دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ این مرکز طی گزارشی به بررسی وضعیت موجود، ابعاد و چالش های بیمه زنان خانه دار پرداخت.

در این گزارش آمده است: با توجه به اهمیت جایگاه خانواده در حفظ و انسجام اجتماعی تأکیدات فراوانی در اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تحکیم و تعالی این نهاد مهم بیان شده است. از طرفی، با توجه به اهمیت نقش زنان در حفظ و تعالی جامعه و نهاد خانواده توجه به مطالبات آنان ضروری به نظر می رسد. زنان خانه دار حدود ۶۲ درصد از جمعیت زنان (به طور کلی) و حدود ۸۰ درصد از جمعیت زنان متأهل را تشکیل می دهند. قطعاً چنین جامعه آماری وسیعی برنامه ریزی های جزئی ناظر به ابعاد مختلف را می طلبد.

در این گزارش ذکر شده است: ایده بیمه اجتماعی زنان خانه دار یکی از برنامه هایی است که مبتنی بر مطالبات زنان در زمینه حمایت های اجتماعی مطرح شده و بیش از ۲۰ سال از اولین اقدامات در این راستا می گذرد. با این حال از سال ۱۳۷۸ تاکنون این حمایت با توفیق چندانی روبه رو نبوده و زنان خانه دار تنها در قالب بیمه حِرف و مشاغل آزاد با حداقل حمایت دولت می توانند از خدمات بیمه ای برخوردار شوند.

در بخش دیگری از گزارش مرکز پژوهش های مجلس تصریح شده است: تفکیک زنان خانه دار براساس گروه های سنی نیز نشان می دهد که بیشترین تعداد زنان خانه دار شهری و روستایی در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال قرار دارند و حدود ۶ درصد از زنان خانه دار اعلام شده از سوی مرکز آمار را «افراد هرگز ازدواج نکرده» تشکیل می دهند.

در ادامه گزارش دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ با اشاره به بار مالی بیمه زنان خانه دار بیان شد: از آنجایی که بار مالی حمایت از حدود بیست ویک میلیون زن خانه دار برای دولت بسیار قابل توجه به نظر می‌رسد و نمی توان نگاه آرمانی و غیرواقع گرایانه در زمینه حمایت حداکثری دولت از زنان خانهدار داشت، بر این اساس می توان تفکیک و اولویت گذاری برمبنای سن بیمه پردازی، تجرد یا تأهل، دهک خانوار و مواردی از این دست در تصمیم گیری یادشده را وارد کرد. سن بیمه پردازی زنان خانه دار در حال حاضر بین ۱۸ تا ۵۰ سال در نظر گرفته می شود و بنابر سرشماری سال ۱۳۹۵ کل کشور در گروه سنی ۵۴ ـ۲۰ سال زنان خانه دار شهری دارای همسر حدود ۱۰ میلیون بوده و یک میلیون زن خانه دار شهری بدون همسر هستند. اولویت گذاری می تواند هریک از این ملاحظات را لحاظ نماید.

در این گزارش با بیان این نکته که استدلال مدافعان بیمه زنان خانه دار بیشتر حول حمایت از مادری بیان می شود؛ لذا لحاظ نمودن تعداد فرزندان در این تصمیمات و اولویت دهی براساس آن نیز ضروری خواهد بود، آمده است: از سویی بنابر قانون برنامه ششم توسعه دولت مکلف به بیمه نمودن زنان خانه دار با حداقل سه فرزند شده است. از حدود ۱۱ میلیون زن خانه دار شهری بازه سنی ۲۰ تا ۵۴ سال، ۵۶ درصد حداکثر دو فرزند و حدود ۳۹ درصد حداقل سه فرزند دارند. بنابر ماده (۲۱) قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، زنان خانه دار روستایی دارای سه فرزند و بیشتر ذیل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر تحت پوشش بیمه قرار خواهند گرفت. بر این اساس برای بخشی از جامعه هدف ما در قانون فوق تدابیری دیده شده است.

در ادامه گزارش مرکز پژوهش های مجلس آمده است: البته در زمینه کار کردن زن بیرون از منزل تغییر نگرشی وسیعی رخ داده و از سال ۱۳۵۳ تاکنون حدود ۴۹ درصد تغییر نگرشی در جهت کاهش مخالفت وجود دارد و در سال های گذشته از مخالفت ها با کار کردن زنان بیرون از منزل کاسته شده است. با این حال نمی توان کتمان نمود که الگوی مرد نان آور ـ زن خانه دار همچنان به عنوان الگوی غالب در کشور ما و حتی جهان به شمار می آید.

در این گزارش مهم ترین چالش های اجرایی بیمه زنان خانه دار مواردی ازجمله محدودیت منابع دولت و فقدان اختصاص بودجه و اعتبارات پایدار، عدم اجماع در برنامه ریزی و رویه ها، تأکید صرف بر مدل بیمه ای در حمایت از زنان خانه دار، اولویت قائل شدن برنامه ریزان بر حمایت دولت از سرپرستان خانوار و خصوصاً مردان فاقد بیمه اجتماعی در خانواده، فاقد درآمد بودن زنان خانه دار و مانند آن به دانسته شده و آمده است: به طور کلی تصمیم همه جانبه درخصوص بیمه زنان خانه دار با موانع بسیاری روبه رو است؛ بنابراین می توان با اولویت گذاری صحیح جامعه هدف را واقعی تر پیش بینی کرد و با توجه به امکانات واقعی دولت ها ملاحظات لازم را در نظر گرفت.

