«ماریا ون کرخووف»، سرپرست فنی سازمان جهانی بهداشت، گفت: «ما هیچ تغییری در اپیدمیولوژی با این نوترکیب مشاهده نکردیم. ما هیچ تغییری در شدت بیماری مشاهده نکردیم. اما مطالعات زیادی در این زمینه در حال انجام است.»

دانشمندان این سازمان خاطرنشان کردند که این سویه احتمالاً گسترش خواهد یافت.

ون کرخوف گفت: «متاسفانه، ما انتظار مشاهده این نوترکیب ها را داریم، زیرا ویروس‌ها در طول زمان تغییر می‌کنند. ما شاهد یک سطح بسیار شدید گردش خون هستیم. این ویروس حیوانات را آلوده می‌کند، بنابراین هنوز پاندمی به پایان نرسیده است.»

دانشمندان هنوز از نام دلتاکرون استفاده نمی‌کنند و سازمان جهانی بهداشت آن را "یک نوع نگران کننده" طبقه بندی نکرده است زیرا موارد بسیار کمی از این سویه گزارش شده است.

حیدری ادامه داد: پایگاه‌های تجمیعی واکسیناسیون و مراکز و پایگاه‌های ارائه دهنده خدمت واکسیناسیون فعال بوده و به تکمیل پوشش واکسیناسیون نوبت سوم در گروه‌های سنی بالای ۱۸ سال می‌پردازند.

معاون وزیر بهداشت تصریح کرد: تداوم انجام واکسیناسیون در گروه سنی ۹ تا ۱۲ سال، حذف ماموریت‌ها و جلسات غیرضروری، تامین اقلام حفاظت فردی استاندارد و مناسب برای همه ارائه دهندگان خدمات بهداشتی، درمانی و تامین اقلام ضد عفونی کننده استاندارد از دیگر مصوبات ابلاغی به معاونت‌های بهداشتی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور است.

حیدری اظهار داشت: همچنین ارائه خدمات غیرحضوری برای بیماران و گروه‌های پرخطر مبتنی بر درخواست برای همه مراجعان، ابلاغ مصوبات ستاد ملی کرونا به همه واحد‌های تابعه، تاکید بر واکسیناسیون دوز سوم همکاران کادر بهداشت و درمان و لغو پایش‌های حضوری به مدت دو هفته به جز پایش و نظارت‌های اجرایی برنامه موج ششم و اعزام تیم واکنش سریع به معاونت‌های بهداشت دانشگاه‌ها ابلاغ شده است.

ناظر به نمودار ابتلا و مرگ‌ومیر کرونایی‌ها در سایر کشورها، می‌توان فهمید اُمیکرون چندین برابر بیشتر از سایر سویه‌های کرونا، قدرت سرایت دارد و همین مساله باعث افزایش موارد ابتلا و به‌تبع آن افزایش موارد مرگ‌ومیر می‌شود.

با توجه به روند تصاعدی ابتلا به اُمیکرون در کشور باید منتظر ماند و دید اعداد و ارقام تا کجا بالا می‌روند. پیرو همین موضوع و ارائه تحلیل نسبت به روزهای آینده، گفت‌وگویی با بابک عشرتی، متخصص اپیدمیولوژی انجام داده‌ایم.

او در ارتباط با وضعیت شیوع اُمیکرون در ایران گفت: من فکر می‌کنم الان تازه در شروع افزایش موارد ابتلا هستیم و این ادامه پیدا خواهد کرد. در کشورهای مختلف اتفاقات متفاوتی افتاده، مثلا در آفریقای‌جنوبی بیماری خیلی سریع بالا رفت و خیلی سریع هم پایین آمد اما در ترکیه اصلا این اتفاق نیفتاد و هنوز بالاست. سه، چهارهفته است که موارد ابتلایش کاهشی نشده است. من فکر می‌کنم کشور ما هم به‌فرض آنکه خیلی سریع بالا برود و خیلی سریع پایین بیاید حداقل دو، سه‌هفته درگیر آن هستیم و علت تفاوت سرعت بیماری در نقاط مختلف دنیا فقط محدودیت‌ها نبوده است.

