آرش نهاوندی: در حالی که راه‌های زیادی برای تعیین اینکه آیا مایعات کافی دریافت می‌کنید وجود دارد، یک ترفند سریع و پنج ثانیه‌ای برای اینکه ببینید آیا بدنتان کم‌آب است یا خیر وجود دارد. این شامل یک تست مستقیم نیشگون گرفتن پوست است که می‌تواند سطح هیدراتاسیون در بدن شما را در کمتر از پنج ثانیه نشان دهد. 

بدین ترتیب که پوست پشت دست خود را نیشگون بگیرید و نوک انگشت خود را همان‌جا فشار دهید. اگر پایین بیاید، نشان می‌دهد بدنتان به اندازه کافی آب دارد. دوباره تلاش کنید، اگر پوستتان این بار به جای اینکه به جای خود بازگردد، به همان شکل نیشگون بماند، نشان می‌دهد آب بدنتان کم شده است. البته کارشناسان معتقدند نظر به اینکه عوامل متعددی در کم آبی بدن دخیل هستند و پوست فقط بخشی از آن است باید در این باره با احتیاط صحبت کرد.

با دکتر محمد علی باقری، کارشناس تغذیه درباره علائم کمبود آب، تظاهرات بیرونی کم آبی بدن و راه حل‌هایی را که در این باره وجود دارد و درباره تست مستقیم و ۵ ثانیه‌ای نیشگون، گفت و گویی انجام داده‌ایم که در پی می‌آید.

باقری درباره علائم کمبود آب گفت: درباره بحث عطش که یکی از پالس‌ها و سیگنال‌هایی است که کم آبی بدن را نشان می‌دهد می‌توان گفت در سیستم فیزیولوژیکی بدن ما الکترولیت‌ها نقش عمده‌ای در واکنش‌ها و رفتارهای حیاتی بافت‌های بدن دارند و آب ماده حلال الکترولیت‌ها است. بنابراین کاهش حلال (یا همان آب) یا به عبارت دیگر غلظت الکترولیت‌ها(یون‌ها و مولکول‌هایی که نقش حیاتی دارند) یا تغییرات مولکولی آن‌ها در بافت به صورت عطش نشان داده می‌شود. به همین دلیل مصرف آب کافی در بدن یکی از نیازهای اساسی هر انسانی در هر سنی است. بستگی به سن و سال و اینکه فرد جوان میانسال یا پیر هم باشد، ندارد. تامین آب بدن یکی از فاکتورهای اصلی ادامه حیات متعادل بافت‌ها است. به ویژه کل سلول، نیاز اولیه سلول آب است.

این کارشناس تغذیه در ادامه توضیح داد: زمانی که دهان شما یا پوست‌تان خشک می‌شود یا در بدن خود احساس سوزش یا خارش می‌کنید، بعضی از این‌ها علائمی است که نشان دهنده کمبود آب بدن است. پوست یکی از بافت‌هایی است که به خوبی نشان می‌دهد بدن ما از نظر میزان آب در چه وضعیتی قرار دارد. یکی از نشانه‌های از دست دادن آب تعریق است. بر اساس این پالس‌هایی که از بافت‌ها می‌گیریم مشخص می‌شود که بدن ما به آب نیاز دارد.

باقری با اشاره به اینکه کم آبی بدن می‌تواند در فصل‌های مختلف خود را به شکل‌های مختلف نشان دهد، گفت: کم آبی به ویژه در فصل تابستان ظهور و بروز بیرونی دارد. کم آبی می‌تواند به شکل گرمازدگی خود را نشان دهد، یعنی می‌تواند بی حالی و حالت کسالت و خستگی به شما دست دهد. این حالت کسالتی که در شما ایجاد می‌شود نشان دهنده کم آبی است.

او درباره راه حل‌های پیرامون مساله کم آبی بدن نیز گفت: حال چه باید کرد، طبق توصیه‌ها معمولا روزانه باید چیزی در حدود بین ۱.۵ تا ۲ لیتر آب مصرف کنیم. یعنی ۶ لیوان با حجم ۲۵۰ سی سی آب بخوریم. می‌توان گفت ابتلا به بیماری‌ها غالبا مانع از آب خوردن نمی‌شود و هیچ بیماری که در آن مصرف آب منع شده باشد، سراغ ندارم. مگر در زمان خونریزی شدید و تصادفات است که باید از رقیق شدن خون جلوگیری کرد. این‌ها در واقع موارد خاصی هستند. دمای آب هم خیلی مهم است، اگر ما آب سرد بنوشیم عطش‌مان بیشتر می‌شود، باید کاری کنیم عطش یعنی آن پالس‌ها و علائم کم آبی پائین بیاید. بنایراین ما باید ۴ تا ۶ لیوان آب با دمای حرارت محیط بخوریم.

باقری درباره ترفند ۵ ثانیه‌ای که نشان می‌دهد بدنتان کم‌آب شده و شامل یک تست مستقیم نیشگون گرفتن پوست است که می‌تواند سطح هیدراتاسیون شما را در کمتر از پنج ثانیه نشان دهد، گفت: پوست نشان دهنده میزان آب بدن است. پوست اساسا آئینه بدن است. خیلی از بیماری‌ها و مشکلاتی که وجود دارد در پوست منعکس است. پوست بدن مانیفست اطلاعات بدن فرد است. البته اگر بخواهیم علمی به قضیه نگاه کنیم این مساله‌ای که شما عنوان کردید به کلاژن و الاستین پوست باز می‌گردد. اگر کلاژن و الاستین پوست کم باشد، سبب چروکیدگی و پیری پوست می‌شود، در نتیجه پوست قابلیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد. الاستین قابلیت ارتجاعی دارد، کلاژن مولکولی است که آب را به خود جذب می‌کند. میزان کاهش کلاژن به معنای کم شدن جذب آب است. زمانی که درباره تست ارتجاعی بودن بدن یا بازگشت پوست به حالت اولیه سخن می‌گوئیم این به کلاژن و الاستین پوست باز می‌گردد، اگر کم باشد یعنی عاملی که می‌توانست پوست را شاداب نگه دارد و آب را در خود حفظ کند کم است. اما این دلیل این نیست که میزان اب بدن شما پائین است. به عنوان مثال فرض کنید اگر کتیرا که یک ماده جاذب آب است در یک بافت یا در یک سازه‌ای کم باشد، این نشان می‌دهد که جذب آب کم است. اما به این معنی نیست که در آن بافت یا سازه آب جذب نمی‌شود. تمام بخش تشنگی یا کم آبی ما باز می‌گردد به سیستم الکترولیتی بدن ما که تنها یک بخش از تظاهر آن به پوست بازمی‌گردد، بخش خشکی دهان یا ترشح غدد مانند برخی از غدد بزاقی نیز در کم آبی بدن مطرح است. این که بخواهند پوست را ملاکی برای کم آبی بدن قرار دهند را نمی‌شود به قطعیت گفت و باید درباره آن با احتیاط صحبت کرد./همشهری آنلاین

خنک ماندن را می‌توان با استفاده از برخی لوازم اولیه و دانستن نحوه دستکاری خانه برای کنترل دمای آن انجام داد. در این مطلب با ۶ روش برای انجام این کار آشنا می‌شوید.

گرمای بیش از حد می‌تواند به مغز و سایر اندام‌ها آسیب برساند. تعریق سیستم خنک کننده طبیعی بدن است، اما زمانی که کافی نباشد خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با گرما افزایش می‌یابد علائم آن شامل گرفتگی بر اثر گرما، اِدِم گرما و سکته ناشی از گرما است. گرما همراه با رطوبت بالا این خطر را تشدید می‌کند، زیرا سطح اشباع هوا باعث تجمع عرق روی پوست می‌شود و از خنک شدن طبیعی بدن جلوگیری می‌کند.