در این گزارش با استفاده از روش تحلیل ثانویه و مطالعه اسنادی علاوه بر توصیف وضعیت موجود و پرداختن به ابعاد بیمه زنان خانه دار، داده ها و آمارهای مهم مرتبط با آنان و نگرش سنجی ها را در این زمینه استخراج کرده و درنهایت با تحلیل دیدگاه صاحبنظران و کارشناسان این حوزه به جمع بندی پرداخته شده است.

نمایندگان مجلس به دنبال تحقق بهینه بیمه زنان خانه‌دار 

طرح بیمه زنان خانه دار یکی از آرزوهای بلند زنانی است که بی هیچ حمایتی به طور روزانه مشغول کار خانه‌داری هستند که اگر مهربان‌تر به آن نگریسته شود باید به عنوان یک شغل در جامعه پذیرفته شود.

بر این اساس طرح بیمه زنان خانه‌دار در آذرماه سال ۱۳۸۷ آغاز شد و متقاضی آن بر اساس خوداظهاری می تواند شخصا درخواست انعقاد قرارداد بیمه دهد تا با پرداخت حق بیمه مقرر از خدمات تامین اجتماعی برخوردار شود. حال اگر خانه داری را با توجه به زحماتی که زنان خانه دار به صورت روزانه و بی هیچ توقعی متحمل می شوند شغل محسوب کنیم، قطعا داشتن بیمه و استفاده از مزایای آن یکی از راه‌های به رسمیت شناختن شغل خانه داری باشد.

طبق اصل ۲۹ قانون اساسی «برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کارافتادگی، بی سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت های پزشکی به صورت بیمه و غیره حقی است همگانی. دولت مکلّف است طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درآمدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایت‌های مالی فوق را برای یک یک افراد کشور تأمین کند.» حال با توجه به این اصل قانون اساسی، برقراری بیمه برای زنان خانه دار نیز یکی از  مصادیق این حق می تواند باشد.

بیمه زنان خانه‌دار در برنامه ششم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است و یکی از طرح هایی است که از سال ها پیش مطرح شده که بر اساس آن زنان خانه‌دار ۱۸ تا ۵۰ ساله که شغلی ندارند می توانند با پرداخت حق بیمه از مزایای بیمه تامین اجتماعی برخوردار شوند.

با وجود آنکه سال‌هاست از مطرح شدن طرح بیمه زنان خانه دار می گذرد، اما همچنان اجرای کامل این طرح در گیر و دار بایدها و نبایدهای بسیاری قرار دارد که به نظر برخی مسئولان و نمایندگان شاید دلیل اصلی آن نبود منابع مالی مشخص برای اجرای کامل این طرح باشد.

بر این اساس، فاطمه قاسم‌پور رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس، مهمترین عامل درست اجرایی نشدن بیمه زنان خانه‌دار را بی‌توجهی به الزامات بودجه‌ای و نهادی دانسته و می‌گوید: اگر تاکنون دستگاه‌ها نتوانسته‌اند به این تکلیف خود به درستی پاسخ دهند، بیشتر مربوط به تأمین مالی بوده، نه بی‌توجهی یا عدم اراده به انجام.

وی در رابطه با موضوع بیمه زنان خانه‌دار با توجه به اینکه سال‌ها از مطرح شدن آن می‌گذرد، عنوان کرد: موضوع بیمه زنان خانه‌دار در اوایل دهه ۸۰ مطرح شد و از همان زمان مسیر پرفراز و نشیبی را به لحاظ قانونی و بودجه‌ای طی کرد. در عرصه سیاست‌گذاری در موضوعات مختلف، عدم طرح درست مساله، شناسایی ابعاد دقیق آن، کارشناسی صحیح و موثر، ایجاد اجماع نخبگانی و اقناع جامعه هدف و در نهایت بی‌توجهی به الزامات بودجه‌ای و نهادی می‌تواند در فرآیند اجرای قانون مشکلاتی را ایجاد کند. در خصوص بیمه زنان خانه‌دار نیز چنین اتفاقی رخ داده و موجب شده در طی این سال‌ها همواره مجریان قانون نتوانند ریل‌گذاری صحیحی برای اجرای آن تعریف کنند.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی افزود: ضمن آن‌که برنامه‌ریزان بودجه‌ای هم نتوانسته‌اند بودجه آن را به خوبی تأمین کنند. از سویی بیمه زنان خانه‌دار مطالبه بخش مهمی از جامعه زنان است و لازم است به نحوی سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان به این مطالبه پاسخ دهند.

