر داریم تا بزودی توثیق سهام برای دریافت وام از سیستم بانکی را برای همه سهم ها فعال کنیم تا سهامداران بتوانند به راحتی و با استفاده از سرویس‌های آنلاین همانند اپلیکیشن های بانکی به صورت غیر حضوری نسبت به دریافت وام از این طریق اقدام کنند که طبیعتا سجامی بودن اصلی‌ترین شرط دریافت وام از بانک است.

«محمود حسنلو» معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سمات به توثیق سهام عدالت برای دریافت وام از سیستم بانکی اشاره کرد و افزود: طبق آخرین آمارها از اسفند سال ۱۳۹۹ تا به امروز بیش از ۴۱۲ هزار نفر، با توثیق سهام عدالت نسبت به دریافت وام از شبکه بانکی اقدام کرده‌اند که سهم بانک ملی از همه بانک‌ها بیشتر بوده است.

حسنلو درباره یک اتفاق تازه در حوزه توثیق سهام عدالت اظهار داشت: در نظر داریم تا بزودی توثیق سهام برای دریافت وام از سیستم بانکی را برای همه سهم ها فعال کنیم تا سهامداران بتوانند به راحتی و با استفاده از سرویس‌های آنلاین همانند اپلیکیشن های بانکی به صورت غیر حضوری نسبت به دریافت وام از این طریق اقدام کنند که طبیعتا سجامی بودن اصلی‌ترین شرط دریافت وام از بانک است.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده گذاری مرکزی با اشاره به اهمیت ثبت نام در سامانه سجام افزود: افرادی که نسبت به ثبت‌نام در سامانه سجام اقدام می‌کنند علاوه بر دریافت سود سهام عدالت از سرویس‌های متنوع و جامعی که از طریق درگاه ذینفعان بازار سرمایه برای آن ها شکل می گیرد می توانند سود و مطالبات سنواتی خود از شرکت های فعال در بازار سهام، سود سالانه ناشران که در سال جاری بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۱ مبتنی بر اطلاعات سامانه سجام است را دریافت کنند. همچنین شرکت در مجامع الکترونیک، توثیق سهام و چندین خدمت و سرویس آنلاین دیگر را از این بستر دریافت کنند.

از آنجا که سهام شرکت‌های سهامی عام پذیرفته شده در بورس به عنوان نقد شونده‌ترین دارایی‌ها محسوب می‌شوند، به نظر می‌رسد امکان توثیق از طریق سهام بتواند بر افزایش اعتبار بازارهای مالی و جذابیت‌های فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه اثرگذار بوده و امکان تازه‌تری برای گرفتن تضامین لازم برای تامین مالی، گرفتن وام و … فراهم کند.

در این رابطه قوانین و دستورالعملی برای توثیق اوراق بهادار نیز در قانون بازار سرمایه کشور فراهم شده است، هدف از این دستورالعمل فراهم کردن شرایطی به منظور رفاه حال سهامداران بوده تا سهامدارانی که قصد دریافت تسهیلات از نهادهایی حتی خارج از نهادهای بازار سرمایه مثل بانک‌ها دارند، بتوانند در برابر اخذ تسهیلات، اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس را به عنوان وثیقه دین خود به مرجع تسهیلات دهنده بسپارند و متقابلا متولی بازار سرمایه، این اطمینان را به طلبکار بدهد که اوراق بهادار بدهکار را از نقل و انتقال به نفع طلبکار مصون داشته و صرفا وفق قانون از اوراق بهادار مسدودی رفع انسداد می‌کند.

امکان توثیق مکانیزه سهام، جهت دریافت کارت اعتباری و تسهیلات بانکی برای تمام سهامداران اسفند ماه سال گذشته فراهم شد.

مدیر عامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در این خصوص گفته بود که مجوز استفاده از امکان توثیق مکانیزه سهام جهت دریافت کارت اعتباری و تسهیلات بانکی، پیش از این تنها برای مشمولان سهام عدالت راه‌اندازی شده بود و هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، مجوز استفاده از این امکان را برای سایر سهامداران نیز صادر کرد.