نادیده گرفتن تهویه طبیعی

ممکن است فکر کنید منطقی است که پنجره‌ها و درهای خانه خود را همیشه بسته نگه دارید تا از ورود هوای گرم به آن جلوگیری کنید، اما این راهکار در واقع می‌تواند گرمای بیش از حد در خانه شما ایجاد کند.

راه‌حل: در طول ماه‌های تابستان کمی زودتر از خواب بیدار شوید؛ صبح‌ها و شب‌های خنک‌ با باز کردن پنجره‌ها و درها به گردش هوای تازه و خنک شدن محیط زندگی خود کمک کنید. اگر پنجره‌ها در دو طرف مقابل باز شوند، می‌تواننند تهویه متقاطع و نسیمی ایجاد کنند که به‌طور طبیعی خانه شما را خنک می‌کند. مهم است که به خاطر داشته باشید برای حفظ هوای خنک در داخل و خارج شدن گرما، پنجره‌ها و پرده‌های خود را در گرمترین زمان روز ببندید.

زمان باز کردن پنجره

باز کردن پنجره‌ها در اوایل صبح و عصر همچنین بستن آنها در طول گرمای شدید روز، روشی عالی برای خنک نگه داشتن خانه است، اما اگر پنجره‌های خود را باز بگذارید و اجازه دهید خورشید در داخل خانه شما گرما ایجاد کند، ممکن است برای ازبین بردن این گرما کار سختی در پیش داشته باشید.

راه‌حل: برای مقابله با این مشکل، از پرده‌ها یا لایه‌های بازتابنده پنجره‌ها، برای جلوگیری از ورود گرمای خورشید استفاده کنید، در حالی که پرده‌های تیره به‌ویژه در خنک‌ نگه داشتن اتاق‌ها موثر هستند. در طول روز، بهتر است پرده‌های پنجره‌های رو به جنوب و غرب خانه را بکشید تا میزان گرمای ورودی به خانه شما کاهش یابد.

استفاده ناکارآمد از پنکه

استفاده از پنکه یکی از رایج‌ترین روش‌هایی است که مردم سعی می‌کنند در تابستان با آن محیط خود را خنک نگه دارند و می‌تواند روش بسیار موثری باشند، اما مردم اغلب از آنها به اشتباه استفاده می‌کنند یا آنها را در اتاق‌های خالی رها می‌کنند.

راه‌حل: تهویه‌ها فقط افراد و نه اتاق‌ها را خنک می‌کنند به این دلیل که آنها فقط هوا را در اتاق به گردش در می‌آورند و نسیم دلپذیری تولید می‌کنند بر خلاف تهویه مطبوع که خود هوا را خنک می‌کند. بنابراین، باید مطمئن شوید که پنکه‌ها فقط زمانی روشن شوند که در اتاق هستید تا نسیم را احساس کنید. در تابستان پنکه‌های سقفی باید در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخند تا باد سرد ایجاد کنند و قطعا استفاده از پنکه‌های پنجره‌ای برای جذب هوای خنک از بیرون یا بیرون راندن هوای گرم از اتاق مفید است.

عایق‌بندی

اکنون عایق مدرن واقعا در خنک کردن محیط در تابستان موثر است و برای گرم نگه داشتن شما در زمستان نیز مفید است در نتیجه، داشتن عایق ضعیف و شکاف‌های اطراف پنجره‌ها و درها می‌تواند باعث خروج هوای خنک و ورود هوای گرم به خانه شود.

راه‌حل: ممکن است فکر کنید سرمایه‌گذاری در عایق‌های پیشرفته‌تر هزینه‌ای غیر ضروری است، اما مهم است که مطمئن شوید خانه شما به خوبی عایق‌بندی شده است تا هوای خنک به داخل و هوای گرم خارج شود. هر شکاف اطراف پنجره‌ها و درها را با آب و هوا یا درزبندی ببندید، زیرا این کار نه تنها به خنک شدن در تابستان کمک، بلکه گرما را در زمستان حفظ می‌کند، بازده کلی انرژی خانه شما را بهبود می‌بخشد و قبض انرژی شما را کاهش می‌دهد.

آشپزی و استفاده از لوازم خانگی

استفاده از اجاق‌ها و سایر وسایل مولد گرما در گرمترین بخش روز می‌توانند دمای داخل خانه را افزایش دهند و آشپزخانه شما را در طول موج گرمای تابستان تقریبا غیرقابل تحمل کنند.

راه‌حل: تنها کاری که برای جلوگیری از این مشکل باید انجام دهید این است که غذاها را صبح زود یا اواخر عصر که دمای هوا بسیار سردتر است بپزید. می‌توانید با وعده‌های غذایی مانند سالاد در طول روز، انتخاب دستورالعمل‌های آرام‌پز که حرارت کمتری تولید می‌کنند یا استفاده حداکثری از روش‌های کباب‌پزی از این موضوع جلوگیری کنید. همچنین به حداقل رساندن استفاده از سایر وسایل مولد گرما، مانند ماشین ظرفشویی و خشک‌کن، در گرمترین زمان روز می‌تواند بسیار مفید باشد.

منبع: برنا

در ادامه به معرفی برخی از شربت ها که در فصل گرما می تواند مفید باشد می پردازیم.

دوغ

مصرف دوغ که از درصد بالایی آب و مقداری از پروبیوتیک‌ها تشکیل شده است هم در درمان و پیشگیری از گرمازدگی بسیار موثر است.

۲ قاشق غذاخوری ماست را به یک لیوان آب بیفزایید و کمی نمک و پودر زیره سبز (اختیاری) به آن اضافه کنید و خوب هم بزنید. برای جلوگیری از گرمازدگی در فصل تابستان، حتما این نوشیدنی سنتی و دلپذیر را ۱ تا ۲ بار در روز بنوشید.

سرکه سیب

سرکه سیب هم دارای مواد معدنی و ویتامین است که برای جلوگیری از کاهش آب و مایعات بدن و همچنین المترولیت‌های آن بسیار مفید می‌باشد.

عناب و شکر

برای رفع گرمازدگی بهتر است عناب را در آب جوشانده و با کمی شکر به صورت خنک میل کنید. همچنین خوردنی‌های سرد و تر مانند گل بنفشه، خاکشیر، هندوانه و تخم خیارین (خیار، کدو، هندوانه و خربزه) نیز توصیه می‌شود. البته بهترین دارو برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل می‌شود.

خاکشیر یخ زده و شربت آب‌لیمو

استفاده از خاکشیر یخ‌زده و شربت آب‌لیمو برای جلوگیری از گرمازدگی موثر است. برای جلوگیری از اسهال و تأثیر خنکی، خاکشیر باید به شکل یخ‌زده یا همراه خرده یخ مصرف شود، در غیر این صورت ملین و اسهال‌آور است.

با توجه به گرمی و آلودگی هوا، مصرف آب‌لیمو نیز به دلیل داشتن ویتامین C که دارای خاصیت ضدعفونی‌کننده است، توصیه می‌شود و نیاز است هر دو روز یک بار، یک عدد لیمو در آب مصرفی استفاده شود.

تخم شربتی

تخم شربتی در حقیقت دانه گیاه ریحان است که به علت داشتن ترکیبات لعاب‌دار به صورت محلول در آب (شربت) استفاده می‌شود. لعاب این دانه‌ها پس از جذب آب، به صورت ژله‌ای درمی‌آید که می‌تواند برای رفع عطش مورد استفاده قرار گیرد. تخم شربتی در طب سنتی ایران به عنوان رفع کننده التهابات دستگاه تناسلی و مجاری ادرار کاربرد بسیار داشته است.