قاسم‌پور همچنین در رابطه با مشکلات در مسیر تحقق و اجرای طرح بیمه زنان خانه‌دار عنوان کرد: عمده مسأله، به تأمین مالی مربوط می‌شود، نه استنکاف دستگاهی. اگر هم تاکنون دستگاه‌ها نتوانسته‌اند به این تکلیف خود به درستی پاسخ دهند، بیشتر مربوط به عدم تأمین مالی بوده، نه بی‌توجهی یا عدم اراده به انجام.

وی افزود: در برهه‌ای مقرر شد بیمه در گام نخست برای زنان سرپرست خانوار در نظر گرفته شود و تعداد اولیه‌ای نیز برای آن مدنظر قرار گرفت که انجام شد. در حال حاضر هم بیمه زنان سرپرست خانوار در جریان است، اما به علت بار مالی، نتوانستیم جامعه هدف را توسعه دهیم و سایر اقشار را هم تحت پوشش قرار دهیم و شاهد پشت ‌نوبتی‌های فراوان هستیم. در واقع بیمه زنان خانه‌دار نیازمند به‌کارگیری اصول تأمین اجتماعی مانند مشارکت، پایداری منابع، اثربخشی، همبستگی اجتماعی، بین نسلی بودن و اصل ضرورت عمل مؤثر اجتماعی و همچنین ملاحظه شرایط اجتماعی و اقتصادی مانند وابستگی بیش از حد سازمان‌های بیمه‌گر به بودجه عمومی است.

رئیس فراکسیون زنان و خانوده مجلس در رابطه با اینکه آیا فراکسیون اقداماتی برای تحقق این مطالبه خواهد داشت؟ بیان کرد: با توجه به چند موضوع در فراکسیون زنان و خانواده تصمیم گرفته شد که نسبت به این مورد ورود داشته باشیم. نخست آن‌که بیمه زنان خانه‌دار از منظر حفظ تعادل خانواده، حمایت از خانه‌داری زنان و استقلال و رفاه اعضای خانواده واجد اهمیت است.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی مساله دوم طرح بیمه زنان خانه دار را این می داند ‌که پس از گذشت این سال‌ها، بیمه زنان خانه‌دار مطالبه بخش زیادی از جامعه زنان شده و لازم است که به آن پاسخ دهیم. بنابراین، این شرایط موجب شد در گام نخست در تعامل با کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس و طی جلسات متعدد، سناریوهایی جهت تحقق بهینه بیمه زنان خانه‌دار طراحی شود و هر سناریو به طور مجزا مورد بررسی قرار گیرد.

طرح بیمه زنان خانه‌دار اما همچنان با حرف و حدیث‌هایی مواجه است که از جمله آنها اجرای آن به طور کامل می‌باشد چرا که حمایت کامل دولت را در بر نمی‌گیرد و در واقع این خود زنان ۱۸ تا ۵۰ هستند که با پرداخت درصدی از حق بیمه انتخاب می‌کنند از چه مزایای بیمه‌ای برخوردار شوند.

فاطمه رحمانی نایب رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی نیز در رابطه با موضوع بیمه زنان خانه دار می گوید که آنچه در رابطه با بیمه زنان خانه‌دار مطرح شده به ۱۰ سال قبل باز می‌گردد که خانه داری به عنوان حرفه و شغل در نظر گرفته شد و خانم ها می‌توانستند به صورت خویش فرما خود را بیمه کنند و از مزایای این طرح با توجه به حق بیمه ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصدی که پرداخت می‌کردند، بهره مند شوند.

وی برخورداری از این طرح ها را متفاوت بیان کرده و می گوید: به این صورت که بیمه ۱۲ درصد فقط بازنشستگی را شامل می‌شود، ۱۴ درصد بازنشستگی و فوت و طرح ۱۸ درصد، امتیاز بیشتری از دو روش دیگر دارد و از کار افتادگی را نیز شامل می‌شود که البته این بحث جدیدی نیست و قبلا مصوب شده و در حال حاضر تبلیغات آن انجام می شود که خانم های خانه دار می توانند خود را بیمه کنند.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در مورد بیمه زنان خانه دار علاوه بر بیمه خویش فرما به دنبال این هستیم که بنا بر اولویت بیمه حمایتی را هم برای بخشی از اقشار و بیمه چند لایه فراگیر را برای سایر اقشار ایجاد کنیم و چند سناریو روی میز داریم که در حال کارشناسی موضوعات هستیم و ان شاءالله به نتیجه که برسد، اعلام خواهیم کرد.

فاطمه رحمانی رئیس کمیته زنان و خانواده کمیسیون اجتماعی مجلس یازدهم همچنین در جلسه علنی روز سه‌شنبه (۵ بهمن۱۴۰۰) مجلس شورای اسلامی و در جریان بررسی گزارش کمیسیون اجتماعی درباره اقدامات انجام شده در حوزه زنان بیان کرد: توسعه نظام تامین اجتماعی باعث کاهش فقر در جامعه می‌شود. تامین امنیت اقتصادی زنان بستر آرامش و تعالی خانواده را فراهم می‌کند. موضوع بیمه زنان خانه‌دار میراث بجا مانده از مجالس پیشین است که مورد توجه در قانون‌گذاری قرار گرفته و اما در اجرا ناکام مانده است.