وی در ادامه افزود: ما به خیلی از رفتارهای ویروس آشنا نیستیم یا اینکه به نژادهای مختلف چگونه پاسخ می‌دهند یا ایمنی جمعی آنجا چگونه است. اینها همه مطرح است و ما همچنان باید به دستورالعمل‌ها پایبند باشیم و این درست است که فکر کنیم اُمیکرون سبک‌تر است اما چون تعداد بیشتری از افراد را درگیر می‌کند قدر مطلق مرگ‌ومیر ممکن است بالا برود، چون تعداد بیماران خیلی بالاتر خواهد بود، تعداد مرگ‌ومیر هم بالاتر خواهد رفت، حتی ممکن است از دلتا هم بیشتر شود، چون موارد ابتلای آن بیشتر خواهد بود.

این اپیدمیولوژیست در ارتباط با زمان رسیدن ایران به نقطه اوج این پیک خاطرنشان کرد: براساس اطلاعات آزمایشگاهی‌مان روند صعودی بیماری با عوارض بالا را حداقل تا سه‌هفته دیگر داریم. خیلی بعید است که ظرف دوهفته آینده موارد ابتلا پایین بیاید اما در مورد اینکه چقدر بالا می‌رود، فکر می‌کنم هنوز در ابتدای راه هستیم.

او همچنین گفت: مناطقی که درگیر شده‌اند نسبت به پیک‌های قبلی‌شان دو تا سه‌برابر بیشتر بوده. ما هنوز با نقطه اوج فاصله داریم که البته به‌سرعت انتشار هم مرتبط است، اگر خیلی‌زود بالا برود می‌توانیم امیدوار باشیم زودتر هم پایین بیاید که خیلی بعید است.

عشرتی در مورد اثرگذاری دز سوم واکسن کرونا هم گفت: به نظر من مراکز نسبت به قبل شلوغ‌تر شده است اما نسبت به دز دوم هنوز باید خیلی سرعت‌مان را بالا ببریم و نسبت به آن اهتمام ویژه داشته باشیم.تا الان هم خیلی زمان از دست داده‌ایم. واکسیناسیون بعد از سه‌هفته به نقطه اوج ایمنی خود می‌رسد، درحالی‌که ما الان در روند صعودی بیماری هستیم.

وی افزود: فکر می‌کنم باید همگی روی واکسیناسیون تاکید داشته باشیم تا تزریق دز سوم انجام شود. من می‌بینم خیلی از مردم دنبال نوع خاصی از واکسن هستند اما نوع واکسن خیلی مهم نیست، مهم این است که دز سوم را بزنیم. به‌تاخیر انداختن واکسن برای اینکه فلان واکسن به دست‌مان برسد، بسیار اشتباه است. اگر قرار باشد این تعداد ابتلا به بستری شدن در بیمارستان منجر شود، قطعا جوابگو نیست اما دست‌اندرکاران حوزه درمان باید به مردم آموزش دهند که با هر علامت و شرایطی به بیمارستان مراجعه نکنند یا بیمار در شرایطی که حال عمومی خوبی دارد و بیماری زمینه‌ای ندارد، مثلا باردار نیست یا جوان است در منزل بماند و تلفنی درخواست مشاوره بگیرد.

عشرتی خاطر نشان کرد: درمورد اعمال محدودیت‌ها هم این موضوع پیچیده است و پاسخ دادن به آن ساده نیست. ایده‌آل ما در بهداشت این است که مردم از خانه بیرون نیایند. افراد ناقل و بیمار با افراد سالم تماس نداشته باشند ولی رعایت آن هزینه‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی زیادی به‌همراه خواهد داشت، خود آحاد جامعه باید دستورالعمل‌ها را اجرا کنند و تصمیم‌گیری درمورد محدودیت‌ها با ستاد ملی مقابله با کروناست.