به لیمو

به‌لیمو گیاهی به صورت درختچه است که از برگ آن استفاده می‌شود. این گیاه از قدیم در طب سنتی ایران به عنوان آرام‌بخش، ضد تشنج، ادرارآور، رفع کننده‌ سرگیجه و تپش قلب مورد استفاده بوده و در حال حاضر نیز از آن استفاده می‌شود.

هندوانه

هندوانه یک میوه تابستانی لطیف، آبدار، خنک کننده، آرام بخش و مسکن التهابات درونی است که اصولا برای رفع عطش در اوج گرمای تابستان مصرف می‌شود و مورد پسند بسیاری از مردم است. طبیعت هندوانه سرد و تر است و برای افراد گرم مزاج بسیار مطلوب است. مربای پوست هندوانه برای رفع حرارت بدن، رفع تشنگی و گرمازدگی بسیار مفید است.

گلاب

بنابر اعلام دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، برای معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خوراندن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که باعث استفراغ شده و صفرا را خارج کند. نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می‌برد و بدن را تقویت می‌کند. بوییدن گلاب برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.

شربت زرشک

با استفاده از زرشک تازه به صورت شربت به عنوان تصفیه کننده خون، به یک نوشیدنی بسیار گوارا در تابستان دست یابید. البته مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ریشه و ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست، زیرا رحم را تحریک می‌کند و ممکن است باعث سقط جنین شود. مصرف زیاد این گیاه به مدت طولانی می‌تواند سبب ناراحتی معده و روده‌ها شود و جذب ویتامین‌های گروه B را در بدن مختل کند. عرق طبی زرشک که از تقطیر آب میوه زرشک به دست می‌آید، نیز خواص زیادی دارد از جمله کاهش کلسترول خون، کاهش قند خون، تقویت معده، رفع سوء هاضمه، درمان زخم معده و رماتیسم.

سکنجبین

سکنجبین شربت مناسبی برای فصل گرم است. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با روش تهیه این نوع شربت آشنایی کامل دارند، چراکه از قدیم و ندیم سکنجبین رفیق کاهو بوده و هر وقت که سفره‌ای از کاهو می‌گسترانند، سکنجبین نیز در کنارش بوده و هنوز هم ما ایرانی‌ها دوست داریم این دو را با هم مصرف کنیم.

آب طالبی

مطالعات نشان داده است، مصرف یک لیوان آب طالبی در روز به میزان ۲۵ درصد احتمال بروز فشار خون را کاهش می‌دهد. محققان برای آزمایش، مقداری از پلاکت‌های خون را گرفته با مقدار کمی عصاره یا آب طالبی شیرین مخلوط کرده و مشاهده کردند در طالبی عاملی وجود دارد که به شدت مانع از انباشته شدن غیرطبیعی پلاکت‌ها می‌شود و در نتیجه از انعقاد و لخته شدن خون در رگ‌ها (که عامل حمله‌های قلبی است) جلوگیری می‌شود.

طالبی را بدون شکر یا چیزهایی دیگر به طور ساده باید پیش از غذا خورد، کسانی که طالبی را با نمک و فلفل می‌خورند، هضم آن را آسان‌تر می‌کنند ولی در مقابل، خاصیت ملین آن را کم می‌کند.

یک قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب مخلوط کنید و بعد از یک پیاده‌روی و زمانی که در معرض نور خورشید بوده‌اید میل کنید.

گشنیز

گشنیز برای بدن خنک کننده است و حرارت، حالت تهوع و استفراغ را برطرف می‌کند.

مقداری گشنیز را له کنید و آب آن را با مقداری آب مخلوط نمایید و کمی شکر هم به آن اضافه کنید. این نوشیدنی را هر روز می‌تونید میل کنید.

همشهری آنلاین

کارشناس هواشناسی با بیان اینکه گرمای هوا در کشور ماندگار خواهد بود، گفت: در ساعات بعد از ظهر در اتفاعات شرقی البرز و مازندران و خراسان شمالی شرایط برای بارش محیا خواهد بود همچنین اکثر نقاط کشور آسمانی صاف و آرام پیش بینی شده است.

چرا گرما انرژی شما را از بین می برد؟

بدن ما در گرمای تابستان اضافه کار می کند. برای حفظ دمای داخلی بدن، متابولیسم شما افزایش یافته و انرژی بیشتری می سوزاند. دکتر سریکانث توضیح داد که عرق کردن، که برای خنک کردن بدن ضروری است، منجر به از دست دادن مایعات و اختلال در تعادل الکترولیت شما می شود.

اگر فعالیت‌هایی مانند ورزش یا صرفاً فعال‌تر بودن در هوای گرم‌تر را اضافه کنید، ذخایر انرژی شما حتی سریع‌تر از بین می‌رود. وی افزود: در طول موج گرما، این اثر تشدید می‌شود و برای مقابله با دمای شدید به انرژی بیشتری نیاز دارد.

سوخت‌رسانی به بدن برای عملکرد مطلوب

کلید پرانرژی ماندن در تغذیه استراتژیک نهفته است. رژیم غذایی شما در روزهای گرم باید این شامل مواد غذایی باشد:

هیدراتاسیون: میوه ها و سبزیجاتی مانند خیار، هندوانه و توت فرنگی نیروگاه های غنی از آب هستند. آنها به جبران مایعات از دست رفته در اثر تعریق کمک می کنند و شما را هیدراته نگه می دارند.

افزایش قدرت الکترولیت: تعریق باعث کاهش الکترولیت هایی مانند پتاسیم و سدیم می شود. موز، آب نارگیل و سایر غذاهای غنی از الکترولیت به بازیابی این مواد معدنی و حفظ عملکرد مناسب ماهیچه ها کمک می کنند.

تقویت انرژی طولانی مدت: کربوهیدرات های پیچیده که در غلات کامل، حبوبات و سیب زمینی شیرین یافت می شوند، انرژی پایدار را تامین می کنند. آنها به آرامی هضم می شوند و از افت انرژی وحشتناکی که کربوهیدرات های ساده می توانند ایجاد کنند، جلوگیری می کنند.

عضله سازها: منابع پروتئین بدون چربی مانند حبوبات و توفو برای ترمیم و ریکاوری ماهیچه ها، به ویژه پس از فعالیت بدنی، حیاتی هستند.

با این نوشیدنی‌های طبیعی به جنگ روزهای گرم سال بروید

انرژی خود را با این سوپرغذاها شارژ کنید

دکتر سریکانث خوردن این غذاها را برای تامین انرژی در تابستان توصیه کرد:

• کربوهیدرات های پیچیده: غلات کامل، جو، و سیب زمینی شیرین (انرژی پایدار)
• پروتئین بدون چربی: حبوبات (ترمیم عضلات و تولید انرژی)
• غذاهای غنی از آهن: اسفناج، عدس (بهبود اکسیژن‌رسانی، مبارزه با خستگی)
• اسیدهای چرب امگا ۳: گردو، دانه کتان (عملکرد شناختی و انرژی پایدار)

با استفاده از این نکات غذایی، می توانید رژیم غذایی تابستانی خود را به یک نیروگاه انرژی تبدیل کنید. به یاد داشته باشید، یک رویکرد سالم و متعادل، غنی از مواد مغذی متراکم و مواد غذایی آبرسان، بدن شما را قادر می سازد تا سوخت را به طور موثر بسوزاند و گرما را غلبه کند!

معجزه رژیم‌های گیاهی برای سلامت قلب و عروق

تحقیق جدید نشان می‌دهد که رژیم‌های گیاه‌خواری و وگان به بهبود عوامل خطرساز متابولیک قلبی، مانند افزایش چربی‌ها، قند خون، وزن بدن، شاخص توده بدنی و التهاب کمک می‌کنند.