بر این اساس، تمامی بانک‌ها و موسسات مالی اعتباری قادر شدند با استفاده از زیرساخت توثیق مکانیزه سهام در شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، امکان وثیقه سهام بدون مراجعه حضوری و مدارک کاغذی را برای مشتریان خود فراهم کرده و نسبت به ارائه کارت اعتباری یا تسهیلات به مشتریان خود اقدام کنند.

امکان استفاده بانک‌های عامل با این روش و بر اساس برنامه زمان‌بندی و میزان منابع در اختیار خود فراهم شد. بنابراین سهامداران بورس قادر خواهند بود به جای فروش سهام جهت تامین نقدینگی مورد نیاز خود از کارت‌های اعتباری و تسهیلات اعطایی بانک‌ها استفاده کنند و مدت زمان بیشتری برای مدیریت فروش سهام خود در اختیار داشته باشند.

در حال حاضر اگر شخص سهامداری (حقیقی و یا حقوقی) قصد وثیقه‌گذاری نزد شخص دیگری داشته باشد می‌تواند طی مراحلی و تحت نظارت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، سهام خود را به عنوان وجه الضمان نزد شخص دیگری (حقیقی و یا حقوقی) توثیق کند.

توثیق اوراق بهادار در واقع، فرآیند درخواست مسدود کردن اوراق بهادار تحت مالکیت یک شخص وثیقه‎گذار (حقیقی و یا حقوقی) به نفع فرد وثیقه‌گیر (حقیقی و یا حقوقی) نزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی است. فرد مالک دارایی طی مدت توثیق، حق فروش دارایی تعیین شده را نداشته و هرگونه درخواست در خصوص رفع توثیق، درخواست اقدام به فروش دارایی توثیق شده، و .. باید به همراه مدارک و مستندات کافی که از سوی سپرده‎گذاری تعیین شده است، به صورت مکتوب به آن نهاد ناظر اعلام شود.

عایدات حاصل از دارایی در طی دوره توثیق (از قبیل تقسیم سود نقدی، سهام جایزه و حق تقدم و …) به صورت توافق بین وثیقه‌گیر و وثیقه‌گذار تعیین می‌شود که در حین درخواست توثیق، مسیر این عایدات باید تعیین شود.

در صورت درخواست رفع توثیق از سوی هر کدام از طرفین، این درخواست باید بصورت مکتوب به همراه فرم‌های تکمیل شده مرتبط به سپرده گذاری جهت بررسی و انجام اقدامات مربوطه اعلام شود.

رویه کلی انجام معاملات عمده با طی مراحل زیر امکان پذیر است: در صورتی که وثیقه‌گذار نسبت به تعهدات خود که بابت آن اوراق بهادار را وثیقه کرده، اقدامی نکند، شخص وثیقه‌گیر می‌تواند با اعلام درخواست فروش به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی جهت وصول مطالبات خود اقدام به فروش دارایی تحت وثیقه کند.

رسیدگی به درخواست‌های توثیق اوراق بهادار، منوط به ارسال درخواست کتبی وفق فرم‌های از پیش تعیین شده، از سوی وثیقه‌گذار به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی است.

در صورتی که وثیقه‌گذار شخص حقوقی باشد، فرم درخواست توثیق باید توسط صاحبان امضای مجاز، امضاء شود و آخرین روزنامه رسمی موید صاحبان امضا مجاز ضمیمه شود.

چنانچه درخواست توثیق از سوی شخص حقوقی برای اوراق بهادار متعلق به اشخاص دیگر و به نیابت از ایشان به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ارائه شود، وی باید ضمن تکمیل فرم‌ درخواست توثیق، گواهی کند که درخواست کتبی اشخاص مذکور مبنی بر اعطای اختیار به شخص حقوقی جهت توثیق اوراق بهادار را دریافت نموده است.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به جزییات وثیقه سهام برای دریافت اشاره کرد و گفت: بانک در قبال ارزش سهام افراد به عنوان وثیقه، تسهیلات پرداخت می‌کند که محدودیتی در سقف میزان وثیقه وجود ندارد.