وی با بیان اینکه امیکرون در تهران هم به سمت غالب شدن می رود، افزود: طبق الگویی که بررسی کرده‌ایم، نزدیک به ۴۵ تا ۵۰ درصد موارد ابتلا در تهران اُمیکرون است. در عین حال طبق الگوی هر ساله که در این فصل افزایش تعداد بیماران تنفسی و عفونت‌های ویروسی را داشتیم، امسال هم به همین صورت است. در عین حال افزایش آماری هم که در کودکان به ویژه کودکان زیر ۱۰ سال داریم، همین موضوع را نشان می‌دهد. در کودکان هم ابتلا به آنفلوآنزا و اُمیکرون تقریبا برابر است. البته ما از نظر صرفه اقتصادی نمی‌توانیم برای همه تست انجام دهیم و بر این اساس نمی‌توان آمار دقیقی داد.

توکلی با بیان اینکه قطعا بیشتر افزایش ابتلا به کرونا در حوزه سرپایی خواهد بود، ادامه داد: به‌طوری که بیماران، بیمارانی هستند که عمدتا بیماران بدحالی نیستند. منتها نکته‌ای که وجود دارد و منجر به امیدواری شده، این است که بالای ۸۰ درصد جمعیت‌مان واکسینه شدند. در عین حال آنچه واکسیناسیون را برای مقابله با سوش اُمیکرون تقویت می‌کند، انجام واکسیناسیون دز بوستر یا دز سوم است.

وی گفت: در حال حاضر خوشبختانه وضعیت‌مان بحرانی نیست و افزایشی هم که وجود دارد، عمدتا در بخش سرپایی است که شامل اُمیکرون و  آنفلوآنزای فصلی است که عمدتا آنفلوآنزای فصلی نوع A است که البته علائم‌شان هم مشابه هم بوده و تفاوتی ندارد.

توکلی اظهار کرد: در کل مراجعات سرپایی نسبت به دو تا سه هفته گذشته بین ۳۰ تا ۴۰ درصد مراجعات سرپایی‌مان افزایش یافته است، اما آمار بستری‌مان کماکان زیر ۱۰۰۰ مورد است. بیماران بدحال هم بسیار کم است و میزان بستری آی‌سی‌یو در تهران کمی بیش از ۲۰ نفر است.

وی با بیان اینکه عمدتا بخش‌های سرپایی بیمارستان‌ها آماده‌ باشند، گفت: توصیه اساسی ما به مردم خودمراقبتی است. ترجیح این است که اگر بیمار علائم خفیفی مانند سردرد، تب مختصر و… دارد، اقدامات حمایتی مانند مصرف مسکن‌ها و داروهای سرپایی و خوردن مایعات، استراحت و خودقرنطینگی انجام دهد. در عین حال اگر فرد پرخطری در خانواده است، مانند زنان حامله یا افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، مراقب باشند و  حتما تست دهند تا اگر به کرونا مبتلا هستند، قرنطینه را رعایت کنند. اگر هم علائم شدید شد مانند سرفه‌های بسیار شدید، تب زیاد، بدحالی شدید و… به پزشک مراجعه کنند.

توکلی در ادامه درباره الزامات بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، ‌گفت: بازگشایی قاعدتا باید با رعایت پروتکل‌های بهداشتی همراه باشد. تهویه مناسب باید در مراکز انجام شود، زمان کلاس‌ها تا حد امکان کوتاه باشد. ضمن اینکه افرادی که سر کلاس حاضر می‌شوند، باید پروتکل‌هایی مانند استفاده از ماسک و فاصله‌گذاری را رعایت کنند. در عین حال همچنان باید ظرفیت برگزاری مجازی کلاس‌ها نگه داشته شود تا اگر با پیکی مواجه شدیم، بتوانیم شرایط را برگردانیم.

