رستم قاسمی: در نهضت ملی مسکن هدف اصلی صرفا خانه سازی نیست بلکه شهرسازی است.  

تصمیم داریم برای مردم زمینه استفاده از تمامی امکانات در بخش های بهداشتی، آموزشی و ورزشی و حمل و نقل را فراهم کنیم.

آقای اقبال شاکری، از اعضای کمیسیون عمران مجلس، گفت: اراضی یک میلیون و ۲۰۰ هزار واحد طرح نهضت ملی مسکن تامین شده و حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن هم پیشرفت ۱۰ تا ۱۵ درصدی داشته است.

به گفته عضو کمیسیون عمران مجلس در داخل کشور به اندازه کافی سازنده و انبوه ساز داریم که اقدام به صنعتی سازی کنند و بنابراین نیازی به استفاده از سازندگان چینی نداریم.

دولت ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی را از پارسال آغاز کرده و بیش از ۵ میلیون نفر در این طرح ثبت نام کرده‌اند، هم اکنون امکان ویرایش برای اطلاعات متقاضیان فراهم شده، بنابراین باید ثبت نام کنندگان تا پایان اردیبهشت در صورت نیاز اطلاعات خود را ویرایش کنند.

از ابتدای اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد متقاضیانی که در زمان ثبت‌نام در طرح‌های اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن، شهر محل درخواست و یا مشخصات و اطلاعات خود را در سامانه ثبت‌نام، اشتباه درج کرده‌اند می‌توانند از روز پنج‌شنبه اول اردیبهشت به مدت یک‌ماه با مراجعه به سامانه طرح‌های حمایتی مسکن به آدرس http://saman.mrud.ir نسبت به اصلاح شهر محل درخواست مسکن و یا مشخصات و اطلاعات خود اقدام کنند. همچنین متقاضیان پیش از تغییر شهر محل درخواست خود به «اطلاعیه ثبت‌نام از متقاضیان نهضت ملی مسکن» مورخ ۲۰ دی ۱۴۰۰ مندرج در سامانه توجه کنند. در صورت عدم امکان تأمین زمین در شهر محل درخواست، در نزدیکترین شهر ممکن به شهر محل درخواست تأمین زمین انجام می‌شود.

پس از پایان مهلت فراخوان ثبت نام طرح نهضت ملی مسکن در پایان اسفندماه سال گذشته حدود ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر ثبت نام کردند که از این تعداد ۱۰۸ هزار واحد خودمالکی است. بر اساس آخرین آمار ۹۹ هزار و ۵۴ واحد به بانک معرفی و قرارداد ۱۱ هزار و ۸۶۵ واحد منعقد شده است. این رقم در اوایل فروردین ماه سال جاری ۶۹۰۹ واحد بود.

طبق آماری که اواخر فروردین ماه امسال توسط محمود محمودزاده ـ معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی ارائه شد ۵۳۰ هزار واحد طرح اقدام ملی مسکن، ۳۲۱ هزار واحد نهضت ملی مسکن و ۱۰۸ هزار واحد طرح خودمالکی که برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی شده، در حال اجرا است. دولت وظیفه‌ی ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال را دارد که در مسکن شهری معادل سالی ۸۰۰ هزار واحد می‌شود و ۲۰۰ هزار واحد دیگر ساخت مسکن روستایی است؛ اکنون از سقف ساخت‌وساز مسکن شهری هم جلوتر هستیم.

به گفته محمودزاده، در هفت ماه اخیر مهم‌ترین کار اجرایی در بخش مسکن که تامین زمین بوده، انجام شده است. تاییدیه طرح، اخذ پروانه ساختمان، تایید نقشه‌های فنی و فراخوان برای تعیین سازنده در مراحل بعدی است که انجام شده است و تا امروز (در هفت ماه اخیر) بیش از ۳۲۱ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد مراحل اجرا شده که این تعداد واحد جدا از سایر طرح‌های حمایتی است که در دولت‌های قبل شروع شده بود. اکنون این واحدها مراحل خاکبرداری را طی می‌کنند و به مرحله تکمیل پی‌سازی و اجرای فیزیکی ساختمان رسیده‌اند.

 معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی اضافه کرد: علاوه بر ساخت ۳۲۱ هزار واحد، ۱۰۸ هزار واحد نیز در قالب پروژه‌های خودمالک اخذ تسهیلات شده و به بانک معرفی شده‌اند. جمع این ارقام ۴۳۰ هزار واحد مربوط به ساخت مسکن شهری است و آمار ساخت مسکن روستایی جدا است.

با اینکه مهلت ثبت نام طرح نهضت ملی مسکن به پایان رسیده، بسیاری از متقاضیان شهرهای جدید عنوان می‌کنند هنوز پیامکی مبنی بر تایید، رد یا تعیین پروژه برای آنها ارسال نشده است؛ پیگیری از مسئولان مربوطه حاکی از آن است که وضعیت متقاضیان بلاتکلیف به زودی مشخص و به آنها اطلاع‌رسانی می‌شود.

 بسیاری از متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن که اغلب ثبت‌نامی‌های شهرهای جدید هستند عنوان می‌کنند هیچ پیامکی مبنی بر تایید، رد، میزان آورده یا مشخص شدن پروژه برای آنها ارسال نشده است. پیگیری‌ها در این زمینه بدانجا ختم شد که وضعیت متقاضیان بلاتکلیف به زودی مشخص و به آنها اطلاع‌رسانی می‌شود.

آخرین اخبار از وضعیت طرح نهضت ملی مسکن گویای آن است که در بخش خودمالکی طی حدود یک و نیم ماه گذشته تعداد افرادی که قرارداد پرداخت تسهیلات آنها در بانک منعقد شده به دو برابر رسیده اما تعدادشان چندان زیاد نیست؛ چرا که اولا بجز بانک مسکن، سایر بانکها هنوز به این پروژه ورود نکرده‌اند و دوما تقاضای چندانی در بخش خودمالکی وجود ندارد.

