او در ادامه این پیش فرض تأکید می کند:

«آن اکسیر که امروز می‌تواند نگاه سیاه مردم را سپید کند، سپیدی رفتار و کردار و گفتار تدبیرگران است و آن اکسیر که زنگار از رخ آیینه ذهنی مردم ممتاز تواند کرد، آیینه ذهنی و رفتاری غماز (زنگارزدوده) خود مسئولان است.»

*صحبت های ظاهرالصلاح و در بادی امر، «خیرخواهانه» تاجیک! بخشی از یک تهدید 20 ساله علیه نظام اسلامی و مردم ایران است که شخص آقای تاجیک و دوستان ایشان در ستاد هسته سخت اصلاحات ایجادش کرده اند.

تهدیدی که در رویکرد اصلی خود موجب ترویج فضای سیاه نمایی و بد انگاشتن تمام رخدادهای خوب و مثبتات از سوی عده ای می شود.

برخلاف آنچه که تاجیک گفته است، اکسیری که در وهله اول سبب سپید شدن نگاه های سیاه می شود؛ نه عملکرد خوب یا بد مسئولان که عملکرد خواص یا همان گفتههای مراجع اجتماعی و رسانه ها است.

یعنی این خواص یک حکومت هستند که فضای پیرامون را در ذهن مردم می سازند و سیاه یا سپید بودن فضا نزد افکار عمومی، در وهله اول به گفته های اینان مربوط است.

در این قضیه مثال بسیار است. از حکایت قدیمی پادشاه لختی که خواصش از لباس نداشته تقدیر می کردند و مردم هم برای زیبایی این لباس نداشته کف می زدند تا شام سال 40 هجری که بر اساس سیاه نمایی خواص به مرحله ای رسیده بود که عده ای فکر می کردند امیرالمومنین علی(ع) تارک الصلوة است!

مفتون شدن در ظاهر خیرخواهانه حرف تاجیک نیز بخشی از همان «تهدید 20 ساله» است که در بالا اشاره کردیم…

این تهدید که با انکار مثبتات کشور، می رود تا مردم را دچار تصور زیست جهنمی کند؛ می تواند کشور را در ورطه بزرگ و بی پایان فتنه اقتصادی قرار دهد.

مردم باید بدانند که تاجیک فردی است که در زمان قرار داشتن کشور ایران در جایگاه هجدهمین اقتصاد جهان می گفت ایران کشتی تایتانیک است که در ورطه گرداب فرو افتاده…!/ مشرق

دلیل عدم احراز صلاحیت من اعلام نشده است

*شما در سیزدهمین دوره ریاست جمهوری شرکت کردید، اما نام شما هم در کنار دیگر نامزدهای رد صلاحیت شده اعلام شد، علت عدم احراز صلاحیت از سوی شورای نگهبان به شما گفته شد یا خیر، آیا نوع عملکرد شورای نگهبان در میزان مشارکت تاثیرگذار بود؟

دلیلی از سوی شورای نگهبان به من اعلام نشده، البته براساس مواردی که سخنگوی شورای نگهبان و برخی دیگر از اعضا گفتند سیستم احراز صلاحیت در شورای نگهبان براساس رای‌گیری مخفی است، یعنی مشخص نمی‌شود که چه کسانی صلاحیت یک کاندیدا را احراز نکرده‌اند که بتوان از آنها دلایل عدم احراز را پرسید، این مساله‌ای است که نیاز به اصلاح ساختاری دارد و قانون انتخابات باید این مسایل را پیش‌بینی کند تا این میزان هزینه به کشور و کاهش مشارکت تحمیل نگردد.

تاثیر ردصلاحیت‌ها در کاهش مشارکت قطعی است

*تحلیل شما از انتخابات ۱۴۰۰ و آنچه که گذشت، از عدم حضور اکثریت مردم تا آرای باطله به عنوان رقیب اصلی کاندیداها چیست؟

دلایل کاهش مشارکت در این دوره انتخابات وافزایش آرا باطله به دوبخش تقسیم می شود، نخست دلایل فرا انتخاباتی است، مانند شرایط اقتصادی، کوچک شدن سفره مردم و اختلال در معیشت، افزایش نارضایتی از ناکارآمدی سیستم، ناامیدی نسبت به تاثیرگذاری صندوق‌های رای در شیوه اداره کشور، کاهش اعتماد عمومی به حاکمیت و دلایلی از این دست که باید در جای خود مورد بررسی قرار بگیرند و وزن هریک بدست آید.