وی مطرح کرد: از سال ۱۳۸۷ بیمه زنان خانه‌دار مطرح شد اما اکنون تنها ۴۰۰ هزار نفر از بانوان ایرانی در این طرح شرکت کردند که عدم توانایی مالی برای پرداخت حق بیمه از دلایل عدم استقبال به شمار می‌رود. در برنامه ششم توسعه نیز بیمه زنان خانه‌دار مورد توجه قرار گرفته است اما آن گونه که باید و شاید اجرایی نشده است.

رئیس کمیته زنان و خانواده کمیسیون اجتماعی در مجلس شورای اسلامی می گوید که بیمه زنان خانه‌دار نیازمند الزاماتی است که باید در گام اول وزارت رفاه نقشه راه خود را مشخص کند که چه برنامه اجتماعی چندلایه‌ای برای بیمه زنان خانه‌دار دارد. آیا با الگوی حمایت از زنان سرپرست خانوار برای تامین حداقل معیشت این موضوع را دنبال می‌کنند یا این‌که براساس الگوی شهروندی برای تمام زنان خانه‌دار این موضوع را دنبال کرده اند.

رحمانی همچنین معتقد است که در بیمه زنان خانه‌دار همچنان در نقطه صفر هستیم و چشم‌انداز توسعه‌ای تعیین نشده است. خانه‌داری باید به عنوان یک شغل پذیرفته شود.

محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در جریان بررسی اقدامات صورت گرفته در حوزه زنان در زمینه حمایت از توانمندسازی زنان سرپرست خانوار و بیمه زنان خانوار می گوید که امروز موضوع زنان و خانواده تاثیر مستقیمی در پویایی و پیشرفت کشور دارد، توجه به خانواده از اولویت‌های کشور است.

وی خاطرنشان کرد: امروز نزدیک به ۵ میلیون نفر زن سرپرست خانوار داریم، ۵۲ درصد از آنها فاقد بیمه و مستمری هستند و ۳۸ درصدشان جزو سه دهک پایین جامعه و ۱۹ درصد یعنی نزدیک به یک میلیون نفر تحت هیچ پوشش حمایتی نیستند. در این شرایط سخت اقتصادی که مرد و زن با هم کار می‌کنند تا مشکلات اقتصادی را رفع کنند چه‌طور زن سرپرست خانوار می‌تواند مشکلات اقتصادی را حل کند؟

رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: براساس برنامه ششم توسعه وظیفه راهبری، هماهنگی و تدوین شاخص‌ها برعهده معاونت زنان است که باید هماهنگی کرده تا سازمان‌های متعدد دولتی و نهادهای عمومی یا غیردولتی و سمن‌ها همراستا با هم فعالیت کنند تا شاهد کارهای تکراری نباشیم.

قالیباف همچنین عنوان کرد که بیمه زنان سرپرست خانوار از موضوعاتی است که به آن بی‌توجهی شده و باید آن را در بودجه سال ۱۴۰۱ و برنامه هفتم توسعه مورد توجه قرار داد. در تبصره ۱۶ بودجه سال جاری هم رقم قابل توجهی در این موضوع دیده شد که کمیته امداد و سازمان بهزیستی به آن توجه نکرده است، ۵۰ درصد از این مبالغ باید به زنان سرپرست خانوار تعلق می‌گرفت انتظار می‌رود این مهم در باقی‌مانده سال مورد عنایت قرار گیرد.

اما کیومرث سرمدی واله عضو کمییون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، اخیرا از تصویب طرح بیمه زنان خانه دار در لایحه بودجه ۱۴۰۱ خبر داد.

وی در رابطه با وضعیت طرح بیمه زنان خانه دار عنوان کرد: موضوع حمایت از زنان خانه دار در همه زمینه ها مخصوصا بیمه آنها از دغدغه های مجلس و به خصوص کمیسیون اجتماعی است.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی گفت که فکر می کنم با نگاه مثبتی که به این مساله وجود دارد حتما در قالب بودجه ۱۴۰۱ و صحن علنی ان‌شاءالله تصویب خواهد شد.

با تمام این اظهار نظرها اما، بیمه زنان سرپرست خانوار همچنان در کش و قوس موضوعاتی که مطرح شد قرار دارد که از جمله آنها تامین منابع مالی است و حال باید دید با توجه به تاکیدات نمایندگان مجلس و با توجه به پایان سال ۱۴۰۰، آیا روشنایی امیدی برای این موضوع در بودجه سال ۱۴۰۱ وجود خواهد داشت یا خیر.

وی با اشاره به اجرای طرح بیمه فراگیر خانواده ایرانی اظهار داشت: از سال‌های گذشته بیمه برای زنان خانه دار، دانشجویان، کارفرمایان و…، در دستور کار بوده اما به نظر می‌رسد فعالیت‌ها در این زمینه باید بیشتر شود. در یکی دو ماه گذشته با اطلاع رسانی بیشتر و توسعه آی تی بیمه زنان خانه دار نزدیک ۲ برابر رشد داشته است.