از ابتدای اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد متقاضیانی که در زمان ثبت‌نام در طرح‌های اقدام ملی مسکن و نهضت ملی مسکن، شهر محل درخواست و یا مشخصات و اطلاعات خود را در سامانه ثبت‌نام، اشتباه درج کرده‌اند می‌توانند از روز پنج‌شنبه اول اردیبهشت به مدت یک‌ماه با مراجعه به سامانه طرح‌های حمایتی مسکن به آدرس http://saman.mrud.ir نسبت به اصلاح شهر محل درخواست مسکن و یا مشخصات و اطلاعات خود اقدام کنند. همچنین متقاضیان پیش از تغییر شهر محل درخواست خود به «اطلاعیه ثبت‌نام از متقاضیان نهضت ملی مسکن» مورخ ۲۰ دی ۱۴۰۰ مندرج در سامانه توجه کنند. در صورت عدم امکان تأمین زمین در شهر محل درخواست، در نزدیکترین شهر ممکن به شهر محل درخواست تأمین زمین انجام می‌شود.

 قاسمی گفت: امروز با مدیران کل راه و شهرسازی توافق کردیم که حداکثر تا مرداد عملیات اجرایی شدن ساخت ۲ میلیون واحد مسکونی در سراسر کشور آغاز شود.

به گفته وزیر راه و شهرسازی یکی از اهداف مهم دولت و قانون مجلس اجرای طرح نهضت ملی مسکن است که خوشبختانه گزارش‌هایی که مدیران کل راه و شهرسازی در خصوص تامین زمین و پیشرفت پروژه‌ها ارائه کرده‌اند حاکی از آن است که روند اجرای طرح نهضت ملی مسکن روند مناسبی است.

قاسمی می‌گوید، امروز با مدیران کل راه و شهرسازی توافق کردیم که حداکثر تا مرداد عملیات اجرایی شدن ساخت ۲ میلیون واحد مسکونی در سراسر کشور آغاز شود.

برنامه وزارت راه و شهرسازی اجرای طرح نهضت ملی مسکن در دو بخش دو میلیونی است تا بتوان در پایان دولت مردمی وعده دولت را در خصوص مسکن به مرحله عمل رساند.

هم‌اکنون حدود یک میلیون واحد مسکونی طرح نهضت ملی مسکن در مراحل مختلف فوندانسیون تا نازک کاری هستند، در برنامه است تا از مرداد به بعد افتتاح پروژه‌های طرح نهضت ملی مسکن در دستور کار قرار بگیرد.

پیش از این هم اعلام شده بود که  پی سازی  حدود ۹۰۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن تکمیل شده و پروژه‌ها وارد سایر مراحل ساخت شدند. هم اکنون اراضی ۷۰ درصد از ۴ میلیون واحد مسکونی تامین شده است.

بر اساس اعلام محمود محمودزاده ـ معاون وزیر راه و شهرسازی، دولت از هدف ساخت  سالیانه یک میلیون واحد مسکونی فراتر رفته است. او در تازه‌ترین آماری که ارایه داده گفته است: ۵۳۰ هزار واحد طرح اقدام ملی مسکن، ۳۲۱ هزار واحد نهضت ملی مسکن و ۱۰۸ هزار واحد طرح خودمالکی که برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی شده، در حال اجرا است. دولت وظیفه‌ی ساخت یک میلیون واحد مسکونی در سال را دارد که در مسکن شهری معادل سالی ۸۰۰ هزار واحد می‌شود و ۲۰۰ هزار واحد دیگر ساخت مسکن روستایی است؛ اکنون از سقف ساخت‌وساز مسکن شهری هم جلوتر هستیم.

به گفته محمودزاده، در هفت ماه اخیر مهم‌ترین کار اجرایی در بخش مسکن که تامین زمین بوده، انجام شده است. تاییدیه طرح، اخذ پروانه ساختمان، تایید نقشه‌های فنی و فراخوان برای تعیین سازنده در مراحل بعدی است که انجام شده است و تا امروز (در هفت ماه اخیر) بیش از ۳۲۱ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد مراحل اجرا شده که این تعداد واحد جدا از سایر طرح‌های حمایتی است که در دولت‌های قبل شروع شده بود. اکنون این واحدها مراحل خاکبرداری را طی می‌کنند و به مرحله تکمیل پی‌سازی و اجرای فیزیکی ساختمان رسیده‌اند.

معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی اضافه کرد: علاوه بر ساخت ۳۲۱ هزار واحد، ۱۰۸ هزار واحد نیز در قالب پروژه‌های خودمالک اخذ تسهیلات شده و به بانک معرفی شده‌اند. جمع این ارقام ۴۳۰ هزار واحد مربوط به ساخت مسکن شهری است و آمار ساخت مسکن روستایی جدا است.

وی درباره وضعیت ساخت پروژه‌های طرح اقدام ملی مسکن گفت: در دولت قبل بیش از ۵۰۰ هزار واحد شروع به عملیات ساخت شد و هنگامی که قانون جهش تولید مسکن ابلاغ شد، مزایایی در قانون دیده شد که متقاضیان اقدام ملی تمایل داشتند از آن استفاده کنند. این مزایا شامل افزایش سقف تسهیلات بانکی به ۴۵۰ میلیون تومان و تخفیفات در مالیات و انشعابات بود. دولت نیز برای اینکه با انصراف متقاضیان اقدام ملی مواجه نشود، اجازه داد افرادی که در طرح اقدام ملی ثبت نام کردند از مزایای طرح نهضت ملی مسکن استفاده کنند، در حالی‌که هر دو طرح حمایتی است و مصوبه‌ای اخذ شد که هر دو طرح ادغام شوند و اکنون در غالب یک طرح پیشرفت دارد.

طرح نهضت ملی مسکن برای سال ۴ میلیون مسکن طی چهارسال تا به امروز با پیشرفت‌هایی همراه بوده، ولی به نظر می رسد، ادامه روند کار با دو چالش مهم یعنی تامین زمین و هزینه ساخت مواجه است که حصول نتیجه نهایی را کمی سخت‌تر می کند.