 وثیقه سهام جهت دریافت تسهیلات خرد از دیگر اقداماتی است که در دوران ریاست جدید سازمان بورس به طور جد مورد پیگیری مسوولان قرار گرفت و تحت تاثیر اقدامات انجام شده، اجرای این تصمیم به مراحل پایانی خود نزدیک شده است.

به دنبال مطرح شدن چنین صحبتی از سوی رییس سازمان بورس و اوراق بهادار، در اواسط هفته گذشته بانک مرکزی دستورالعمل اعطای تسهیلات خرد تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان و وثایق بورسی و غیربورسی شامل سهام، اوراق بدهی، اموال عینی و سیم‌کارت را به بانک‌ها ابلاغ کرد که این اتفاق نشان دهنده نتیجه مثبت تلاش وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان بورس و اوراق بهادا و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه در راستای سهولت کار سرمایه گذاران برای دریافت تسهیلات خواهد بود.

با توجه به انجام چنین اقدام مهمی از سوی این ٢ نهاد، جزییات اجرای آن و نیز اقداماتی که اکنون باید سهامداران برای پیشبرد خواسته خود در زمینه دریافت وام در دستور کار قرار دهند در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است که در این زمینه "محمود حسنلو"، معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی امروز (شنبه)  به جزییات نحوه وثیقه سهام در بانک‌ها در راستای دریافت وام اشاره کرد و اظهار داشت: با اقدامات وزارت اقتصاد، سازمان بورس و ارواق بهادار و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، فرصت وثیقه‌گذاری سهام برای دریافت وام از طریق بانک‌ها برای سهامداران فراهم شده و آنها در آینده نزدیک می‌توانند با مراجعه به سامانه‌های بانکی درخواست خود را ثبت کنند.

وی خاطرنشان کرد: نحوه وثیقه‌گذاری سهام به این شکل است که شرکت سپرده‌گذاری اطلاعات را به بانک‌ها ارائه می‌دهد و سهامدار باید با مراجعه به اپلیکیشن بانک اقدامات مربوط به وثیقه سهام و نیز دریافت وام انجام دهد.

حسنلو تاکید کرد: با پیامک OTP (یکبار مصرف) سجام سهامدار احراز هویت شده و اگر OTP درست وارد شد، سهام قابل وثیقه سهامدار در اپلیکیشن بانک نمایش داده خواهد شد.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده گذاری مرکزی ادامه داد: بعد از این مرحله سهامدار می‌تواند سهام‌ مدنظر خود را برای وثیقه انتخاب و تعداد سهامی که قصد وثیقه‌گذاری دارد را وارد کند.

وی با تاکید بر اینکه این درخواست مانند سیستم پرداخت شاپرک، سهامدار را به سمت سامانه‌های شرکت سپرده‌گذاری هدایت خواهد شد، گفت: در این بخش درخواست‌ بانک به کاربر نمایش داده می‌شود و با OTP سجام احراز اختیار انجام می‌شود تا هویت سهامدار و نیز میزان سهامی که قرار است به عنوان وثیقه گذاشته شود را تایید کند.

حسنلو اعلام کرد که کارمزد وثیقه را سهامدار باید پرداخت کند و اگر این کار موفق‌آمیز باشد، درخواست وثیقه ثبت می‌شود.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده گذاری مرکزی بیان کرد: در انتهای روز معاملاتی و بعد از اعمال معاملات، درخواست سهامداران در سامانه پس از معاملات اعمال می‌شود و روز کاری بعد نتیجه این درخواست در اختیار بانک‌ها قرار می‌گیرد.