وی درباره بروز پیک ششم با اُمیکرون نیز گفت: به نظر می‌رسد با توجه به واکسیناسیون و در صورت همراهی مردم در رعایت پروتکل‌های بهداشتی، اگر پیکی با اُمیکرون داشته باشیم، خفیف و سرپایی خواهد بود.

وی افزود: اعمال محدودیت‌ها بر اساس شرایط توسط ستاد ملی کرونا همواره اعلام خواهد شد و به صورت هفتگی به اطلاع شهروندان خواهد رسید. حفظ جداول الزامات و ضمانت اجرایی در گروه‌های پنج گانه شغلی باید وجود داشته باشد. اصولا در مدیریت هوشمند پنج فاز داریم که در فاز اول مشمول کارکنان و موسسات و شرکت‌های خصوصی است. شروع فرایند مدیریت هوشمند از ۲۱ آذرماه امسال بوده است و همچنان ادامه خواهد داشت. در فاز دوم تردد درون شهری، مترو و تاکسی است، در فاز سه اصناف، ‌صنایع و کارخانه‌ها باید رعایت کنند، در فاز چهارم تردد برون شهری هوایی، ریلی و جاده‌ای است و فاز پنجم هم مربوط به موسسات آموزشی و تحقیقاتی است که هر کدام از اینها باید اجرایی شوند.

رییس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت گفت: آنچه که مهم است نظارت بر این موارد است و هر یک از مسئولین مربوطه باید بر نحوه فعالیت‌ها نظارت کافی داشته باشند و مسئولیت اجرای محدودیت‌ها با خود صنوف، کارخانه‌جات و نهاد مربوطه است. معیارها و شاخص‌های اصلی برای این پروتکل‌ها وجود داشته است که شامل تزریق واکسن، انجام تست pcr و استفاده از ماسک است.

وی با اشاره به کاهش آمار ابتلاء و فوتی‌های کرونا در کشور، تاکید کرد: این شرایط نباید باعث غرور یا بی احتیاطی شود، چون امکان هجوم اومیکرون در هفته‌های آتی وجود دارد.

مختاری ادامه داد: خبر خوبی که جامعه علمی دنیا را خوشحال کرد، این بود که با تزریق دوز سوم واکسن، پادتن‌ها ۴۵ برابر بیشتر شد برای دلتا و ۴ الی ۴.۵ برابر بیشتر شد برای اومیکرون و این خبر خوشایندی است که مردم برای تزریق دوز سوم واکسن کرونا اقدام کنند.

عضو کمیته علمی کشوری کووید ۱۹، درباره تفاوت‌های اومیکرون و دلتا، گفت: سویه اومیکرون با داشتن کشندگی کمتر، اما هنوز معلوم نیست چه عوارضی بر مبتلایان خواهد داشت؛ بنابراین پروتکل‌های بهداشتی باید همچنان دقیق رعایت شوند.

اثربخشی ۹۶.۵ درصدی واکسن پاستوکووک

رئیس انستیتو پاستور ایران، از اثربخشی ۹۶.۵ درصدی واکسن پاستوکووک خبر داد.

علیرضا بیگلری ، گفت: گزارش نهایی کارآزمایی بالینی فاز سوم واکسن پاستوکووک نشان می‌دهد که در ۹۶.۵ درصد افراد دریافت کننده این واکسن، ایمنی مناسب برای پیشگیری از بستری و ابتلاء به نوع شدید بیماری ایجاد می‌شود که نتیجه بسیار خوبی است.

وی افزود: این واکسن تنها واکسن در دنیاست که همراه واکسن اصلی، دوز یادآور هم تولید کرده است.

بیگلری گفت: واکسن پاستوکووک با استقبال زیاد مردم کشورمان رو به رو شده و تا کنون ۱۵ میلیون دوز تولید شده که ۸ میلیون آن به وزارت بهداشت تحویل داده شده و ۷ میلیون باقیمانده هم در انتظار تحویل است.