به گفته وی، این برنامه حاصل کار 7 ماهه یک تیم تخصصی و پژوهشی در حوزه اقتصاد و مسکن بود که بر این اساس آن 4 میلیون مسکن با آورده اولیه صفر ، زمین رایگان و وام ارزان بدون یک ریال بودجه دولتی ساخته می شود.

بعد از حدود 2 ماه از استقرار دولت سیزدهم، معاونت مسکن و ساختمان وزارت و راه و شهرسازی طی اطلاعیه‌ای از آغاز مرحله اول ثبت‌نام نهضت ملی مسکن خبر داد. در این اطلاعیه تاکید شده بود:‌ در راستای کمک به تامین مسکن خانوارهای فاقد مسکن، وزارت راه و شهرسازی در نظر دارد در اجرای برنامه نهضت ملی مسکن در سال 1400 و به منظور کمک به تامین مسکن فاقدین مسکن از چهارشنبه 28 مهر 1400 نسبت به ثبت نام متقاضیان واجد شرایط اقدام کند.

در این مرحله برای ثبت‌نام متقاضیان بر اساس ظرفیت‌های احصاءشده در تعدادی از شهرهای واقع در استان‌های کشور برنامه‌ریزی شده بود و متقاضیان یکماه برای ثبت‌نام فرصت داشتند. در این مرحله برای شهرهای 18 استان کشور از جمله تهران ثبت‌نام متقاضیان انجام شد.

در مجموع تا پایان سال 1400 بیش از 5.4 میلیون نفر در طرح نهضت ملی مسکن ثبت‌نام کردند که از این تعداد و با پالایش اولیه یعنی بررسی سه شرط تاهل، عدم دریافت تسهیلات و نداشتن مالکیت خصوصی 2.3 میلیون متقاضی واجد شرایط شناخته شدند.

این متقاضیان در ادامه کار از سوی وزارت راه و شهرسازی برای کنترل شرط چهارم (سکونت) به ادارات کل راه و شهرسازی، شهرهای جدید و بنیاد مسکن معرفی می شوند و در نهایت لیست واجدان شرایط نهضت ملی مسکن نهایی خواهد شد. بعد از تایید مدارک از طریق سامانه، متقاضیان دعوت و حساب بانکی به نام آنها باز می‌شود. بعد از این مرحله متقاضیان باید مبلغ ورودی (آورده اولیه) را واریز کنند تا بعد از آن به پروژه در حال اجرا یا پروژه‌ای که آماده شروع است معرفی ‌شوند.

در نهایت نیز متقاضیان در 5 مرحله آورده خود را طبق قراردادهای نهضت ملی مسکن واریز می‌کنند.

پیش از این و در دولت قبل در قالب پروژه‌های طرح ملی مسکن (طرح اقدام ملی) در مرحله نخست متقاضیان 40 میلیون تومان واریز کردند. در این بین در برخی شهرهای جدید از جمله پردیس متقاضیان 160 تا 200 میلیون تومان را با توجه به اعلام شرکت  عمران این شهر واریز کرده‌اند. این پروژه‌ها پس آغاز به‌کار دولت سیزدهم در طرح نهضت ملی مسکن ادغام شده است.

البته طبقه اظهارت معاون وزیر راه و شهرسازی متقاضیان نهضت ملی مسکن در تهران با آورده 40 میلیون تومانی و وام 450 میلیون تومان خانه‌دار خواهند شد.

زمین،‌ منابع مالی و سازنده سه رکن اصلی ساخت و ساز مسکن در کشور هستند. بر همین اساس بود که در قانون جهش تولید مسکن پیش‌بینی‌های لازم برای تامین زمین صورت گرفته است.

بر اساس قانون جهش تولید مسکن دستگاه‌های دولتی بایستی زمین‌های در اختیار خود را برای طرح مسکن ‌سازی در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار دهند. در ماده 10 این قانون آمده است:‌ تمام  وزارتخانه ها، مؤسسات و دستگاههای دولتی و همچنین شرکتهایی که صد درصد (100%) سرمایه و سهام آنها متعلق به دولت می باشد، مکلفند نسبت به واگذاری و تحویل رایگان ارضی در اختیار خود که در چهارچوب مکان یابی موضوع ماده (6) قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن قرار می گیرند (به استثنای اراضی تبصره (2) ماده (9) این قانون)، ظرف دو ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون بنا به درخواست وزارت راه و شهرسازی اقدام نمایند. ادارات ثبت اسناد و املاک مکلفند پس از اعلام وزارتخانه یادشده ظرف یک ماه نسبت به تفکیک و ثبت انتقال ملک در دفتر املاک و صدور سند مالکیت به نام دولت با نمایندگی وزارت راه و شهرسازی اقدام کنند.

در تبصره یک  این ماده تاکید شده چنانچه دستگاههای موضوع این ماده ظرف دو ماه از تاریخ درخواست وزارت راه و شهرسازی نسبت به واگذاری و تحویل زمین و تسلیم اسناد و مدارک آن اقدام نکنند، ادارات ثبت اسناد و املاک موظفند به درخواست وزارت راه و شهرسازی، ظرف یک ماه به ترتیب یادشده، اقدام و سند مالکیت جدید را به نام دولت با نمایندگی وزارت راه و شهرسازی صادر کنند.

با وجود صراحت قانونی اما طبق گفته مسئولان وزارت راه و شهرسازی تاکنون فقط 4 درصد از زمین‌های مورد نیاز برای ساخت واحدهای طرح ملی مسکن از دستگاه‌ها و ارگان‌های دولتی تامین شده است.

تا امروز زمین برای ساخت 2.4 میلیون واحد نهضت ملی مسکن تامین شده که البته در برخی کلانشهرها از جمله تهران تامین زمین به مشکل خورده است. بنیاد مسکن در حال حاضر در سه شهر رودهن، بومهن و دماوند با کمبود زمین برای ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن روبروست.