این مقام مسوول گفت: سهامدار باید نسبت به این موضوع مطلع باشد، سهامی که به عنوان وثیقه برای دریافت تسهیلات بانکی تعیین می‌شود، در شرکت سپرده گذاری به حالت فریز درآمده و سهامدار تا پایان تسویه تسهیلات خود نمی‌تواند آن را بفروش برساند.

وی در ادامه توضیحاتی را در خصوص میزان وامی که سهامداران می‌توانند با وثیقه قرار دادن سهام خود ارائه داد و گفت: میزان وام ارائه شده به سهامدار در حوزه اختیار بانک است و هر بانکی براساس دستورالعمل‌های خود می تواند وارد عمل شود.

حسنلو با بیان اینکه ممکن است بانک درصدی از سهام را نزد خود نگه می‌دارد، گفت: به طور معمول بانک باید درصدی از ارزش سهام وثیقه گذاشته شده را وام پرداخت کند، از نظر ما محدودیتی در سقف میزان وثیقه وجود ندارد اما ممکن است بانک‌ها خود برای این وثیقه و وام در نظر گرفته شده برای آن سقفی را درنظر بگیرند.

معاون فناوری و توسعه نوآوری شرکت سپرده‌گذاری مرکزی در پایان گفت: دریافت وام به عنوان یکی از مزایای وثیقه‌گذاری سهام تلقی می‌شود و این مهم در دیگر موضوعات از جمله وثیقه‌گذاری در دادگاه هم می‌تواند کاربرد داشته باشد.

٢٢ اسفندماه بود که محسن خدابخش، نایب رییس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به وثیقه قرار دادن اوراق برای دریافت وام بانکی گفت: به‌طور قطع وثیقه سهام برای دریافت وام از سال ۱۴۰۱ اجرایی خواهد شد.

به گفته نایب رییس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، هر بانک با توجه به منابعی که در اختیار دارد، می‌تواند به سهامداران وام دهد و سهام آن‌ها را به‌عنوان وثیقه بپذیرد. به همان صورت که اکنون کارت اعتباری سهام عدالت از طریق بانک‌ها به مشمولان این سهام اختصاص پیدا کرده است.

طبق گفته خدابخش، بانک‌ها با ارتباطی که با شرکت سپرده‌گذاری مرکزی دارند، این اقدام را به طور حتم انجام می‌دهند و سهام را به عنوان وثیقه می‌پذیرند. تاکنون حداقل و حداکثری برای آن در نظر گرفته نشده و این امر وابسته به سیاست‌های مربوط به بانک‌ها است.

از سوی دیگر، پیش از اینکه موضوع پرداخت وام اعتباری سهام عدالت مطرح شود، دو بانک ملی و تجارت اقدام به صدور کارت اعتباری سهام عدالت می‌کردند که مبلغ آن، هفت میلیون تومان بود. به همین دلیل این احتمال وجود دارد که مبلغ وام سهام عدالت نیز، به همین میزان باشد. 

این در حالی است که در حال حاضر، سرویس ارائه کارت اعتباری به دارندگان سهام عدالت در دو نرم‌افزار ایوا و زمرد که متعلق به دو بانک ملی و تجارت هستند، خدماتی به مشمولان ارائه نمی‌دهند و صدور کارت اعتباری سهام عدالت عملا متوقف شده است.

همچنین به گفته بهروز محبی نجم‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، با وجود اینکه قرار بر این بود که بانک‌ها، کارت اعتباری سهام عدالت یا تسهیلاتی را برای دارندگانی سهام عدالت در نظر بگیرند، متأسفانه برخی از این بانک‌ها به وظیفه خود عمل نکردند و گزارشات بسیار زیادی از سوی موکلانمان به ما ارسال می‌شد. متأسفانه برخی از بانک‌ها زیر بار پذیرش مسئولیت نمی‌روند و موضوعاتی که بانک مرکزی آن را دستورالعمل کرده، مدنظر قرار نمی‌دهند و نسبت به آن بی‌تفاوت هستند.