معاون بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی گفت: کمیته راهبری گسترش پوشش بیمه‌ای در سازمان تأمین اجتماعی با مشارکت واحدهای مختلف تشکیل شده و در این کمیته دستورالعملی تهیه و به زودی به تمامی استان‌ها ابلاغ می‌شود.

بیمه زنان خانه‌دار از جمله حمایت‌‌هایی است که به آسانی و در کوتاه‌ترین زمان ممکن به زنان ارائه می‌شود. فرآیند ورود به جمع بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی بر اساس این قانون به سادگی انجام می‌شود.

مشمولین این قانون تمامی زنان ۱۸ تا ۵۰ ساله هستند و در خصوص افراد بالای ۵۰ سال نیز میزان سابقه بیمه‌پردازی قبلی به حداکثر سن مورد نظر اضافه می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های خاص بیمه زنان خانه‌دار امکان انتخاب نرخ پرداخت حق‌بیمه و دستمزد بر مبنای پرداخت حق‌بیمه است.

نرخ پرداخت حق‌بیمه زنان خانه‌دار

نرخ پرداخت حق‌بیمه زنان خانه‌دار برای برخورداری از حمایت‌های بازنشستگی ۱۲ درصد است. همچنین برای بازنشستگی و فوت(پرداخت مستمری به بازماندگان واجد شرایط) ۱۴ درصد و بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی ۱۸ درصد است.

شایان ذکر است در مواردی که دستمزد انتخابی متقاضی بالاتر از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار باشد، ضریب دستمزد انتخابی نسبت به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار همواره در سنوات آتی رعایت می‌شود.

انتخابی بودن استفاده از خدمات درمانی از دیگر مزایای طرح بیمه زنان خانه دار است.

به عبارت دیگر در صورتی‌که زنان متقاضی استفاده از این نوع بیمه تحت تکفل پدر، مادر یا همسر خود بوده و از این طریق از مزایای درمانی سازمان تأمین اجتماعی برخوردار باشند، نیازی به پرداخت حق سرانه درمان نیست.

در غیراین‌صورت می‌توانند با پرداخت حق سرانه درمان مصوب، از خدمات درمانی طرف قرارداد سازمان تأمین اجتماعی نیز برخوردار شوند.

به گزارش اداره کل روابط عمومی سازمان تأمین اجتماعی، متقاضیان می‌توانند بدون مراجعه حضوری به شعب تامین اجتماعی و با ورود به سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تامین اجتماعی به آدرس اینترنتی www.es.tamin.ir نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه اقدام کنند.

بیمه تامین اجتماعی یکی از بیمه‌های مطرح و کارآمد برای همگان است. بیمه زنان خانه دار تامین اجتماعی نیز یکی از همین بیمه‌هاست. این بیمه مخصوص زنان خانه‌دار در رده‌های سنی مختلف است. همانطور که می‌دانید بانوان خانه‌دار در گذر زمان به انواع و اقسام بیماری‌ها و حوادث دچار می‌شوند. پس داشتن بیمه تامین اجتماعی زنان خانه‌دار برای آن‌ها اهمیت ویژ‌ه‌ای دارد. شما می‌بایست برای داشتن این بیمه پس از عقد قرارداد از خدمات و مزایای بیمه تامین اجتماعی مورد نظر استفاده کنید.

برای ثبت نام بیمه تامین اجتماعی زنان خانه‌دار می‌بایست با مراجعه به یکی از شعب سازمان تامین اجتماعی در محل سکونت خود به صورت حضوری اقدامات لازم را صورت بخشید. در ادامه هم در خصوص مزایای این نوع از بیمه ها صحبت خواهد شد. سپس  در خصوص چگونگی ثبت نام آن ها بحث به میان خواهد آمد. پس در صورتی که شما نیز جزء زنان خانه دار هستید با ما تا پایان همراه باشید.

یکی از دغدغه‌های زنان خانه داری که شغل دیگری ندارند؛ داشتن بیمه است. آن‌ها می‌توانند ضمن استفاده از پوشش‌های بیمه‌ای، پشتوانه ای برای آینده خود و فرزندان خویش داشته باشند. بر همین اساس، این دسته از خانم‌ها( مجرد یا متاهل) می‌توانند در رده سنی ۱۸ تا ۵۰ سال از خدمات و پوشش‌های بیمه تامین اجتماعی استفاده کنند.پیشنهاد می‌کنیم هر چه زودتر نسبت به ثبت نام بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار اقدام نمایید. با این کار می‌توانید در طول مدت بیمه‌ای از پوشش‌های بیمه تامین اجتماعی استفاده کنید.

شرایط احراز بیمه تامین اجتماعی برای زنان خانه دار

برای داشتن این بیمه، داشتن شرایط و ضوابط زیر الزام آور می باشد:

شرایط سنی بیمه زنان خانه دار

اولین شرط احراز بیمه خانم‌های خانه دار، شرایط سنی آن‌ها است. خانم‌های خانه‌داری می‌توانند از این بیمه‌نامه استفاده کنند که سن آن ها حد فاصل ۱۸ تا ۵۰ سال باشد. بنابراین ثبت نام بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار برای خانم‌هایی که سن آن‌ها کمتر یا بیشتر از آن باشند، با محدودیت مواجه است.