 آرش نهاوندی: خطر ابتلا به بیماری ایسکمیک قلبی و سرطان‌های دستگاه گوارش و پروستات در افراد مشارکت کننده در این تحقیق که از رژیم گیاهی پیروی می‌کردند، کاهش یافته بود.

، نویسندگان این تحقیق که در مجله «پلس وان» منتشر شده، همچنین عنوان کردند که افرادی که رژیم‌های گیاهخواری داشتند در معرض خطر کمتری برای مرگ بر اثر بیماری‌های قلبی و عروقی بودند.

 نویسندگان این تحقیق نوشتند که مطالعات نیز قبلی نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی گیاهی یا رژیم‌های کم و گوشت حاوی غلات تصفیه‌شده، شکر و نمک با خطر بیشتری برای مرگ مرتبط است.

محققان گفتند که این نشان می‌دهد که خوردن یک رژیم غذایی بیشتر گیاهی باید اثر معکوس داشته باشد و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان را کاهش دهد.

این محققان برای دانستن اینکه آیا این فرض درست است یا خیر، ۴۸ مقاله علمی منتشر شده در یک بازه زمانی ۲۳ ساله را بررسی کردند.آن‌ها مقالاتی را انتخاب کردند که به رژیم های غذایی مبتنی بر گیاه و اثرات آن بر سلامت قلبی عروقی و خطر سرطان می‌پرداخت.

آن‌ها در این تحقیق یک رویکرد «بررسی چتری» را انتخاب کردند و از منابع معتبر استفاده کردند، داده‌ها را از همه مطالعات گرفته و آن را تجزیه و تحلیل کردند. این روش از این جهت منحصر به فرد است که تنها شواهدی را به کار می‌گیرد که در بالاترین سطح بررسی‌های سیستماتیک و متاآنالیزها ( یک روش آماری است که چندین مطالعه را ترکیب می‌کند و نتایج آن‌ها را یکپارچه می‌کند) مورد استفاده قرار گرفته است.

هنگامی که آن‌ها دو دهه داده‌های گردآوری شده را تجزیه و تحلیل کردند، دریافتند که ارتباط بین رژیم‌های گیاهخواری و وگان و کاهش عوامل خطر قلبی متابولیک بسیار قوی است.

با این حال، تیم تحقیقاتی اعتراف کرد که این مطالعه دارای محدودیت‌هایی مانند تغییرات در رژیم غذایی دقیق، اطلاعات دموگرافیک بیمار و طول مطالعه است (اطلاعات دموگرافیک یا ویژگی‌های جمعیت‌شناسی به خصوصیات یک جمعیت مانند سن، جنسیت، نژاد، ملیت، محل سکونت، وضعیت تأهل، وضعیت اشتغال، درآمد و مواردی از این قبیل اشاره دارد که لحاظ کردن این اطلاعات در تحقیقات علمی از اهمیت برخوردار است).

دکتر سارا بونزا، پزشک متخصص در پزشکی خانواده و شیوه زندگی، که در این مطالعه شرکت نداشت، گفت: رژیم‌های غذایی مبتنی بر گیاه همچنین ممکن است به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن کمک کند، زیرا حاوی ویتامین‌ها، آنتی اکسیدان‌ها و فیبر هستند.

او گفت: میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، آجیل و دانه‌ها. همگی حاوی ویتامین‌ها، مواد معدنی و مواد مغذی گیاهی هستند که برای سلامتی افراد مفید هستند. با این برنامه‌های غذایی، ممکن است انتظار التهاب کمتر و بهبود سلامت قلب و ایمنی را داشته باشید. بونزا علاوه بر این اشاره کرد که فیبر موجود در غذاهای گیاهی به سرعت بخشیدن به فرآیند هضم کمک می‌کند و میکروبیوم روده را سالم نگه می‌دارد.

منبع: همشهری آنلاین

گرمازدگی چیست؟

گرمازدگی یک بیماری شدید مرتبط با گرما است که زمانی رخ می دهد که سیستم تنظیم دمای بدن تحت تاثیر گرمای بیش از حد قرار گیرد. این وضعیت با دمای مرکزی بدن بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد مشخص می‌شود و با علائمی مانند گیجی، تشنج و از دست دادن هوشیاری همراه است. درک عوامل خطر گرمازدگی برای پیشگیری، به ویژه در دوره‌های گرمای شدید بسیار مهم است. در میان این عوامل خطر، برخی شرایط سلامتی مانند کمبود ویتامین D و فشار خون بالا نقش مهمی دارند.

چه چیزی باعث گرمازدگی می‌شود؟

قبل از پرداختن به شرایط خاص سلامتی که خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهد، لازم است بدانیم گرمازدگی چگونه اتفاق می‌افتد. بدن انسان دمای اصلی خود را از طریق تنظیم حرارتی که شامل مکانیسم‌هایی مانند تعریق و افزایش جریان خون به پوست است، حفظ می‌کند. هنگامی که این مکانیسم‌ها تحت تاثیر دمای بالای محیط قرار می‌گیرند، به‌ویژه در هنگام فعالیت بدنی شدید، توانایی بدن برای دفع گرما به خطر می‌افتد. این منجر به افزایش سریع دمای هسته بدن و در نتیجه گرمازدگی می‌شود.

خطر کمبود ویتامین D و گرمازدگی: خاصیت این ویتامین به دلیل نقش آن در سلامت استخوان‌ها شناخته شده است، همچنین نقش مهمی در عملکردهای مختلف بدن از جمله پاسخ ایمنی و تنظیم التهاب ایفا می‌کند. کمبود ویتامین D می تواند به طور غیرمستقیم خطر گرمازدگی را از طریق چندین مسیر افزایش دهد. کمبود ویتامین D می‌تواند توانایی بدن برای پاسخ به استرس از جمله استرس گرمایی را تضعیف کند. این پاسخ ضعیف می‌تواند اثرات دمای بالا را بر بدن تشدید کند. ویتامین D به تعدیل پاسخ التهابی کمک می‌کند. کمبود این ویتامین می‌تواند منجر به واکنش التهابی مبالغه آمیز به گرما شود و علائم گرمازدگی را بدتر کند. سطوح کافی ویتامین D برای عملکرد مطلوب عضلات ضروری است. کمبود این ویتامین همچنین می‌تواند توانایی ماهیچه‌ها را برای عملکرد موثر در هنگام استرس گرما مختل کند و احتمال بیماری‌های مرتبط با گرما را افزایش دهد.

خطر فشار خون بالا و گرمازدگی: یکی از بیماری‌های شایع فشار خون است که به طور قابل توجهی خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهد. فشار خون بالا فشار اضافی بر قلب و عروق خونی وارد می‌کند. در گرمای زیاد، سیستم قلبی وعروقی باید سخت‌تر کار کند تا بدن را خنک کند، که می‌تواند برای افراد مبتلا به فشار خون بسیار طاقت‌فرسا باشد. بسیاری از داروهای ضد فشار خون، مانند دیورتیک‌ها و بتابلوکرها، می‌توانند با کاهش تعریق یا تغییر جریان خون، تنظیم حرارت بدن را مختل کنند. این امر حساسیت به گرمازدگی را افزایش می‌‍دهد. افراد مبتلا به فشار خون بیشتر مستعد کم آبی هستند که یک عامل خطر مهم برای گرمازدگی است. کم آبی توانایی بدن برای تنظیم دما را مختل کرده و دفع گرما را سخت‌تر می‌کند.