 دریافت وام با وثیقه قراردادن سهام عدالت جزو موضوعاتی است که از ماه‌ها قبل مطرح شده است. حالا نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس گفته از سال ۱۴۰۱ می‌توان از سهام عدالت به‌عنوان وثیقه وام استفاده کرد. اما مبلغ وام سهام عدالت چقدر است؟

رئیس کل بانک مرکزی هم پیش از این گفته بود در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

اشاره رئیس بانک مرکزی به وام خرد و یا وام ازدواج در حالی مطرح می‌شود که مبلغ وام ازدواج برای سال آینده به ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان رسیده و بانک‌ها برای پرداخت این وام چندین ضامن معتبر می‌خواهند. اگر وعده صالح‌آبادی درست باشد از سال آینده باید سهام عدالت ودیعه وام ازدواج قرار بگیرد. اما باید دید بانک‌ها چنین ودیعه‌ای را می‌‌پذیرند یا نه.

چون ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی حدود ۱۱ میلیون تومان است و ارزش سهام عدالت یک میلیون تومانی حدود ۲۲ میلیون تومان. یکی یک ششم ارزش وام ازدواج. برای همین بعید است بانک‌ها چنین وثیقه‌ای را بپذیرند. آن هم در حالی که ارزش سهام عدالت مدام در حال کاهش است. به همین دلیل یا بانک‌ها زیر بار وام اعتباری سهام عدالت نمی‌روند یا اینکه مبلغ وامی که می‌دهند متناسب با ارزش سهام عدالت است.

پیش از اینکه موضوع پرداخت وام اعتباری سهام عدالت مطرح شود، دو بانک کارت اعتباری سهام عدالت پرداخت کردند که مبلغ آن حدود هفت میلیون تومان بود. به همین دلیل گفته می‌شود احتمالا مبلغ وام اعتباری سهام عدالت هم همین حدود است. برخی از گزارش‌ها هم می‌گوید مبلغ وام سهام عدالت، نصف ارزش سهام عدالت است.

چه کسانی می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند؟

همه اشخاص حقیقی که سهام عدالت دارند می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند. اما به شرط اینکه هیچ بخشی از سهام عدالت خود را نفروخته باشند. حتی اگر افراد یک سهم از سبد سهام خود را فروخته باشند، نمی‌توانند وام سهام عدالت را بگیرند.

از طرف دیگر باید این افراد مشمول یارانه باشند. یعنی یا یارانه نقدی را بگیرند یا یارانه معیشتی را. همچنین سهامداران باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده باشند و مراحل احراز هویت را طی کرده باشند.

شرایط بازپرداخت وام سهام عدالت چیست؟

اگر سهامداران عدالت بتوانند تا یک ماه مبلغ را به بانک بازگردانند، این مبلغ قرض‌الحسنه خواهد بود. اما اگر از یک ماه عبور کرد و قادر به بازپرداخت وام نبودند، این اعتبار به تسهیلات سه ساله تبدیل خواهد شد.

نرخ سودی که برای کارت‌های اعتباری سهام عدالت در نظر گرفته شده ۱۸درصد است، اما اگر مشمولان تا پایان ماه اول مبلغ کارت را تسویه کنند، هیچ سودی از آنها دریافت نمی‌شود.

هفته پایانی اسفندماه سال گذشته، نایب رییس هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، از وثیقه قرار دادن اوراق برای دریافت وام بانکی خبر داد.

لازم به ذکر است که استفاده از سهام عدالت به عنوان وثیقه برای دریافت وام نیز امکان‌پذیر است.

به گفته نایب رییس هیات مدیره سازمان بورس، هر بانک با توجه به منابعی که در اختیار دارد، می‌تواند به سهامداران وام دهد و سهام آن‌ها را به‌عنوان وثیقه بپذیرد. به همان صورت که اکنون کارت اعتباری سهام عدالت از طریق بانک‌ها به مشمولان این سهام اختصاص پیدا کرده است.