برای خانم های بالای ۵۰ سال سن، سابقه بیمه پردازی قبلی به حداکثر سن مورد نظر اضافه می­‌شود. به شرطی درخواست وی پذیرفته شده می‌باشد که بایستی معادل هر سالی که از ۵۰ سال گذشته باشد؛ دارای سابقه پرداخت حق بیمه قبلی باشد. به این ترتیب که خانم خانه داری که ۵۵ ساله است و درخواست قرارداد و خرید بیمه تامین اجتماعی دارد، باید حتما دارای ۵ سال سابقه پرداخت میزان حق بیمه زنان خانه دار قبلی باشد.

یکی از مهم ترین مزایای طرح بیمه زنان خانه‌­دار، در انتخابی بودن استفاده از خدمات درمانی است. در صورتی که زنان خانه­‌دار متقاضی تحت تکفل پدر، مادر یا همسر خود بوده و از مزایای درمانی سازمان تأمین اجتماعی بهره می‌برند، نیازی ندارند که حق سرانه درمان پرداخت کنند. آن­ها می‌توانند با پرداخت حق سرانه درمان از خدمات درمانی مراکز ملکی و همچنین طرف قرارداد سازمان تأمین اجتماعی استفاده کنند.

زمان اجرایی شدن طرح بیمه زنان خانه دار

درواقع بیمه زنان خانه‌دار زیرمجموعه بیمه صاحبان کار مشاغل آزاد است. این بیمه جزء بیمه اختیاری سازمان تامین اجتماعی محسوب می‌شود. اجرا شدن این بیمه از سال ۸۷ شروع شد. خانم‌هایی که این بیمه را خریداری کرده‌اند می‌توانند از خدمات بازنشستگی، از کار افتادگی، خدمات فوت، خدمات درمانی و… استفاده کنند. کافی‌ست ماهانه حدود ۲۲۰ هزارتومان حق بیمه را به شرکت بیمه پرداخت نمایند.

بیمه زنان خانه دار برای چه کسانی مناسب است؟

این بیمه برای زنان خانه‌داری که بی وقفه در منزل به فعالیت می‌پردازند مناسب است. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید شرایط زیر را مطالعه کرده و آگاهی خود را در این زمینه افزایش دهید. بیمه زنان خانه دار برای بانوان زیر مناسب است:

خانم هایی که شاغل نیستند و در هیچ سازمانی استخدام نیستند.

افرادی که با دریافت مزد از کارگاه های مشمول قانون تامین اجتماعی مشغول به کار هستند.

خانم هایی که برای مدتی مشغول به کار بودند و دارای سابقه پرداخت حق بیمه هستند. اما حالا خانه‌دارند، می توانند با پرداخت مشخص شده میزان حق بیمه زنان خانه دار از خدمات مخصوص بهره مند شوند

سوابق قبلی بیمه برای خانم‌های فاقد شغل

ممکن است خانم‌های خانه‌دار تا پیش از عقد قرارداد و ثبت نام بیمه تامین اجتماعی سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، در این صورت سوابق قبلی آن ها به هنگام بازنشستگی محاسبه می‌شود.

بهره‌مندی از امتیازهای مختلف بیمه زنان خانه‌دار

با ثبت نام بیمه تامین اجتماعی، خانم‌های خانه دار می‌توانند از امتیازهایی همچون:

بیمه از کار افتادگی

فوت پیش از بازنشستگی و پس از آن ( البته در صورتی که در قرارداد این مسئله قید شده باشد

بهره مندی از حقوق بازنشستگی پس از پایان مدت زمان قراردا

استفاده از دفترچه درمانی (در صورت واریز کردن حق سرانه درمان)

و… بهره مند شوند.

البته باید به یاد داشت که خانم‌های خانه دار نمی‌توانند از تعهدات کوتاه مدتی همچون: کمک هزینه ازدواج، هزینه روزهای بیماری و ایام بارداری با وجود ثبت نام بیمه تامین اجتماعی استفاده کنند. ولی از سایر امتیازها می توانند بهره‌مند گردند.

معایب بیمه زنان خانه دار

با تمامی مزایایی که برای بیمه زنان خانه مطرح شد؛ اما به هر حال، معایبی هم برای آن وجود دارد. بهتر است که قبل از تهیه بیمه‌نامه، این موارد هم در نظر گرفته شوند:

از آنجا که زن خانه دار فعالیت اقتصادی ندارد و همسر وی ممکن است که درآمد بالایی هم نداشته باشد، پرداخت حق بیمه ممکن است که برای همه امکان‌پذیر نباشد.

مبلغ حق بیمه پرداختی بدون بازگشت بوده و امکان دریافت وام یا بازخرید آن وجود ندارد.

مبلغ و مستمری پرداختی بعد از فوت به بازماندگان کم است و بر اساس قانون انحصار وراثت، مقدار این مبلغ تعیین خواهد شد.