بر اساس قانون جهش تولید مسکن سالانه باید 360 هزار میلیارد تومان از سوی باانک‌ها و موسسات مالی برای طرح مسکن‌سازی دولت (نهضت ملی مسکن) پرداخت شود که متناسب با تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی این رقم افزایش می‌یابد.

در این طرح قرار است در شهر تهران 450 میلیون تومان، شهرهای بالای یک‌میلیون نفر جمعیت 400 میلیون، مراکز استان‌ها 350 میلیون، سایر شهرها 300 میلیون و در روستاها 250 میلیون پرداخت شود. این تسهیلات در 4 مرحله پی‌کنی ـ فونداسیون ‌10 درصد، اسکلت ـ سقف 40 درصد، سفت‌کاری 25 درصد و نازک‌کاری 25 درصد به سازنده پرداخت خواهد شد.

سود این تسهیلات نیز بین 5 تا 18 درصد است که متقاضی پس از یک دوره مشارکت حداکثر 3 ساله،‌بازپرداخت تسهیلات آنرا شروع خواهد کرد.

به گزارش تسنیم، اگر قرار باشد وام 450 میلیون تومانی با نرخ بهره 5 درصدی به متقاضیان نهضت ملی مسکن پرداخت شود، مبلغ قسط ماهانه این وام در سال اول 2 میلیون و 320 هزار تومان است. این مبلغ در دوره پنجم (سال 5) به 2 میلیون و 611 هزار تومان افزایش می‌یابد و در سال دهم به 3 میلیون و 27 هزار تومان می‌رسد. در سال پانزدهم میزان اقساط ماهانه به 3 میلیون و 510 هزار تومان و در سال بیستم میزان اقساط به 4 میلیون و 69 هزار تومان افزایش خواهد یافت.

در مجموع کل پرداخت و سود این تسهیلات به ترتیب 748 میلیون و 298 هزار تومان و 298 میلیون و 298 هزار تومان است

اما اگر این وام با سود 18 درصد به متقاضیان نهضت ملی مسکن پرداخت شود میزان اقساط ماهانه در دوره اول (سال نخست) 6 میلیون و 19 هزار تومان و در سال پنجم 6 میلیون و 775 هزارتومان خواهد بود.

در سال دهم از دوره بازپرداخت 20 ساله مبلغ قسط 7 میلیون و 854 هزار تومان است. در 12 ماه سال پانزدهم اقساط ماهانه وام 450 میلیون تومانی نهضت ملی مسکن 9 میلیون و 105 هزار تومان خواهد بود. در نهایت در سال بیستم مبلغ اقساط به 10 میلیون و 556 هزار تومان افزایش می‌یابد.

در واقع متقاضی نهضت ملی مسکن پس از بیست سال و در سال 1420 برای وام 450 میلیون تومانی با نرخ بهره 18 درصد یک میلیارد و 941 میلیون و 100 هزار تومان پرداخت خواهد کرد. سود این وام حدود 1.5 میلیارد تومان است.همچنین اقساط  وام 250 میلیون تومانی با نرخ بهره 5 درصد در سال اول حدود 1.3 میلیون تومان، سال پنجم حدود یک میلیون و 451 هزار تومان، سال دهم حدود یک میلیون و 682 هزار تومان، در سال پانزدهم یک میلیون و 950 هزار تومان و در سال بیستم 2 میلیون و 260 هزار تومان است.

کل بازپرداخت این وام در ماه دوازدهم سال بیستم 415 میلیون و 721 هزار تومان خواهد بود. کل سود این وام 165 میلیون و 721 هزار تومان است. اقساط همین وام با نرخ بهره 18 درصد به ترتیب در سال اول 3 میلیون و 344 هزار تومان، سال پنجم 3 میلیون و 764 هزار تومان، سال دهم 4 میلیون و 363 هزار تومان، سال پانزدهم 5 میلیون و 58 هزار تومان و در سال بیستم 5 میلیون و 864 هزار تومان است. کل بازپرداخت این وام یک میلیارد و 78 میلیون تومان است،‌یعنی سود حدود 828 میلیون تومانی برای وام 250 میلیون تومانی.

طبق آخرین اظهارات مسئولان وزارت راه و شهرسازی ساخت 880 هزار واحد نهضت ملی مسکن آغاز شده است. البته اعلام این آمار یک نکته ظریف دارد و آن محاسبه پروژه‌های طرح اقدام ملی مسکن در نهضت ملی مسکن است. در دولت قبل ساخت حدود 540 هزار واحد مسکن آغاز شد که سه سال پس از کلنگ‌زنی در وضعیت مناسبی به لحاظ پیشرفت فیزیکی به‌سر نمی‌برند.

با توجه به آنچه که در پاراگراف قبلی به آن اشاره شد در دولت سیزدهم آماده‌سازی زمین حدود 340 هزار واحد نهضت ملی مسکن انجام شده است. ساخت این واحدها در دولت سیزدهم آغاز شده که البته اطلاع چندانی از جانمایی و پیشرفت فیزیکی این واحدها در دست نیست.

یکی از مسائلی که ساخت واحدهای نهضت ملی مسکن را تحت تاثیر خود قرار داده، اختلاف سازندگان و دولت در قیمت تمام شده واحدهاست. بر اساس اعلام برخی مسئولان وزارت راه و شهرسازی هزینه ساخت هر مترمربع واحدهای نهضت ملی مسکن حدود 4 میلیون تومان است، این در حالی است که انبوه‌سازان با استناد به قیمت نهاده‌های ساختمانی و سایر هزینه‌های مترتب به ساخت وساز می‌گویند هزینه ساخت هر مترمربع از واحدهای مذکور حدود 7 میلیون تومان خواهد بود. به همین دلیل نیز بسیاری از سازندگان هنوز قراردادهای ساخت و ساز را امضا نکرده‌اند.