این سازمان گفته است شمار جهانی موارد ابتلا هفته پیش ۷۱ درصد افزایش یافت اما در قاره آمریکا میزان افزایش ۱۰۰ درصدی بوده است.

این سازمان همچنین اعلام کرد: در میان موارد شدید بیماری، ۹۰ درصد مربوط به کسانی است که واکسینه نشده اند.

تدروس در یک کنفرانس خبری گفت: درحالی که به نظر می رسد امیکرون به شدت دلتا نباشد  به خصوص در میان واکسینه شده هااما نباید آن را ملایم طبقه بندی کرد. امیکرون هم مثل سویه های قبلی مردم را روانه بیمارستان می کند و جان آنها را می گیرد. در واقع سونامی ابتلا چنان عظیم و سریع است که کمر نظام های بهداشتی در اطراف جهان را خم کرده است.

همچنین تدروس در تازه ترین اظهارات خود بار دیگر خواستار توزیع گسترده تر واکسن در کشورهای فقیرتر جهان شد.

وی افزود: تعداد بستری در آی سی یو هم حدود ۱۴۰۰ مورد است. بنابراین در حوزه بستری در آی‌سی‌یو هم افزایش خاصی نداشته است و در شرایط پایداری به سر می‌بریم. در زمینه سویه اُمیکرون نیز تعداد موارد مبتلا که با تشخیص قطعی کیت بوده، افزایش یافته است و تا امروز  ۱۹۴ تشخیص قطعی اُمیکرون داشته‌ایم که در حال افزایش است.

ماسک بزنید و تزریق واکسن را جدی بگیرید

کریمی ادامه داد: برای تشخیص اُمیکرون ابتدا باید تست PCR بیمار مثبت شود و بعد اگر مشکوک به اُمیکرون باشد، یک تست اضافه هم برای اُمیکرون انجام می‌شود. افزایش تعداد موارد اُمیکرون جای نگرانی دارد. از این جهت که شیوع و سرایت‌پذیری اُمیکرون بسیار زیاد است و در عرض دو تا سه روز ممکن است، فرد مبتلا بتواند افراد دیگر را مبتلا کند. بر این اساس رعایت پروتکل‌های بسیار مهم است و باید توجه کرد که  موثرترین چیز هم در پیشگیری از اُمیکرون، رعایت پروتکل‌ها، ماسک زدن و رعایت فاصله‌گذاری و همچنین تزریق دز سوم واکسن است که توصیه می‌کنم، حتما دز سوم واکسن را افراد تزریق کنند. دز سوم در پیشگیری از ابتلا و موارد شدید و همچنین پیشگیری از بستری و مرگ‌ومیر ناشی از کرونا بسیار موثر است.

وی همچنین گفت: باید توجه کرد که از نظر درمانی تفاوتی بین اُمیکرون و سویه دلتا وجود ندارد. البته از جهت مراقبتی باید بیشتر مراقب باشیم، زیرا سرایت‌پذیری اُمیکرون بیشتر است، اما از نظر درمان تفاوتی ندارد. در عین حال به بیمارستان‌هایمان آماده‌باش اعلام کردیم که در آماده‌باش هستند تا اگر خدایی نکرده تعداد موارد افزایش یافت، بتوانند به بهترین نحوه مراقبت‌ها و خدمات را از نظر وضعیت اکسیژن‌سازها، دارو و… انجام دهند. این تمهیدات با معاونین درمان دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام شده است. ان‌شاءالله که اصلا وارد پیک بعدی نشویم، باتوجه به اینکه مدت زمان فاصله واکسیناسیون‌مان کم است و آنتی‌بادی وجود دارد، ولی اصلا نباید غافل شویم و باید پروتکل‌ها را رعایت کنیم.