شرایط سنی تعیین شده ممکن است که برای همه زنان خانه دار در نقاط مختلف کشور مناسب نباشد. در حقیقت انعطاف‌پذیری زیادی ندارد. بیشتر زنان خانه دار در حال حاضر بالای ۵۵ سال سن دارند. البته امکان بیمه شدن این افراد وجود دارد؛ اما شرایط آن بسیار خاص است.

در خصوص مواردی مانند بارداری، بیماری و حوادث، مبلغی به عنوان تعهد پرداخت نخواهد شد.

زنان خانه‌دار دارای ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه می‌توانند پس از عبور از سن ۵۵ سالگی با این بیمه تامین اجتماعی بازنشسته شده و از این سازمان مستمری دریافت نمایند. بنابراین بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار می‌تواند در زمان بازنشستگی یک سرمایه خوب و مطمئن به شمار آید.

بیمه درمانی برای فرزندان با بیمه خانم های خانه دار

در صورتی که شما خانم خانه‌دار هستید و همسر شما نیز پوشش بیمه ای ندارد، می‌توانید با پرداخت حق سرانه درمان، فرزندان خود را بیمه درمانی کنید.

میزان مبلغ زنان خانه‌دار در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟

 حق بیمه زنان خانه دار در سال ۱۴۰۰ با توجه به فرمول زیر محاسبه می شود:

حداقل دستمزد روزانه در سال ۱۴۰۰ به مدت یک ماه (۳۱ یا۳۰ روزه) * نرخ انتخابی سهم بیمه شده = مبلغ حق بیمه برای یک ماه

البته زنان خانه دار می‌توانند با پرداخت حق بیمه حداقل ۳۱۸ هزار تومان از مزایای بازنشستگی در آخر استفاده کنند.

حداقل دستمزد روزانه را وزارت کار و رفاه اجتماعی و تعاون مشخص می‌کنند. نرخ انتخابی سهم بیمه بسته به خود فرد دارد.  از بین سه گزینه ۱۲، ۱۴ و ۱۸ انتخاب خواهد شد که در قسمت قبل به طور واضح توضیح دادیم. سپس این دو عدد در تعداد روزهای یک ماه ضرب می‌شود و مبلغ پرداختی ماهانه مشخص خواهد شد.

فرآیند ثبت نام بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار

اگر خانم خانه‌دار هستید یا مدت زمانی مشغول به کار بوده و حتی سابقه پرداخت حق بیمه هم دارید، می‌توانید با مراجعه به نزدیک ترین شعبه سازمان تامین اجتماعی در سطح شهر محل سکونت خود به صورت حضوری نسبت به ثبت نام بیمه اقدام نمایید.

مدارک لازم برای تهیه بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار

 پیش از فرآیند ثبت نام بیمه زنان خانه دار، می بایست  مدارک لازم را تهیه کنید که به قرار زیر می باشند:

شناسنامه و کپی از تمامی صفحات آن

کارت ملی و کپی از آن

یک قطعه عکس سه در چهار

پر کردن فرم مربوط به بیمه زنان خانه دار

پس از تهیه مدارک و مراجعه به یکی از کارگزاری‌های مجاز بیمه‌تامین اجتماعی در شهر محل سکونت خود می‌توانید نسبت به ثبت نام بیمه زنان خانه دار اقدام نمایید.

ضمن این‌که می‌توانید درخواست دفترچه بیمه کنید. برای این‌کار می‌بایست گزینه درمان را انتخاب کنید. در صورتی که سابقه بیمه داشته باشید؛ باید حتما مدت زمان سوابق قبلی خود را به کارگزاری اطلاع دهید. با انجام این فرآیند و انتخاب نوع درصد بیمه به صورت ۱۲، ۱۴ یا ۱۸ درصد و آگاهی از مزایای هر یک از آن‌ها فرآیند ثبت نام و تهیه بیمه تامین اجتماعی زنان خانه دار را به پیش ببرید.

میزان حقوق بازنشستگی زنان خانه دار

شاید یکی از سوالات و ابهامات اصلی در خصوص میزان حقوق بازنشستگی زنان خانه دار و چگونگی محاسبه آن‌ها باشد.  خانم‌هایی که به ثبت نام بیمه تامین اجتماعی زنان خانه‌دار روی آورده‌اند؛ ضمن استفاده از پوشش های بیمه ای یک چشم به سرمایه گذاری و دریافت حقوق و مستمری پس از پایان بازنشستگی خود دارند. در واقع می‌توانند معیشت خود را در آن برهه زمانی تامین نمایند.

شرایط بازنشستگی بیمه زنان خانه دار به چه صورت است؟

خانم هایی که سن ۴۵ سال دارند و دارای۳۰ سال سابقه هستند

خانم هایی که سن ۵۵ سال را دارد و حداقل ۲۰ سال سابقه دارند

افرادی که دارای سن ۴۲ برای مشمولیت قانون کار با ۲۰ سال سابقه کار

خانم هایی که دارای ۲۰ سال سابقه متوالی یا ۲۵ سال سابقه متناوب و در شرایط سخت و زیان آور مشغول به کار هستند.