از سوی دیگر یکی دیگر از مسائلی که باید به آن توجه شود به ادغام طرح اقدام ملی مسکن در نهضت ملی مسکن برمی‌گردد. در طرح ملی مسکن سازندگان با یک عدد مشخص ساخت و سازها را شروع کردند که به دلیل تطویل آن،‌هزینه‌ها افزایش یافته است. از این رو مشخص نیست با چه روشی قرار است واحدهای نهضت ملی مسکن (همان واحدهای قبلی طرح ملی مسکن) مشمول تعدیل قیمتی شود که سازندگان حاضر به تکمیل آنها شوند.

شاید یکی از دلایل اصلی مذاکره وزارت راه و شهرسازی با شرکت‌های چینی و ترکیه‌ای نیز اختلاف با سازندگان داخلی باشد. مذاکراتی که البته چند وقتی است خبری از آن نیست. گفته می‌شود شرکت‌های خارجی هر مترمربع واحدهای نهضت ملی مسکن را حدود 3 میلیون تومان خواهند ساخت. البته نباید فراموش کرد یک شرکت ترکیه‌ای سال‌هاست در حال ساخت واحدهای مسکن مهر  فاز 11 پردیس است که همچنان تعداد قابل توجهی از آنها نیمه‌تمام است و در زمان حاضر پروژه‌های این شرکت ترکیه‌ای متوقف شده است.

با وجود آنکه اعلام شده واحدهای نهضت ملی مسکن از ارزان‌ترین واحدهای مسکن کشور هستند اما حاشیه‌هایی در رابطه با اقساط تسهیلات این طرح، باعث نگرانی‌ متقاضیان شده است.

تا کنون چندین بار از سوی مسئولان مختلف حوزه مسکن اعلام شده که قیمت تمام شده هر متر واحد مسکونی در طرح نهضت ملی مسکن بین ۳ تا ۴ میلیون تومان است، اما با اعلام اعداد مختلف برای میزان اقساط این طرح حاشیه‌هایی در این باره ایجاد شده است.

طرح نهضت ملی مسکن یکی از مهم‌ترین وعده‌های دولت به شمار می‌رود طرحی که اعلام شده از طریق آن تمامی افرادی که خانه ندارند صاحب خانه می‌شوند.

در قالب طرح نهضت ملی مسکن مقرر شده بود دولت اقدام به ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی در کشور کند بنابراین از مهرماه سال گذشته ثبت نام متقاضیان از طریق سامانه ثمن را آغاز کرد و تا ۲۹ اسفند ماه ادامه یافت. در طرح نهضت ملی مسکن، ۵ میلیون و ۴۲۰ هزار متقاضی در سامانه مسکن حمایتی ثبت‌نام کردند که از این تعداد در پالایش اولیه با بررسی سه شرط تاهل، عدم دریافت تسهیلات و نداشتن مالکیت خصوصی، بیش از ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار متقاضی واجد شرایط شناخته شدند.

محمودزاده معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: پذیرفته‌شدگانی که سه شرط را داشتند برای کنترل شرط سابقه سکونت به عنوان شرط چهارم به کارتابل استان‌ها و شهر‌های جدید معرفی شدند.

پیش از این اعلام شده بود که میانگین ساخت هر متر مربع واحد مسکونی در کشور ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است،  همزمان با افزایش قیمت مصالح ساختمانی و نرخ تورم در سال گذشته میانگین قیمت به ۴ میلیون تومان در هر متر مربع رسید، اما روز گذشته رئیس بنیاد مسکن میانگین حداقل قیمت مسکن در این طرح را ۴ تا ۶ میلیون تومان  اعلام کرد که متناسب با هر طبقه و در هر شهر متفاوت است.

مسئولان در وزارت راه و شهرسازی همواره اعلام کرده اند که این نرخ‌ها علی الحساب است و رقم نهایی بعد از اتمام پروژه‌ها مشخص می‌شود.

از همان ابتدا اعلام شده بود که متقاضیان باید آورده‌های خود را در ۵ مرحله پرداخت کنند و رقم آورده اولیه هم ۴۰ میلیون تومان اعلام شده، اما به نظر می‌رسد با افزایش نرخ‌ها و هزینه‌های ساخت، ممکن است میزان آورده‌ اولیه افزایش یابد.

دولت با ایجاد صندوق ملی مسکن سعی دارد بخش عمده‌ای از هزینه‌های ساخت واحد‌های نهضت ملی مسکن را جبران کند بنابراین با ایجاد این صندوق عملا مردم نباید چندان نگران هزینه‌های این بخش باشند اما برخی صحبت‌های مسئولان در این زمینه باعث نگرانی متقاضیان می‌شود به طور مثال اخیرا محمود زاده معاون مسکن و ساختمان وزیر راه وشهرسازی اعلام کرده است قیمت تمام شده مسکن منهای تسهیلاتی که در نظر گرفته شده ، معادل آورده متقاضیان خواهد بود.

آورده بر اساس پروژه‌ها و در شهر‌های مختلف متفاوت خواهد بود. هرچقدر تراکم ساختمانی و تعداد طبقات بالاتر باشد قیمت تمام شده بالاتر است بنابراین قیمت در شهر‌های کوچک و در شهر‌های بزرگ، کلانشهر‌ها و شهر‌های جدید متفاوت است.

معاون وزیر راه و شهرسازی می گوید: برآورد‌های اولیه از قیمت ساخت، روزی که متقاضیان انعقاد قرارداد می‌کنند به اطلاع متقاضی می‌رسد، اما در نهایت قیمت تمام شده، ملاک است. بدین معنا بعد از یک سال و نیم تا دو سال که اجرای پروژه زمان می‌برد به قیمت تمام شده به قیمت روز تسویه حساب می‌شود.

چند روز پیش سرپرست شرکت عمران شهر‌های جدید اعلام کرد که میزان اقساط نهضت ملی مسکن ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان است که همین موضوع با واکنش‌های زیادی از سوی متقاضیان روبرو شد به طوری که برخی از آن‌ها هم اعلام کردند که اگر سایت باز شود با این میزان اقساط ما انصراف خواهیم داد.