خدابخش تصریح کرد: بانک‌ها با ارتباطی که با شرکت سپرده‌گذاری دارند، این اقدام را به طور حتم انجام می‌دهند و سهام را به عنوان وثیقه می‌پذیرند. تاکنون حداقل و حداکثری برای آن در نظر گرفته نشده و این امر وابسته به سیاست‌های مربوط به بانک‌ها است.

٢٢ اسفندماه ١۴٠٠، پرداخت ۲۵هزار میلیارد تومان سود سهام عدالت سال‌های گذشته به حساب حدود ۴۵ میلیون نفر از دارندگان این سهام به پایان رسید و افرادی که دارای پرتفوی ۴۹۲ هزار تومانی سهام عدالت بودند، ۵٣٢هزار تومان و دارندگان پرتفوی ۵٣٢هزار تومانی، ۵٧۵هزار تومان سود دریافت کردند. با این وجود، برخی از مشمولان سهام عدالت به دلیل وجود موانعی از جمله شماره شبای نامعتبر، مسدود، راکد، مشترک (دو امضاء)، ارزی و بلندمدت، قادر به دریافت سود نشدند.

بر اساس اعلام شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، سهامداران برای اطلاع از مبلغ واریز سود سهام سال مالی منتهی به اسفندماه ١٣٩٩ می‌توانند به درگاه یکپارچه ذینفعان بازار سرمایه به نشانی ddn.csdiran.ir مراجعه کنند. 

سهامداران عدالت پس از ورود به این درگاه می‌توانند با کلیک بر گزینه تاریخچه سود سهام عدالت، مبلغ سود سهام خود را برای سال‌های ١٣٩٨ و ١٣٩٩ مشاهده کنند.

 اما دارندگان سهام عدالتی که سود خود را دریافت نکرده‌اند، می‌توانند با اصلاح شماره شبای خود، در مرحله بعدی سود سنوات قبل خود را یکجا دریافت کنند.

افراد برای ویرایش شماره شبای خود می‌توانند به سامانه سهام عدالت مراجعه و گزینه ویرایش را کلیک کنند. در این قسمت، گزینه ویرایش شماره حساب بانکی، ویرایش شماره موبایل و اطلاعات شخصی وجود دارد که افراد می‌توانند گزینه ویرایش شماره حساب را انتخاب و بعد از تغییر گزینه، تایید نهایی را کلیک کنند.

پس از این فرآیند، یک پیامک تایید برای فرد ارسال می‌شود. از سوی دیگر در سامانه سجام و در بخش سمت راست نیز، گزینه ویراش اطلاعات وجود دارد که سهامداران می‌توانند اطلاعات خود را در آن قسمت ویرایش کنند.

نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس گفته تاکنون حداقل و حداکثری برای دریافت وام سهام عدالت در نظر گرفته نشده و این امر وابسته به سیاست‌های مربوط به بانک‌هاست.

 دریافت وام با وثیقه قراردادن سهام عدالت جزو موضوعاتی است که از ماه‌ها قبل مطرح شده است. حالا نایب رئیس هیات مدیره سازمان بورس گفته از سال ۱۴۰۱ می‌توان از سهام عدالت به‌عنوان وثیقه وام استفاده کرد. اما مبلغ وام سهام عدالت چقدر است؟

رئیس کل بانک مرکزی هم پیش از این گفته بود در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

اشاره رئیس بانک مرکزی به وام خرد و یا وام ازدواج در حالی مطرح می‌شود که مبلغ وام ازدواج برای سال آینده به ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان رسیده و بانک‌ها برای پرداخت این وام چندین ضامن معتبر می‌خواهند. اگر وعده صالح‌آبادی درست باشد از سال آینده باید سهام عدالت ودیعه وام ازدواج قرار بگیرد. اما باید دید بانک‌ها چنین ودیعه‌ای را می‌‌پذیرند یا نه.