خانم های دارای ۲۰ سال سابقه، بدون شروط سنی بازنشستگی برای جانبازان

داشتن ۵۵ سال سن و حداقل ۵ سال سابقه متناسب با سنوات پرداخت بیمه

داشتن ۳۵ سال سابقه بدون شرط سنی

خانم‌هایی که حداقل ۲۰ سال سابقه و ۴۵ سال سن برای معلولان عادی

خانم‌های دارای ۵۵ سال سن و سابقه پرداخت بیمه بین ۱۰ الی ۲۰ سال می توانند درخواست بازنشستگی کنند. اما مستمری شخص به میزان سنوات پرداخت حق بیمه است. یعنی چیزی بین ۱۰ الی ۲۰ روز. اگر هم حقوق وی از مقدار حداقل پایین تر باشد، امکان افزایش حقوق وجود ندارد.

خانم‌های دارای ۵۵ سال سن با سابقه زیر ده سال با پرداخت حق بیمه سال های باقی‌مانده تا ۱۰ سال امکان بازنشستگی شان با دریافت ده روز حقوق وجود دارد. در این شرایط، میزان حقوق بازنشستگی بیمه زنان خانه دار از حداقل حقوق مصوب شورای عالی کمتر است و امکان افزایش آن هم وجود ندارد.

باید به این نکته توجه داشته باشید کهمیزان حق بیمه زنان خانه دار و حقوق بازنشستگی هر یک از آن ها یکی نیست و بستگی به شرایط مختلف دارد. اصلی ترین مسئله در این راستا درصد حق بیمه پرداختی شما در حین قرارداد می باشد که به صورت ۱۲، ۱۴ و ۱۸ درصد می باشد که به ترتیب میزان حقوق بازنشستگی بیمه زنان خانه دار بسته به شرایط زیر متفاوت خواهد بود:

اگر بیمه شده‌ای با درصد ۱۲ درصد پیش از بازنشستگی فوت کند؛ مستمری به خانواده وی پرداخت نمی شود؛ برعکس، در صورتی که پس از بازنشستگی فوت نماید، خانواده وی از مستمری بیمه شده فوت شده می توانند استفاده کنند. هزینه پرداختی ماهانه بیمه ۱۲ درصدی حدود ۲۳۰ هزارتومان است.

بیمه‌گزاری که حق بیمه ۱۴ درصد را پرداخت کرده باشد؛ برخلاف مورد بالا هیچ فرقی نمی کند که پیش از بازنشستگی یا پس از آن فوت کرده باشد. در هر صورت مستمری به خانواده وی تعلق می گیرد. میزان حق بیمه پرداختی ۱۴ درصدی حدود ۲۶۷ هزار تومان است.

خانواده فرد بیمه شده ای که وی حق بیمه ۱۸ درصد را انتخاب کرده باشد؛ نیز در هر صورت یعنی در صورت فوت قبل و بعد از بازنشستگی  فرد بیمه شده می توانند مستمری را دریافت نمایند. افزون بر این مورد فرد بیمه شده ای که حق بیمه ۱۸ درصدی را پرداخت کرده است؛ می تواند از پوشش از کارافتادگی و خدمات درمانی نیز بهره مند شود.برای تحت پوشش قرارگرفتن این نوع بیمه می‌بایست حدود ۳۴۳ هزار تومان ماهانه پرداخت نمایید.

مشمولین این قانون تمامی زنان ۱۸ تا ۵۰ ساله هستند و در خصوص افراد بالای ۵۰ سال نیز میزان سابقه بیمه‌پردازی قبلی به حداکثر سن مورد نظر اضافه می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های خاص بیمه زنان خانه‌دار امکان انتخاب نرخ پرداخت حق‌بیمه و دستمزد مبنای پرداخت حق‌بیمه است.

نرخ پرداخت حق‌بیمه زنان خانه‌دار برای برخورداری از حمایت‌های بازنشستگی ۱۲ درصد؛ بازنشستگی و فوت (پرداخت مستمری به بازماندگان واجد شرایط) ۱۴ درصد و بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی ۱۸ درصد است.

انتخاب دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه مطابق جدول ذیل صورت می‌پذیرد.

شایان ذکر است در مواردی که دستمزد انتخابی متقاضی بالاتر از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار باشد، ضریب دستمزد انتخابی نسبت به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار همواره در سنوات آتی رعایت می‌گردد.

انتخابی بودن استفاده از خدمات درمانی از دیگر مزایای طرح بیمه زنان خانه‌دار است. به عبارت دیگر در صورتی که زنان متقاضی استفاده از این نوع بیمه تحت تکفل پدر، مادر یا همسر خود بوده و از این طریق از مزایای درمانی سازمان تأمین اجتماعی برخوردار باشند، نیازی به پرداخت حق سرانه درمان نیست و در غیر این صورت می‌توانند با پرداخت حق سرانه درمان مصوب از خدمات درمانی مراکز ملکی و همچنین طرف قرارداد سازمان تأمین اجتماعی نیز برخوردار شوند.

متقاضیان می‌توانند بدون مراجعه حضوری به شعب تأمین اجتماعی و با ورود به سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به آدرس اینترنتی www.es.tamin.ir نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه اقدام کنند./ مهر