خطر چاقی و گرمازدگی: این عامل خطر گرمازدگی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. چربی اضافی دفع گرما توسط بدن را مختل کرده و خنک شدن آن را سخت تر می‌کند. افراد چاق اغلب ظرفیت کمتری برای فعالیت بدنی دارند که این مساله باعث تشدید استرس گرمایی می‌شود. شرایط مرتبط با چاقی مانند بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت می‌تواند توانایی بدن در تنظیم دما را بیشتر به خطر بیندازد. هیدراته ماندن، پرهیز از فعالیت‌های شدید در زمان اوج گرما و استفاده از اقدامات خنک کننده برای کاهش خطر گرمازدگی در افراد چاق ضروری است.

خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی و گرمازدگی: این بیماری‌ها خطر گرمازدگی را افزایش می‌دهد. شرایطی مانند نارسایی قلبی و بیماری عروق کرونر، توانایی سیستم قلبی وعروقی را برای مدیریت استرس گرمایی به خطر می‌اندازد. کاهش کارایی در گردش خون، مکانیسم‌های خنک کننده بدن را مختل می‌کند. داروها برای این شرایط ممکن است بر تنظیم حرارت و تعادل مایعات تاثیر بگذارند. برای کاهش خطرات، افراد باید هیدراته بمانند، از فعالیت‌های شدید در طول گرمای شدید اجتناب کنند و به دنبال محیط‌های خنک باشند.

خطر دیابت و گرمازدگی: این بیماری خطر گرمازدگی را به دلیل عوارضی مانند نوروپاتی و گردش خون ضعیف افزایش می‌دهد که باعث اختلال در تعریق و دفع گرما می‌شود. قند خون بالا می‌تواند منجر به کم آبی بدن شود و استرس گرمایی را تشدید کند. داروهای دیابت نیز ممکن است بر توانایی بدن در مدیریت گرما تأثیر بگذارد.

نکاتی برای جلوگیری از گرمازدگی

برای جلوگیری از گرمازدگی پیشنهاد می‌کنیم کارهای زیر را انجام دهید:

از کلاه و عینک آفتابی با شیشه‌های محافظ استفاده کنید تا از مواجهه مستقیم با نور آفتاب جلوگیری شود.

در ساعاتی که دما بیشتر است از تمرینات سنگین خودداری کنید و تمرینات ورزشی خود را به ساعت‌های خنک‌تر صبح یا شب منتقل کنید.

در فضای خانه، محل کار یا خودرو از تهویه مناسب استفاده کنید تا دما در محدوده مطلوب باقی بماند.

یادتان باشد مصرف بیش از حد کافئین منجر به تعریق بیش از حد و کاهش تعادل آب می‌شود.

به نشانه‌های اولیه گرمازدگی مانند تعریق بیش از حد، خستگی، سردرد و سرگیجه توجه کنید و در صورت وجود این نشانه‌ها از راهکارهای درمان گرمازدگی که در بخش قبلی بررسی کردیم استفاده کنید.

توجه داشته باشید افرادی که در گروه‌های خطرناک مانند کودکان، سالمندان، بیماران مزمن هستند نیاز به مراقبت و توجه ویژه‌ای دارند. پس اگر علائم گرمازدگی شدید و وخیم بود حتماً به پزشک مراجعه کنید./همشهری

حتی پنکه هم با وجود قدمت بیشتر نمی‌تواند اینطور روح تابستان را با خودش به همراه بیاورد. کولرها نازشان بیشتر از وسایل برقی دیگر مثل یخچال و فریزر در خانه است. این را پدرها خوب می‌دانند، برای همین بعد از چند ساعت کار کردن مداوم، آن را خاموش می‌کنند تا استراحت کند و بعد با اعتراض اعضای دیگر خانواده به گرما، دوباره مشغول کار می‌شود.

درست است که این روزها چیلرها و کولرهای گازی دارند جایگزین کولرهای آبی رنگ قدیمی می‌شوند و آنها را از دور خارج می‌کنند، اما هنوز هم این ۳‌ماه آفتابی برای ما دهه پنجاه و شصتی‌ها با سرویس کولر و بوی پوشال آغاز می‌شود، در یک ظهر جمعه تابستانی.

راه انداختن کولر آبی تخصص زیادی نمی‌خواهد و به همین دلیل هم، پدرها خودشان می‌روند روی پشت‌بام و تا کمر در یک قوطی مکعب‌شکل آبی‌رنگ فرو می‌روند و کولر را سرویس می‌کنند. با این حال خیلی‌ها این روزها کار راه انداختن کولر را به سرویس‌کار کولر می‌سپارند و خودشان را به زحمت نمی‌اندازند. اگر جزو کسانی هستید که خودتان آستین بالا زده و قصد سرویس کولر را دارید، این نکات را حتما رعایت کنید:

قبل از هر اقدامی اول دفترچه راهنمای کولر را مطالعه کنید.

فن کولر را بررسی کنید. فن کولر باید به‌طور آزادانه بچرخد و هیچ‌گونه گردوغبار یا مانعی بر سر راه آن نباشد.

موتور کولر را روغن کاری کنید. روغن کاری منظم موتور کولر به عملکرد روان آن کمک می‌کند و از گرم شدن بیش از حد آن جلوگیری می‌کند.

کانال‌های کولر را از نظر انسداد بررسی کنید. اگر گردوغبار یا آشغال در کانال‌ها وجود داشته باشد، جریان هوا کاهش می‌یابد و باد کولر خنک نخواهد بود.

مسئله برق بسیار مهم است و باید مسیر انشعاب آن و سیم کشی را کنترل کرد تا درصورت بروز هرگونه خرابی، مشکلی ایجاد نشود. همچنین نصب فیوز مناسب، سر راه سیم فاز برق امری ضروری است.

از ریختن آب با شلنگ یا پارچ روی پوشال‌ها جدا خودداری کنید؛ چرا که این کار احتمال خطر برق‌گرفتگی و یا سوختن الکتروموتور را افزایش می‌دهد. همچنین موقع سرویس کولر برای استفاده مجدد، حتما کولر خاموش باشد.

کولر را در فاصله حداقل ۲۰ سانتی‌متری از کف نصب کنید و از قراردادن روی پایه‌های لرزان و یا پرتگاه خودداری کنید. همچنین هنگام سرویس کولرهای گازی و آبی باید به این موضوع توجه شود که امکان سقوط افراد حین سرویس کولر از لبه پشت‌بام؛ بالکن و… وجود نداشته باشد.

برای کم کردن مصرف برق توسط کولر، کافی است یک سایه بان روی کولر نصب کنید تا هم عمر کولرتان بیشتر شود و هم تأثیر حرارت مستقیم خورشید کاهش پیدا کند. به این کار می گویند بهینه سازی کولر.

اگر کار سرویس کولر را به یک سرویسکار سپردید، باید باز هم حواستان به عملکرد کولرتان باشد و اگر دیدید آب از زیر کولر چکه می‌کند، بی‌خیال از آن نگذرید و نگذارید آخر تابستان سقف بیاید پایین.

اگر کولر گازی در منزل دارید، یادتان باشد که حتی این کولرهای گازی هم سرویس می‌خواهند و اینجوری نیست که کنترل را بردارید، یک دکمه را فشار بدهید و بنشینید روی مبل تا باد بخورد به‌صورتتان. گاهی نیاز است یک تعمیرکار خبر کنید -چون اصولا نه پدرها و نه حتی پسرها از سرویس کردن کولر گازی سر در نمی‌آورند- و یک قطعه را تعویض کنید تا کولر بعد از چند وقت کار کردن نسوزد و کلی خرج روی دستتان نگذارد. از ما می‌شنوید، چه کولر آبی دارید و چه گازی همین امروز و فردا که هوا هنوز خیلی گرم نشده، دست به‌کار شوید و سرویس کولرها را نگذارید برای یک ظهر جمعه گرم.

با کولرهای آبی مهربان باشیم

روزی نیست که در یک محله یا کوچه، یک خانه قدیمی خراب نشود تا یک خانه مدرن و نوساز جایش را بگیرد. در این مدرن شدن البته یک چیزهایی حذف و چیزهایی هم به خانه‌ها اضافه می‌شود.