یکی از متقاضیان که در طرح نهضت ملی مسکن ثبت نام کرده بود به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: در ابتدا اعلام کردند که قیمت تمام شده ساخت نهضت ملی مسکن در هر متر مربع ۲ میلیون تا ۳ میلیون تومان است، اما به مرور این ارقام افزایش یافته و هنوز مشخص نیست که قیمت تمام شده هر واحد مسکن ملی چقدر خواهد بود.

او گفت: با هر بار اعلام ارقام متفاوت در خصوص اقساط و قیمت تمام شده، متقاضیان نگران می شوند، بسیاری از افرادی که در این طرح ثبت نام کرده اند جزو اقشار کم در آمد و طبقه پایین جامعه هستند واگر ماهانه ۱۰ میلیون تومان در آمد داشتند نگرانی بابت اقساط ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومانی نداشتند.

محمدی یکی دیگر از ثبت نام کنندگان در این طرح می گوید: میزان اقساط ۳ تا ۴ میلیون تومانی برای نهضت ملی مسکن هم زیاد است چراکه حقوق ماهانه اکثر کارگران در نهایت ۵ میلیون تومان است بنابراین اگر اقساط به بیش از ۱۰ میلیون تومان برسد قطعا بسیاری از متقاضیان انصراف خواهند داد.

همزمان با ایجاد این حاشیه ها و نگرانی‌های مردم در رابطه با اقساط واحد‌های نهضت ملی مسکن و با وجود تماس‌های مکرر، اما معاونت مسکن وساختمان هیچ پاسخی در رابطه با این شایعات به ما نداد.

اما اقبال شاکری عضو کمسیون عمران مجلس می گوید: به هیچ عنوان این موضوع صحت ندارد و در صورتی که میزان اقساط نهضت ملی مسکن به ۱۵ میلیون تومان برسد، هیچ فردی قادر به پرداخت آن نخواهد بود.

او گفت: میزان اقساط طرح نهضت ملی مسکن بین ۳ تا ۴ میلیون تومان است که متناسب با سطح در آمدی اقشار جامعه در نظر گرفته شده است.

همچنین ایرج رهبر دبیر انجمن انبوه سازان کشور گفت: اقساط طرح نهضت ملی مسکن برای تسهیلات ۴۵۰ میلیون تومانی مسکن بین ۳ تا ۴ میلیون تومان با مدت باز پرداخت ۲۰ ساله است.

او می گوید:اقساط تسهیلات طرح نهضت ملی مسکن به هیچ عنوان ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان نیست چراکه با اجرای طرح صندوق ملی مسکن بخشی از این هزینه‌ها جبران شده است.

 از سال گذشته تاکنون چندین بار ارقام اعلام شده برای هزینه ساخت و همچنین میزان اقساط تسهیلات طرح نهضت ملی مسکن تغییر کرده است و باعث شده که مردم تصور کنند که این طرح هم همانند طرح مسکن مهر با مشکلات و آسیب‌های زیادی مواجه باشد.

دولت باید تا پایان سال ۱۴۰۴ ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی را در شهر‌های مختلف به اتمام برساند بنابراین باید همکاری و هماهنگی دستگاه‌های مختلف و بانک‌ها در پرداخت تسهیلات وجود داشته باشد.

عملیات اجرایی و کلنگ زنی سه پروژه در قالب طرح نهضت ملی مسکن در تهران امروز کلید خورد. امروز با حضور نیکزاد رئیس بنیاد مسکن و شهردار تهران کلنگ این پروژه‌ها شامل ۱۳۰۰ واحد مسکونی در باغ آذری، ۳۵۲ واحد در سپه‌شهر و ۱۳۰۰ واحد در افق اکباتان زده شد.

 تعدادی از این واحدها در قالب واحدهای طرح تامین مسکن معوض گونشینان  به بهره برداری می رسد.

 بخشی از واحدهای طرح نهضت ملی مسکن در قالب نوسازی بافت‌های فرسوده اجرا می شود و این طرح شامل ۴ میلیون واحد مسکونی است که از اواسط امسال به بهره برداری می‌رسد.

 رستم قاسمی در نشست هماهنگی طرح نهضت ملی مسکن موضوع تفاهم‌نامه وزارت راه با وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به تشریح سیاست‌های اتخاذ شده و همچنین اقدامات اجرای طرح نهضت ملی مسکن پرداخت.

نشست هماهنگی اجرای طرح نهضت ملی مسکن موضوع تفاهم وزارت راه و وزارت دفاع وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه ثبت‌نام طرح نهضت ملی مسکن تا ۲۹ اسفند ادامه دارد، از آغاز عملیات اجرایی ۱۰۰ هزار واحد در شهرهای جدید به زودی خبر داد و برخی از سیاست‌های بخش مسکن را در دولت سیزدهم برشمرد.

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه طبق تازه‌ترین آمار بیش از ۵ میلیون نفر در سامانه ثمن (سامانه نهضت ملی مسکن) ثبت‌نام کردند، طرح نهضت ملی مسکن را فرصتی مناسب برای خانوارهای فاقد مسکن برای خانه‌دار شدن عنوان کرد.

وی گفت: ثبت‌نام تا ۲۹ اسفند ادامه دارد و تلاش شد تا در اجرای طرح نهضت ملی مسکن، تجربیات حاصل از مسکن مهر و طرح اقدام ملی مسکن در خصوص ضوابط شهرسازی، اقلیم، نقشه‌ها، رعایت آیین‌نامه‌ها و سایر موارد موردتوجه باشد.

عضو کابینه دولت سیزدهم ادامه داد: بر اساس قانون جهش تولید مسکن، مسئولیت‌هایی برعهده وزارتخانه نهاده شده است که از جمله آن راه‌اندازی و تشکیل صندوق ملی مسکن است. مبنای درآمدی این صندوق شامل خط اعتباری مسکن مهر و بازگشت اقساط مسکن مهر با پیش‌بینی ۷ هزار میلیاردتومان برای سال آینده است. همچنین در قانون تعیین شده که تمامی مالیات‌های حوزه مسکن اعم از خریدوفروش، مالیات از خانه‌های خالی و تمامی حوزه‌های مالیاتی مسکن در این صندوق قرار بگیرد.