وضعیت اثرگذاری واکسن‌ها بر اُمیکرون

وی درباره میزان اثربخشی واکسن‌های داخلی کرونا بر سویه اُمیکرون، گفت: تاکنون در ایران ۱۹۴ مورد اُمیکرون شناسایی شده و در این زمینه اطلاعات آنقدر قطعی نیست که بتوانیم اطلاعاتی ارائه دهیم، اما باتوجه به اینکه واکسن‌های داخلی در مقابل دلتا موثر بودند و واکسن‌های خارجی هم که بوده بر روی دلتا تست شده و کشورهایی که میزان اُمیکرون‌شان بالاست، آن‌ها را موثر دانستند. به نظر می‌آید که واکسن روی اُمیکرون هم موثر باشد. مطالعاتی که انجام می‌شود این موضوع را می تواند به اثبات برساند.

کریمی درباره اعمال محدودیت‌های کرونایی با توجه به خطر اُمیکرون، گفت: فعلا در وضعیتی قرار داریم که عمدتا بر رعایت پروتکل‌ها توصیه می‌کنیم. هر محدودیتی که قرار باشد ایجاد شود، جزو اختیارات ستاد ملی کروناست و وزارت بهداشت نمی‌تواند محدودیت اعمال کند. در عین حال کمیته علمی وضعیت را از نظر علمی بررسی می‌کند، نتایج کمیته علمی به وزیر بهداشت و سپس در ستاد کرونا ارائه شده و ستاد ملی مقابله با کرونا تصمیم‌گیری می‌کند. بنابراین درباره محدودیت‌ها باید از ستاد ملی کرونا پیگیری شود.

کریمی درباره مواجهه با بیماری‌های ترکیبی با کرونا، گفت: در بیمارانی که به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، اکنون آنفلوآنزا زیاد است، اما فعلا من گزارشی از ترکیب این بیماری‌ها با کرونا دریافت نکرده‌ام.

کریمی در ادامه صحبت‌هایش، درباره بحث کمبود پزشک، گفت: همانطور که مقام معظم رهبری هم فرمودند، مشکل بیشتر بحث توزیع است. یک پزشک متخصص بعد از دوره طرح، دیگر تعهدی به وزارت بهداشت ندارد و اگر بخواهیم این افراد را در مناطقی که هستند، نگه داریم، باید ماندگاری‌شان را تسهیل کنیم. این جزو پیشنهاداتی است که ارائه کردیم که باید بتوانیم برای افرادی که در مناطق محروم ارائه خدمت انجام می‌دهند، تسهیلاتی فراهم کنیم. البته هنوز بسته آن تصویب نشده است و به همین دلیل جزئیات آن را مطرح نمی‌کنم.

وی تاکید کرد: به هر حال باید اقداماتی انجام دهیم که یک پزشک متخصص بعد از دوره تعهدش، خودش با رضایت در منطقه محروم کار کند. مردم در مناطق محروم حق دارند که پزشک متخحصص داشته باشند و پزشک متخصص ماندگار هم داشته باشند، نه اینکه هر چند سال یکبار پزشک متخصص‌شان تغییر کند. این جزو مطالب مهمی است که در برنامه‌ها و پیشنهادات ما وجود دارد. درباره مناطق محروم هم ۳۰ درصد سهمیه مناطق محروم وجود دارد که از این طریق هم می‌توانیم به صورت بومی‌گزینی برای این مناطق پزشک جذب کنیم که در همان منطقه‌ای که هستند، ارائه خدمت کنند. اگر بخواهیم مشکل حل شود باید کاری کنیم که خود پزشک با رضایت در منطقه محروم  ارائه خدمت کند و ماندگاری‌شان را تسهیل کنیم. حال این تسهیلات می‌تواند مالی باشد، رفاهی باشد و … که اگر بسته پیشنهادی ما تصویب شود، امیدوارم بتوانیم این مشکل را رفع کنیم.