حیاط‌های نقلی و حوض‌های آبی از بین می‌روند و جایشان را به پارکینگ‌های جمع و جور می‌دهند، قرنیزها و طاقچه‌ها از بین می‌روند و پنجره‌ها با شیشه‌های رنگی، می‌شوند پنجره‌های دوجداره برای کم شدن سر و صدا.

چند وقتی هم هست که خیلی‌ها بی خیال کولرهای آبی شده‌ و کولر گازی را جایگزین آن کرده‌اند و عده‌ای هم تا جایی پیش رفته‌اند که زمان ساخت خانه، کانال‌کشی کولر آبی را حذف می‌کنند تا متراژ مفید ساختمان را بیشتر کنند.

مشاور مدیرعامل توانیر با انتقاد از این کار گفته که اصلا در بعضی از مناطق نیازی به استفاده از کولر گازی نیست و تأمین دمای آسایش با کولر آبی که به‌مراتب مصرف برق کمتری دارد، قابل انجام است. به‌طور مثال، در مناطق معتدل نظیر تهران و گرم و خشک مانند یزد، کولرهای آبی جدید که کم‌مصرف و پربازده هستند کاملاً قابل استفاده بوده و استفاده از کولر گازی و سایر سامانه‌های سرمایشی مشابه توصیه نمی‌شود.

در نتیجه اگر ساکن تهران هستید و قصد دارید خانه‌تان را بازسازی کنید، بی خیال کولر گازی شوید تا بی‌جهت هر ‌ماه مجبور نباشید کلی پول برق بدهید؛ در عوض یک کولرآبی کم مصرف بخرید و حواستان هم باشد که معمار ساختمان کانال کولر را در ساخت لحاظ کند.

منبع: روزنامه همشهری

بر اساس بررسی داده‌ها و اطلاعات پهنه‌ای بارش سازمان هواشناسی کشور، مجموع بارش‌های کشور ایران از ابتدای سال آبی (مهر ۱۴۰۲) تا ۱۹ بهمن ۱۴۰۲ از میانگین بلند مدت در همین بازه زمانی کمتر است و با ادامه این روند در اغلب استان‌ها در اواخر بهار و تابستان با تنش شدید آبی مواجه می‌شویم.

میزان ذخایر آبی سد‌های کشور تا نیمه بهمن‌ماه به ۲۰ میلیارد و ۶۲۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به زمان مشابه سال قبل، کاهشی ۲ درصدی را نشان می‌دهد.

پس از بارش‌های پراکنده برف و باران در روز‌های گذشته در برخی از استانها، امید‌هایی نسبت به جبران وضعیت کم بارشی در کشور به وجود آمد، اما بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که با وجود بارش‌های نسبتا مناسب بهمن ماه امسال در نقاط مختلف کشور، همچنان ورودی آب به سدها، ۱۶ درصد پایین‌تر از مدت مشابه سال قبل است. آن هم در حالی که سال گذشته، سالی خشک و کم‌بارش محسوب می‌شد.

نگاهی به آمار‌ها نشان می‌دهد درحال حاضر در ۱۸ سد مهم کشور به ویژه در بحث تأمین آب شرب و کشاورزی، میزان ذخایر آبی کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت مخازن این سد‌ها است. احمد وظیفه، رئیس مرکز خشکسالی کشور نیز، اخیرا گفته است: «باتوجه به کاهش ذخایر برفی و بارش‌های کمتر از نرمال، منابع آب‌های سطحی کمتر از نرمال هستند و همواره رودخانه‌ها کم آب می‌شوند که این موضوع اثر خود را در تشدید برداشت از سفره‌های زیرزمینی نشان می‌دهد. با توجه به چهارمین سال خشکسالی، اثرات خشکسالی در بخش کشاورزی مشهودتر است که این امر اثر خود را بر فشار منابع آب‌های زیرزمینی و آب‌های سطحی نشان می‌دهد.»

آمار و ارقام مذکور نگرانی‌هایی را در حوزه تامین ذخایر آبی کشور در فصل تابستان ایجاد می‌کند. به خصوص با توجه به این که بسیاری از کارشناسان معتقدند با توجه به زمان اندکی که تا پایان سال بارشی باقی مانده، بعید است، کم آبی کشور جبران شود. به همین دلیل نیز، یک نگرانی ثانویه که در ذهن بسیاری از افراد ایجاد شده این است که آیا در شهر‌های بزرگی مثل تهران با جیره بندی آب رو به رو خواهیم شد؟ محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با تشریح وضعیت منابع آبی در این باره گفت: «طبق برنامه‌ریزی‌ها برنامه‌ای برای جیره‌بندی آب در تهران وجود ندارد، اما لازم است مشترکان ۲۰ درصد صرفه‌جویی در مصرف داشته باشند. ایران از یک اقلیم خشک و نیمه خشک برخوردار است، میانگین بارندگی در کشور را به طور متوسط سالیانه ۲۳۰ میلی‌متر اعلام و اظهار کرد: این میانگین در استان تهران به صورت نرمال باید سالیانه ۲۸۰ میلی‌متر باشد و ما سومین دوره خشکسالی را پشت سر گذاشتیم و اکنون در حال سپری کردن سال چهارم هستیم.»

مشکلات حوزه آب کشور، به شهر‌هایی مثل تهران محدود نمی‌شود. حیدر داودیان، مدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران درباره کمبود آب در استان مازندان گفت: «با وجود بارندگی‌های خوبی که امسال در مازندران ثبت شد، اما وضعیت ذخیره آبی و آورد رودخانه‌ها مناسب نیست و باید خودمان را برای مقابله با خشکسالی آماده کنیم.» این سخنان داودیان جای تعجب ندارد، چرا که از ابتدای سال بارشی جاری تا کنون، مجموع بارش در کشور ۵۵ میلی‌متر کاهش یافته است. بیشترین رشد منفی بارش‌ها با ۷۷.۷ درصد مربوط به استان هرمزگان است. پس از این استان، کرمان با رشد منفی ۷۵.۸ درصد، فارس با رشد منفی ۷۵.۱ درصد، سیستان و بلوچستان با رشد منفی ۶۶.۳ درصد، خراسان جنوبی با رشد منفی ۶۴.۲ درصد و بوشهر با کاهش ۶۲.۶ درصدی بارش‌ها قرار دارند. میزان کاهش بارش‌ها در استان یزد نیز در دوره اشاره شده ۶۱ درصد بوده است. در استان‌های ساحلی دریای خزر یعنی گیلان و مازندران به ترتیب رشد منفی ۲۲.۵ درصدی و رشد منفی ۲.۶ درصدی ثبت شده است.

دی ماه بود که سعید جمالی، مدیر دفتر پژوهش و مدیریت دانش شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران به فرارو گفت: «نگاهی به وضعیت فعلی در مقایسه با سال قبل نشان می‌دهد، همانطور که ما سال قبل را با بحران سپری کردیم، امسال نیز شرایط بحرانی ادامه پیدا می‌کند و ممکن است حتی امسال بدتر باشد. این بسیار مهم و ویژه است که مدیران حوزه آب موفق شوند هم عرضه (تامین منابع آب) را کنترل کنند و هم مصارف را. امسال که چنین شرایطی ایجاد شده است و منابع کم است، مجبوریم فشار زیادی روی بخش مصارف وارد کنیم. بخشی از مصارف، به حوزه کشاورزی مرتبط است. بیش از ۹۰ درصد از مصارف آب کشور در حوزه کشاورزی است. شاید این رقم در منطقه‌هایی مثل تهران و استان‌های همجوارش کمتر باشد، اما نقش مهمی دارد. وقتی چنین اتفاقاتی در هر کجای جهان رخ می‌دهد، اولویت بندی‌ها تغییر می‌کند؛ برای مثال الویت را روی محیط زیست و آب شرب می‌گذارند و اگر شد، روی کشاورزی هم فکر می‌کنند. برای ما به ازای کاهش سهم آب صنعت کشاورزی نیز اغلب به شکل مادی، بودجه‌ای را تخصیص می‌دهند.»