قاسمی توضیح داد: بر اساس تاکید مجلس، وزارت راه و شهرسازی مکلف است تا ۲۰ هزار میلیاردتومان اراضی تحت‌اختیار خود را به فروش رسانده و منابع آن را در صندوق ملی مسکن واریز کند. همچنین مقرر شده تا ۳۰ هزار میلیاردتومان از بودجه سنواتی دولت در صندوق ملی مسکن واریز شود.

وی افزود: هم‌اکنون اساسنامه صندوق ملی مسکن در دولت مصوب و ساختمان و مجمع آن شکل گرفته که اوایل سال آینده صندوق ملی مسکن می‌تواند کار خود را شروع کند. صندوق ملی مسکن، ابزار مناسبی در اختیار دولت و وزارت راه و شهرسازی برای کمک به ساخت و تولید مسکن است. از سوی دیگر تمامی هزینه‌هایی که در قانون پیش‌زمینه ساخت مسکن است از جمله پرداخت بخشی از پروانه ساختمان، پرداخت بخشی از خدمات نظام مهندسی و انجام زیرساخت‌هایی ایجاد یک شهرک از جمله مدرسه، درمانگاه، کلانتری و سایر موارد از محل صندوق تامین می‌شود.

وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد: از ویژگی‌های نهضت ملی مسکن این است که اراضی توسط دولت تامین می‌شود در حالیکه در مسکن مهر اراضی تنها یک میلیون واحد مسکونی توسط دولت تامین شد و مابقی اراضی توسط مردم تامین و واحدها احداث شد. همچنین بر اساس قانون جهش تولید مسکن، اراضی این طرح توسط دولت تامین می‌شود. حتی در شهرهایی که متقاضی وجود داشته باشد و زمین موجود نباشد، اراضی خریداری خواهد شد و این فرصت خوبی است تا مردم واحدهای مسکونی را با قیمت مناسب دریافت کنند.

عضو کابینه دولت سیزدهم اعلام کرد: طبق گزارش دیوان محاسبات کشور، طرح اقدام ملی مسکن در زمان تحویل به دولت سیزدهم حدود ۱۱ درصد پیشرفت فیزیکی داشت که طرح اقدام ملی مسکن در طرح نهضت ملی مسکن ادغام و دولت سیزدهم مکلف شد تا واحدهای آغاز شده را با عنوان طرح نهضت ملی مسکن تکمیل کرده و به متقاضیان تحویل بدهد. هم‌اکنون بیش از ۸۰۰ هزار واحد مسکونی طرح نهضت ملی مسکن در  دست اجرا قرار دارد و عملیات اجرایی آنها آغاز شده است.

قاسمی توضیح داد: تقریبا برای حدود یک میلیون و نیم واحد مسکونی زمین نیز آماده بارگذاری است که می‌تواند شروع به ساخت آن واحدها نیز آغاز شود که در این خصوص طراحی‌ها، انجام و پیمانکار تعیین شده است.

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه در دولت سیزدهم احداث ۴۰ شهر جدید و شهرک در دستور کار قرار دارد، گفت: برخی از مصوبات ایجاد شهر جدید و شهرک اخذ شده است. به عنوان نمونه در شهر تهران شهر خوارزمی، شهر ایوانکی و شهری در غرب تهران، شهرک فردوس در جنوب پردیس که عملیات تغییر کاربری آن در حال انجام است. در استان‌های مختلف نیز ایجاد شهرهای جدید در دستور کار است که بخشی از سرریز شهرهای بزرگ در شهرهای جدید اسکان خواهند یافت.

قاسمی ادامه داد: طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده بیش از ۶۰۰ هزار واحد مسکونی در شهرهای جدید احداث خواهد شد که به زودی عملیات اجرایی ۱۰۰ هزار واحد مسکونی در شهرهای جدید با حضور رییس‌جمهوری شروع می‌شود.

وی تصریح کرد: با دستگاه‌هایی که تفاهم‌نامه همکاری احداث مسکن به امضا رساندیم و کار را آغاز کردند از جمله وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، عملیات اجرایی حدود ۱۰۰ هزار واحد در بخش‌های مختلف آغاز شده و در تلاش هستیم تا به سقف ۵۰۰ هزار واحد که موضوع تفاهم با وزارت دفاع است دست یابیم.

وزیر راه و شهرسازی گفت: وزارت راه و شهرسازی آمادگی دارد تا در مناطقی که وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح اراضی در اختیار ندارد اراضی تخصیص بدهد. بنیاد مستضفعان، ستاد اجرایی فرمان امام (ره) به عنوان همکاران وزارت راه و شهرسازی در اجرای طرح نهضت ملی مسکن هستند که ۴۰ هزار واحد را آغاز کردند و سقف تعهدی آنها ۱۰۰ هزار واحد است. همچنین، بنیاد مستضفعان انقلاب اسلامی تعدادی از واحدهای طرح نهضت ملی مسکن را شروع کرده و بخشی از زمین‌ها را نیز خود بنیاد تامین کرده است. همچنین قرارگاه خاتم‌الانبیاء و قرارگاه امام حسن مجتبی (ع) نیز همکاری در اجرای طرح نهضت ملی مسکن را آغاز کرده‌اند.

 معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی گفت: دولت برای نزدیک کردن شکاف بین توان خانوار و قیمت مسکن،در دوحوزه «زمین» و «مالیات و خدمات» تخفیفات ویژه‌ای را در طرح نهضت ملی مسکن اجرایی می‌کند.

وی توضیح داد: برنامه دولت در حوزه زمین، کاهش قیمت زمین از قیمت تمام شده است. در همین راستا به استناد قانون با واگذاری ۹۹ ساله زمین‌ها از قیمت نهایی مسکن کسر خواهد شد.