چون ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی حدود ۱۱ میلیون تومان است و ارزش سهام عدالت یک میلیون تومانی حدود ۲۲ میلیون تومان. یکی یک ششم ارزش وام ازدواج. برای همین بعید است بانک‌ها چنین وثیقه‌ای را بپذیرند. آن هم در حالی که ارزش سهام عدالت مدام در حال کاهش است. به همین دلیل یا بانک‌ها زیر بار وام اعتباری سهام عدالت نمی‌روند یا اینکه مبلغ وامی که می‌دهند متناسب با ارزش سهام عدالت است.

پیش از اینکه موضوع پرداخت وام اعتباری سهام عدالت مطرح شود، دو بانک کارت اعتباری سهام عدالت پرداخت کردند که مبلغ آن حدود هفت میلیون تومان بود. به همین دلیل گفته می‌شود احتمالا مبلغ وام اعتباری سهام عدالت هم همین حدود است. برخی از گزارش‌ها هم می‌گوید مبلغ وام سهام عدالت، نصف ارزش سهام عدالت است.

چه کسانی می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند؟

همه اشخاص حقیقی که سهام عدالت دارند می‌توانند وام سهام عدالت بگیرند. اما به شرط اینکه هیچ بخشی از سهام عدالت خود را نفروخته باشند. حتی اگر افراد یک سهم از سبد سهام خود را فروخته باشند، نمی‌توانند وام سهام عدالت را بگیرند.

از طرف دیگر باید این افراد مشمول یارانه باشند. یعنی یا یارانه نقدی را بگیرند یا یارانه معیشتی را. همچنین سهامداران باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده باشند و مراحل احراز هویت را طی کرده باشند.

شرایط بازپرداخت وام سهام عدالت چیست؟

اگر سهامداران عدالت بتوانند تا یک ماه مبلغ را به بانک بازگردانند، این مبلغ قرض‌الحسنه خواهد بود. اما اگر از یک ماه عبور کرد و قادر به بازپرداخت وام نبودند، این اعتبار به تسهیلات سه ساله تبدیل خواهد شد.

نرخ سودی که برای کارت‌های اعتباری سهام عدالت در نظر گرفته شده ۱۸درصد است، اما اگر مشمولان تا پایان ماه اول مبلغ کارت را تسویه کنند، هیچ سودی از آنها دریافت نمی‌شود.

 با این حال، بسیاری از دارندگان سهام عدالت، تاکنون موفق به دریافت وام نشده‌اند و با اینکه پنج بانک مکلف به ارائه کارت اعتباری سهام عدالت هستند، تنها دو بانک ملی و تجارت اقدام به ارائه این کارت کرده‌اند.

موضوع استفاده از یارانه، سیم‌کارت و سهام عدالت به عنوان وثیقه، در دولت قبل مطرح شد. اما این طرح به صورت کامل اجرایی نشد و یکی از دلایل آن، نظر بانک‌ها مبنی بر کم بودن اعتبار این وثیقه‌ها برای استفاده به عنوان پشتوانه وام بود.

لازم به ذکر است که ارزش سهام عدالت، همچنان رو به کاهش است و ارائه ۵۰درصد از ارزش آن در قالب تسهیلات، مبلغی ناچیز برای سهامداران خواهد بود. در چنین شرایطی، ضمانتی که از قدرت نقدشوندگی بسیار پایینی برخوردار است، نگرانی‌هایی را برای بانک‌ها نیز ایجاد خواهد کرد.

با این حال، به گفته علی صالح‌آبادی، رییس کل بانک مرکزی، در حال فراهم‌‌سازی زیرساختی هستیم که مردم بتوانند با سیم‌کارت، سهام عدالت یا کارت یارانه خود، وام خرد به ویژه وام ازدواج بگیرند.