کامبیز بازرگان، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات آب و خاک ایران نیز ضمن ابراز نگرانی از وضعیت منابع ابی کشور به فرارو گفت: «سدسازی‌های غیراصولی، بهره برداری‌های نادرست از منابع آبی، کشاورزی و کشت بی رویه در برخی مناطق فاقد پایداری بلند مدت مانند کشت برنج در استان‌های غیرشمالی و رفتار‌های غیراصولی مشابه، باعث شده اند که با توجه به آمار‌های بارش دراز مدت، به این وضعیت برسیم. درواقع برخی مسائل، تا حدودی قابل پیش بینی بود. این رفتار‌های اشتباه، ذخایر آبی را می‌بلعند و شرایط را بسیار شکننده می‌کنند.»

با توجه به این شرایط پرسش‌هایی مطرح است از جمله این که آیا می‌توان با شرایط مذکور به روند افزایشی بارش‌ها تا پایان سال بارشی جاری امیدوار بود و اساسا چرا کشور در وضعیت فعلی قرار گرفته است؟ صادق ضیائیان، رئیس مرکز پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی به این پرسش‌های فرارو پاسخ داده است:

صادق ضیائیان به فرارو گفت: «از بعد هواشناسی، شرایط بارش‌ها اصلا شرایط خوبی نیست. اگرچه ما در ادامه سال بارش‌هایی را خواهیم داشت، اما با توجه به وضعیت بارش‌ها، پیش بینی‌های ما حاکی از این است که نسبت به میانگین بلند مدت، بارش‌های اسفند ماه چندان زیاد نخواهد بود و احتمال این که کم بارشی‌های ماه‌های اخیر، در اسفندماه جبران شود، بسیار کم است. از لحاظ اعداد و ارقام بارش‌های کشور، بحث‌های تئوری توطئه هیچ ارزشی ندارند و این که بگوییم دلیل عجیب و غیرعلمی برای کمبود بارش‌های کشور وجود دارد پذیرفتنی نیست. از نظر سازمان هواشناسی، هر نوع گمانه زنی بی پایه، مردود است. عوامل دینامیکی و فیزیکی زیادی وجود دارد که باعث شده حجم بارش‌ها در کشورمان کاهش پیدا کند. مسئله «ال نینو» را نمی‌توان در بروز وضعیت فعلی بارندگی کشور نادیده گرفت. می‌دانیم که پدیده ال نینو گرمایی بی سابقه را در سطح جهان ایجاد کرده که مانع از زمستان پربارش و خنک در کشور ما نیز شده است. نه تنها کشور ما، بلکه دمای بسیاری از کشور‌های منطقه نیز، بالا رفته است. این افزایش دمای کشوری و منطقه‌ای باعث شد سامانه‌های زمستانه به خوبی در کشور ما شکل نگیرد.»

وی افزود: «متاسفانه در سال جاری بارشی در کشور، بین «دورپیوند‌های بارشی» نیز جفت شدگی‌های خوبی را شاهد نبودیم. منظور از دور پیوندها، عوامل اقلیمی و هواشناختی هستند که در یک منطقه از کره زمین رخ می‌دهند و برنقاط دیگر کره زمین تاثیر مستقیم یا غیر مستقیم دارند. برای مثال، دور پیوند (NAO) و دورپیوند (MGO) که روی بارش‌ها و تزریق رطوبت در کشور ما تاثیر گذارند، امسال جفت شدگی خوبی برقرار نکردند. وضعیت مذکور، باعث شد ما تزریق رطوبت زیاد همراه با چرخ افزایی مناسب را در کشورمان نداشته باشیم. این وضعیت نسبت به سال‌های گذشته قابل تامل بود. البته این تاثیرات همیشگی و دائمی نیست. این دورپیوند‌ها یکی از صد‌ها عاملی است که می‌تواند در وضعیت بارش‌های کشور موثر باشد، اما همه این‌ها عوامل دورپیوندی بودند که بیشترین تاثیرگذاری را روی بارش‌های کشور داشتند و باعث شدند ما سالی کم بارش را در پیش داشته باشیم. از دید من عاملی مثل آلودگی هوا، آنچنان تاثیری روی وضعیت بارش‌های کشور ندارد یا دقیق‌تر بگویم، آلودگی هوا آنچنان موثر نیست که بتواند کم بارشی گسترده‌ای را در این حجم که اکنون در کشور شاهدیم، ایجاد کند.»

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور در ادامه گفت: «بخش عمده‌ای از منابع آب ما در اثر بارش‌های برف تامین می‌شود، درواقع باید بارش برف مناسبی در زمستان وجود داشته و ذخیره شود، سپس این برف به تدریج آب شده و در بهار و تا پایان تابستان، بتواند در رودخانه‌ها جاری باشد و کسری‌های آب را پر کند. متاسفانه امسال بارش‌های برفی قابل توجهی نداشتیم. اگر بارش‌های برفی بهتری داشتیم، نسبت به میانگین بلند مدت بارشی در کشور، وضعیت بهتری داشتیم، اما متاسفانه این اتفاق نیفتاد. بنابراین، حتی اگر بارش‌های گسترده بهاره هم داشته باشیم، بسیاری از نقاط کشور ما از جمله نیمه شمالی زاگرس و مرکزی همچنان دچار مشکلات ناشی از کم آبی خواهند بود. تابستان بسیار گرمی را در پیش داریم، اما این که از لحاظ آبی چه اتفاقی برای شهر‌های ما رخ می‌دهد و قرار است این کم آبی‌ها چگونه و با چه نقشه‌ای جبران شود را باید وزارت نیرو پاسخ دهد.»

وی افزود: «یکی از مهمترین دغدغه‌های کشور، مسئله تامین آب شرب است که باید دید وزارت نیرو چه برنامه‌های برای مواجهه با این وضعیت دارد. طبعا وزارت نیرو به اعداد و ارقام دقیقی در خصوص وضعیت سد‌ها و شرایط ذخایر آبی کشور دارد و در حوزه برنامه ریزی مدیریت مصرف منابع آبی برای تابستان چاره اندیشی کند. این موضوع را نیز مورد تاکید قرار می‌دهم که با توجه به شرایطی که تا این لحظه شاهدیم، نمی‌توان امیدوار بود که تحول شگفت انگیزی در وضعیت بارش‌ها رخ دهد.»

نتیجه این کاهش بیحالی، ضعف و در موارد شدید و حادتر به کما رفتن فرد است. برای جلوگیری از بروز گرمازدگی رعایت نکاتی ساده اما کاربردی می‌تواند از بروز گرمازدگی و تبعات منفی آن جلوگیری کند. 

گرما زدگی موقعیتی حادّ و تهدید کننده زندگی است که در این حالت سیستم تنظیم کننده دمای بدن، به دلیل قرار گرفتن طولانی مدت در هوای گرم یا تولید بیش از حدّ گرما در بدن  یا وجود هر دو حالت، از کار می‌افتد.