به گفته محمودزاده زمین به طور متوسط ۴۰ درصد از قیمت تمام شده مسکن در نقاط شهری را به خود اختصاص می‌دهد و وقتی این ۴۰ درصد کسر شود طبیعتا انتطار کاهش قیمت را به همین میزان در قیمت نهایی داریم.

معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی از حمایت‌های مالیاتی و تخفیفاتی که در قانون به طرح نهضت ملی داده شده خبر داد و گفت: در قسمت مالیات، یک عدد ثابت یک میلیون تومان برای هر واحد مسکونی در نظر گرفته شد.

محمودزاده گفت: تخفیف پروانه ساختمانی و کاهش هزینه‌های خدمات مهندسی نیز در این طرح گنجانده شده است، در قسمت هزینه انشعابات نیر متقاضی فقط حق اشتراک پرداخت می‌کند و حق تامین انتقال به عهده دولت است. هزینه های صدور وجواز ساخت نیز به صورت ماهیانه از سوی استانداری ها با شهرداری تسویه می‌شود.

وی با توضیح اینکه این دو سیاست در کاهش قیمت تمام شده مسکن کمک دهنده است، ادامه داد: با توجه به تسهیلاتی که دیده شده و یارانه‌هایی که با تامین منابع صندوق ملی مسکن، به دهک های کم درآمد تعلق خواهد گرفت، توان خانوار برای تامین نقد ینگی خرید خانه افزایش خواهد یافت.

به گفته محمودزاده تمام تلاش وزارت راه و شهرسازی این است که با توجه به فاصله‌ای که قیمت تمام شده مسکن در بازار با توان خانوار دارد برای نزدیک کردن قیمت تمام شده به توان خانوار برنامه ریزی کند.

وی با توضیح اینکه شش راهبرد در نهضت ملی مسکن مورد توجه دولت است، افزود: نخست توسعه و تقویت تولید مسکن توسط بخش خصوصی است که باعت شده است ساخت و ساز مسکن شهری به نزدیک تولید نیم میلیون واحد مسکن برسد.

محمودزاده گفت: راهبرد دوم، پیشنهادات دولت برای رونق ساخت و ساز در بافت فرسوده به عنوان ظرفیت قابل گسترش و  راهبرد سوم هم ساخت و ساز واحدهای مسکونی در استطاعت گروه‌های اول تا سوم است.

معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی گفت: راهبرد چهارم نیز خانه سازی برای گروه‌های متوسط جامعه و راهبرد پنجم مسکن روستایی است. دولت هم چنین در ششمین راهبرد، ساخت مسکن اجاره ای را که ۳۰۰ هزار واحد است و مراحل نهایی آیین نامه اجرایی را در دولت می‌گذارند، در نظر دارد.

هم‌اکنون بر اساس جدیدترین فهرست بها قرارداد سازندگان نهضت ملی مسکن برای پروژه هایی با مشخصات معین با قیمت ۴.۵ میلیون تومان در هر متر مربع منعقد می‌شود. اگر امکانات و کیفیت پروژه‌ها متفاوت باشد قیمت نهایی نیز متفاوت خواهد بود.

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه هم‌اکنون بر اساس آخرین فهرست بها قیمت واحدهای نهضت ملی مسکن ۴.۵ میلیون تومان در هر متر مربع است که شاید در آینده تغییر کند گفت: قیمتی که در حال حاضر با سازنده‌های واحدهای طرح جهش تولید و تامین مسکن بسته می‌شود، صرفا مربوط به هزینه ساخت است و نهایی نیست؛ قیمت تمام شده زمانی که پروژه به اتمام می‌رسد با لحاظ سایر هزینه‌ها مثل نرخ عوارض، خدمات، دستمزد و دیگر موارد اعلام خواهد شد.

محمود محمودزاده اظهار کرد: قیمتی که هم‌اکنون برای واحدهای طرح نهضت ملی مسکن اعلام می‌شود بر اساس قرارداد منعقده با سازنده است. این با قیمتی که برای متقاضی تمام می‌شود تفاوت دارد. بخشی از قیمت تمام شده مسکن مربوط به عملیات ساخت‌وساز است وهزینه‌هایی مثل خدمات، صدور پروانه و عوارض‌های مختلف به آن اضافه می‌شود.

وی افزود: نباید اینطور تفسیر شود نرخی که در حال حاضر با سازنده‌های واحدهای طرح جهش تولید و تامین مسکن بسته می‌شود قیمت تمام شده واحدها خواهد بود. از ابتدا اشاره کردیم که بهای تمام شده زمانی که پروژه به اتمام می‌رسد اعلام می‌شود. البته این پروژه غیرانتفاعی است و با ارزان‌ترین قیمت ممکن در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

معاون وزیر راه و شهرسازی تصریح کرد: هم‌اکنون بر اساس جدیدترین فهرست بها قرارداد سازندگان نهضت ملی مسکن برای پروژه هایی با مشخصات معین با قیمت ۴.۵ میلیون تومان در هر متر مربع منعقد می‌شود. اگر امکانات و کیفیت پروژه‌ها متفاوت باشد قیمت نهایی نیز متفاوت خواهد بود.

محمودزاده با بیان اینکه ملاک ما در تعیین بهای واحدهای نهضت ملی مسکن، نظام فنی و اجرایی کشور است، تاکید کرد: نرخی به عنوان قیمت روز اعلام می‌شود و انعقاد قرارداد صورت می‌گیرد. در طول دوره ساخت، افزایش قیمت مصالح ممکن است وجود داشته باشد، لذا آیتمی به اسم تعدیل به این قیمتها اضافه می‌شود. هر سه ماه یک بار سازمان برنامه و بودجه کشور، ضریبی را به عنوان تعدیل به کل قرارداهای عمرانی کشور اعلام می‌کند. لذا این عدد پایه قرارداد است و مربوط به متقاضیان نیست بلکه مربوط به سازندگان است.