پیش از این موضوع و بنابر اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی در اسفندماه سال گذشته، سهامداران می‌توانند از طریق دو بانک ملی و تجارت اقدام به دریافت کارت اعتباری سهام عدالت کنند. قرار بر پیوستن بانک‌های دیگر به فرآیند صدور کارت اعتباری و اعطای تسهیلات به مشمولان نیز بود، اما تاکنون تنها بانک‌های ملی و تجارت اقدام به صدور کارت کرده‌اند و خبری از اعلام آمادگی دیگر بانک‌ها نیست. این در حالی است که معمارنژاد، معاون سابق معاونت امور بانکی، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت اقتصاد، از مشارکت سایر بانک‌ها در طرح کارت اعتباری سهام عدالت تا اردیبهشت ماه سال‌ جاری خبر داده بود. لازم به ذکر است که  ۱۸ فروردین ماه نیز، خبر اعطای کارت اعتباری با پشتوانه سهام عدالت یا یارانه، از سوی هیات دولت اعلام شد. همچنین بسیاری از سهامداران، موانعی را برای دریافت تسهیلات از بانک‌های ملی و تجارت را اعلام کرده بودند و با وجود ورود طرح اعطای وام سهام عدالت به فاز نهایی، ایرادات طرح همچنان پابرجاست و تدابیری برای دسترسی مناسب مردم به آن در نظر گرفته نشده است. براساس آخرین آمارهای اعلام‌شده، بیش از ۶هزار درخواست برای دریافت وام به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ارسال شده است که با توجه به ایرادات مطرح‌شده، به نظر می‌رسد همچنان محل بحث هستند.

شرایط دریافت وام سهام عدالت چیست؟

همه اشخاص حقیقی، از جمله دارندگان سهام عدالت که تاکنون هیچ میزان از سهام خود را نفروخته‌اند و همه سرپرستان خانوار که حداقل یکی از یارانه‌های نقدی یا معیشتی را دریافت می‌کنند، می‌توانند تا سقف هفت میلیون تومان کارت رفاهی دریافت کنند.

سهامداران باید در سامانه سجام ثبت‌نام کرده، مراحل احراز هویت را طی و سپس در بانک ثبت‌نام کنند.

متقاضیان دریافت کارت اعتباری سهام عدالت پس از ثبت‌نام در سجام، باید اقدام به بازگشایی حساب در دو بانک ملی و تجارت کرده و از طریق اپلیکیشن‌های دو بانک (ایوا و زمرد) اقدام به ثبت‌نام کنند.

مبلغ وام، ۵۰ درصد ارزش سهام عدالت افراد است.

همچنین سهامدارانی که متقاضی دریافت کارت اعتباری سهام عدالت هستند، باید پیش از ورود به سامانه بانک حتما تغییر کارگزاری ناظر را در پرتفوی سهام عدالت خود فعال کنند.

شرایط بازپرداخت وام سهام عدالت چیست؟

با توقیف سهام و فروش حتی یک سهم از پرتفوی سهام عدالت توسط اشخاصی که مدیریت مستقیم را انتخاب کرده‌اند، افراد دیگر قادر به دریافت کارت اعتباری نیستند.

اگر سهامداران عدالت بتوانند تا یک ماه مبلغ را به بانک بازگردانند، این مبلغ قرض‌الحسنه خواهد بود. اما اگر از یک ماه عبور کرد و قادر به بازپرداخت وام نبودند، این اعتبار به تسهیلات سه ساله تبدیل خواهد شد.

نرخ سودی که برای کارت‌های اعتباری سهام عدالت در نظر گرفته شده ۱۸درصد است، اما اگر مشمولان تا پایان ماه اول مبلغ کارت را تسویه کنند، هیچ سودی از آنها دریافت نمی‌شود.

چنانچه سهامداران نتوانند به تعهدات خود در قبال بازپرداخت مبالغ کارت‌های اعتباری عمل کنند، سهام عدالت آنها توسط بانک به فروش می‌رسد.