معاون درمان وزارت بهداشت درباره نوع دز سومی که مردم باید برای واکسیناسیون کرونا تزریق کنند، گفت: از نظر علمی درباره اینکه چه نوع دز سومی از واکسن‌های کرونا موثرتر است، بین علما اختلاف‌هایی وجود دارد. این موارد باید در کمیته علمی بررسی و تعیین تکلیف شود. بحث واردات هم مربوط به حوزه معاونت درمان نیست.

کریمی در پاسخ به اینکه باوجود تزریق واکسن، چرا هنوز کرونا مهار نشده است، گفتن: این موضوع طبیعی است و هیچ واکسنی به ویژه درباره کرونا نه ادعا می‌کند و نه می‌تواند ۱۰۰ درصد بیماری را کنترل کند و هیچ کجای دنیا اینطور نیست که اگر واکسن تزریق کردند، دیگر ۱۰۰ درصد کسی به بیماری مبتلا نشود. بنابراین هدف‌مان از واکسیناسیون، کاهش میزان ابتلا و به ویژه کاهش موارد شدید ابتلا و مرگ‌ومیر است.

مشکلی در حوزه درمان کرونا نیست

وی درباره وضعیت داروهای درمان کرونا، گفت: درباره داروها هم فعلا داروهایی را که در پروتکل درمان کشور وجود دارد، در کشور در دسترس هستند. داروهای جدیدی هم که گزارش می‌شود، باید در کمیته علمی مورد بررسی قرار گیرند، وگرنه دچار مشکلاتی می‌شویم که قبلا داشتیم که اصلا آیا این دارو موثر هست یا خیر. این موارد در کمیته علمی بررسی می‌شود تا هزینه-اثربخشی آن مشخص شود و بعد به پروتکل‌ها اضافه می‌شود. در حال حاضر در حوزه درمان مشکلی نداریم. چند دارویی هم که اعلام شده که ممکن است موثر باشند، در حال بررسی است و اگر به این نتیجه برسیم که واقعا موثرند، وارد پروتکل می‌شوند. بنابراین این موارد در کمیته علمی بحث می‌شود و اگر به صورت علمی به این نتیجه برسیم که موثر است، اقدام می‌شود.

معاون درمان وزارت بهداشت درباره اجرای قانون جوانی جمعیت، گفت: اصل بر اجرای قانون جوانی جمعیت است. ما روی این قانون اصرار داریم و این کار باید از طریق علمی انجام شود. توصیه می‌کنم خبرنگاران هم در این زمینه خیلی وارد حواشی نشوند. باید تلاش کنیم که قانون اجرا شود تا جمعیت جوانی داشته باشیم و با مشکل پیری و کاهش نرخ جمعیت مواجه نشویم.

کریمی درباره بحث بیمارستان‌سازی در کشور و ایمنی بیمارستان‌ها، گفت:  در حوزه درمان ما در زمینه اعتباربخشی بیمارستان‌ها می‌توانیم ورود کنیم. یکی از فاکتورهای ما در اعتباربخشی این است که اگر بیمارستانی ناایمن باشد، در اعتباربخشی و صدور و تمدید پروانه سخت‌گیری می‌کنیم و باید اصلاح کنند. باید توجه کرد که بسیاری از بیمارستان‌ها فرسوده‌اند و ممکن است ۸۰ یا ۹۰ سال قبل ساخته شده باشند، به‌روز کردن این بیمارستان‌ها اقدامی است که باید انجام شود که معاونت توسعه در این زمینه عمل می‌کنند.

توصیه می‌شود افرادی که تاکنون سینوفارم، برکت و بهارات دریافت کردند، برای دوز سوم هم از همین واکسن ها استفاده کنند و کسانی که آسترازنکا و اسپوتنیک زدند از واکسن مشابه یا پاستوووک پلاس استفاده کنند.

به مردم فقط میگوییم واکسن بزنند و ذهن خود را درگیر نوع واکسن نکنند.