علائم گرمازدگی

علائم گرمازدگی ممکن است به طور ناگهانی یا با گذشت زمان، به خصوص با دوره‌های ورزش طولانی مدت ایجاد شود. علائم و نشانه‌های احتمالی گرمازدگی عبارتند از:

پوست خنک، مرطوب و مور مور شده در اثر گرما
تعریق شدید
ضعف
سرگیجه
خستگی
نبض ضعیف و سریع
فشار خون پایین هنگام ایستادن
گرفتگی عضلات
حالت تهوع
سردرد

علل گرمازدگی

ترکیب گرمای بدن با گرمای محیط دمای مرکزی نامیده می‌شود. این به معنی دمای داخلی بدن است. بدن برای حفظ درجه حرارت مرکزی طبیعی که تقریباً ۹۸.۶ فارنهایت (۳۷ درجه سانتیگراد) است نیاز به دریافت گرما از محیط یا از دست دادن گرما دارد. در صورت بروز مشکل در عدم توانایی بدن در خنک کردن دمای مرکزی خود، گرمازدگی اتفاق می‌افتد.

در هوای گرم بدن عمدتا با تعریق خنک می‌شود. تبخیر عرق دمای بدن را تنظیم می‌کند. با این حال، وقتی در هوای گرم و مرطوب بیش از حد ورزش کنید یا فعالیت سنگین داشته باشید، بدن قادر به خنک کردن خود نخواهد بود؛ در نتیجه ممکن است دچارگرمازدگی، خفیف ترین نوع بیماری مرتبط با گرما، شوید.

علائم گرما گرفتگی معمولاً شامل تعریق شدید، خستگی، تشنگی و کرامپ یا گرفتگی عضلات است. درمان سریع نیز معمولاً از پیشرفت علائم آن جلوگیری می‌کند. گرما گرفتگی را می‌توان با نوشیدن مایعات یا نوشیدنی‌های ورزشی حاوی الکترولیت‌ها، رفتن به مکان خنک تر مانند اتاق با تهویه مطبوع یا زیر سایه و استراحت، درمان کرد.

علاوه بر هوای گرم و فعالیت شدید، سایر دلایل گرمازدگی عبارتند از:

کمبود آب بدن که باعث کاهش توانایی تعریق و حفظ درجه حرارت طبیعی بدن می‌شود.
پوشیدن لباس زیاد، به خصوص لباس‌هایی که اجازه نمی‌دهند عرق به راحتی تبخیر شود.

اثرات گرمازدگی بر بدن چیست؟

 اگر بطور ناگهانی مکانیسم خنک کننده بدن از کار بیفتد، دمای مرکزی بدن آنچنان افزایش می‌یابد که می‌تواند در کمتر از نیم ساعت منجر به مرگ فرد شود.

بعضی افراد چند هفته بعد از گرمازدگی فوت می‌کنند که به دلیل نارسایی کلیه یا قلب است. گرمازدگی باعث از کار افتادن و خرابی دائمی بعضی اندام‌ها مثل کبد می‌شود.

برای جلوگیری از بروز گرمازدگی به توصیه‌های زیر عمل کنید

1- برای جلوگیری از گرمازدگی وقتی که برای مدت طولانی در معرض تابش آفتاب یا در یک محیط گرم هستید و همچنین قبل و بعد و در طی ورزش، آب زیادی بنوشید. قبل از اینکه کاملاً احساس تشنگی کنید، آب بنوشید؛ یعنی منتظر نباشید تا احساس تشنگی کنید و سپس آب بنوشید. هنگام نوشیدن آب بیشتر از آن حدّی که فکر می‌کنید نیاز به آب دارید، آب و مایعات بنوشید، مخصوصاً وقتی که خیلی عرق کرده‌اید.

2- برای جلوگیری از گرمازدگی موقعی از روز را که هوا خیلی گرم است؛ مثل سر ظهر و بعد از ظهر در منزل یا یک جای خنک استراحت کنید و بیرون نیایید.

3-قبل از فعالیت زیاد و ایستادن در معرض آفتاب، سعی کنید به هوای گرم تابستان عادت کنید. سیستم تنظیم دمای بدن شما هنگامی که به گرما عادت کرده باشد، بهتر عمل خود را انجام خواهد داد.

4- برای جلوگیری از گرمازدگی ،اگر یک دونده استقامتی یا یک دوچرخه سوار هستید و می‌دانید که مسابقات شما در شرایط آب و هوایی گرم برگزار خواهد شد، باید قبل از شروع مسابقه، خود را با این شرایط وفق دهید؛ یعنی در هوای گرم، تمرین کنید.

این عمل باعث می‌شود بدنتان به گرما عادت کند. مواقع انجام تمرین به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید.اگر اولین بار است که به شرایط آب و هوایی جدید رفته‌اید، تمرینات خیلی سنگین و سخت را انجام ندهی

5- کمتر جلوی نور خورشید بایستید. وقتی جلوی آفتاب کار می‌کنید، روی سرتان کلاه بگذارید؛  بهتر است لبه دار باشد تا روی صورتتان سایه ایجاد کند. سر شما نسبت به گرما حساس است.

6- برای پیشگیری از گرما زدگی در هوای گرم لباس‌های گشاد، نازک و رنگ روشن بپوشید. لباس کتان از همه بهتر است؛ زیرا باعث می‌شود هوا به راحتی از آن عبور کند و عرق شما خشک شود.

7- در هوای گرم پنجره‌ها را باز کنید یا از یک سیستم خنک کننده مثل پنکه، کولر و فن استفاده کنید.

8- سعی کنید وعده‌های غذایی‌تان را سبک و به مقدار کم میل کنید.

9- برای جلوگیری از گرمازدگی در آب و هوای گرم یا مرطوب فعالیت شدیدی انجام ندهید؛ به خصوص اگر به این آب و هوا عادت ندارید.

10- اگر در هوای گرم ورزش می‌کنید،برای جلوگیری از گرمازدگی به ترتیب زیر آن را انجام دهید تا بدن شما به این آب و هوا عادت کند؛ ابتدا تمرینات کوتاه مدتی انجام دهید و به تدریج و در طی دو هفته مدت آن را افزایش دهید. سعی کنید تمرینات شدید را صبح زود که هوا خنک است یا هنگام عصر انجام دهید.

هر نیم ساعت یک بار، به مدت 5 تا 10 دقیقه در سایه استراحت کنید و اگر احساس خستگی کردید، سرعت ورزش خود را کاهش دهید.

11- در صورتی که دارو مصرف می‌کنید، از پزشک خود سئوال کنید که آیا این دارو با تنظیم دمای بدن شما تداخل می‌کند یا خیر؟ اگر داروی مصرفی شما در تنظیم دمای بدنتان مداخله می‌کرد، باید فعالیت بدنی تان را در هوای گرم کاهش دهید و به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید.

12- باید از علائم خطر گرمازدگی آگاه باشید تا هنگام بروز این علائم، اقدامات لازم را انجام دهید. به خاطر داشته باشید که این علائم می‌توانند به تدریج و در طی چند روز یا اینکه بطور ناگهانی بعد از یک فعالیت شدید بروز کنند.

13- ادم یا ورم ناشی از گرما و عرق سوز شدن نشان می‌دهند که بدن شما تحت استرس ناشی از گرماست.در حالت ادم ناشی از گرما، رگ‌های خونی بدن گشاد شده و باعث می‌شوند مایعات زیر پوست بدن جمع شوند که در این صورت دست‌ها و پاها متورم می‌شوند.

ممکن است ابتدا با احساس تنگ شدن انگشتر یا کفش‌ها متوجه این تورم شوید. در حالت عرق سوز، منافذ خروج عرق بسته می‌شوند و شما احساس خارش می‌کنید که معمولاً زیر لباس است. اگر لباس شما خیلی ضخیم و گرم باشد ممکن است این حالت رخ دهد.

ورم یا ادم و عرق سوز شدن خطرناک و مضر نیستند، ولی نشان می‌دهند که باید برای پیشگیری از عوارض جدی گرمازدگی، دمای بدنتان را کاهش دهید.