اما دلایل انتخاباتی کاهش مشارکت را می‌توانیم در ردصلاحیت‌های حداکثری و عدم دارا بودن نماینده برای بخشی از جامعه جستجو کنیم که نمی‌توانیم این بخش را هم نادیده بگیریم، همیشه در انتخابات‌های ریاست‌جمهوری آرا باطله وجود داشته‌اند که رقمی حدود یک میلیون رای را تشکیل می‌داده‌اند، این آرا عموما شامل افرادی بوده که برای زدن مهر در شناسنامه در انتخابات شرکت می‌کردند و رای سفید یا باطله می‌دادند، اما این رقم در دوره اخیر سه تا چهار برابر شده است که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از جامعه می‌خواستند در انتخابات مشارکت کنند اما کاندیدای مورد قبولی در میان این چهار کاندیدا پیدا نکردند و رای باطله یا سفید دادند، بخشی از عدم مشارکت که می‌تواند آن نیزعدد قابل توجهی باشد، بدلیل رد صلاحیت‌ها بوده است، ما همیشه در انتخابات ریاست‌جمهوری روند رو به رشد مشارکت را در آستانه انتخابات شاهد بودیم اما در این دوره پس از اعلام کاندیداهای تایید شده بجای رشد شاهد کاهش هفت درصدی نرخ مشارکت بودیم یعنی تاثیر ردصلاحیت‌ها در کاهش مشارکت قطعی است.

*با عدم حضور حداکثری مردم تهران در پای صندوق‌های رای دور ششم شورا به جناح  مقابل و اصولگرایان واگذار شد، آیا عملکرد شورای پنجم در این امر تاثیرگذار بود؟

نمی‌توان تاثیر عملکرد مدیریت شهری دوره پنجم را در این عدم مشارکت انکار کرد اما فضای این دوره انتخابات برای آرا خاکستری واصلاح طلب جامعه تحت الشعاع انتخابات ریاست جمهوری قرار گرفت، البته شاید اگر اصلاح‌طلبان در مدیریت شهری عملکرد موفق‌تری داشتند و می‌توانستند با عملگرایی و واقع‌گرایی کارنامه بهتری ارائه کنند، در مشارکت تاثیر مثبتی می‌گذاشت وحداقل بخش عمده 400 هزار رای باطله در تهران به لیست اصلاح‌طلبان رای می داد اما متاسفانه نتوانستند این اعتماد را به خود جلب کنند.

شورای پنجم نمره قبولی گرفت

*دستاورد شورای پنجم چه بود؟ می‌توانید موارد مهم آن را بیان کنید؟

شاید بتوان گفت دوره پنجم مدیریت شهری در حوزه سلبی و صیانتی موفق عمل کرده است، یعنی با شفاف‌سازی، مبارزه با رانت وفساد، حفظ باغات و پایبندی به طرح تفصیلی پدیده‌های منفی که مردم مطالبه برخورد با آنها را داشتند بشدت کاهش پیدا کرد واین شورا نمره قبولی گرفت، اما در حوزه ایجابی که نیاز به منابع مالی قابل توجه و کمک‌های دولت ومجلس در جهت تحقق اهداف برنامه در توسعه وتجهیز ناوگان حمل ونقل عمومی وکاهش ترافیک و آلودگی هوا بوسیله آن بود، نتوانستیم به اهداف خود برسیم، البته شرایط عمومی کشور در این دوره و همزمانی تحریم‌های بی‌سابقه ترامپ با کرونا هم موثر بود که امیدواریم بزودی شرایط به سمت مثبت وگشایش تغییر کند.

جبهه اصلاحات با ریزش بدنه اجتماعی خود مواجه شده است

*آنچه کارگزاران به عنوان حزب محوری در انتخابات ۹۸ و این بار در ۱۴۰۰ در پیش گرفت و به یک‌باره حمایت از عبدالناصر همتی را دستور کار خود قرار داد تا چه اندازه در  پیروزی کاندیدای رقیب تاثیرگذار بود؟ در این نتیجه  کارگزاران تا چه اندازه سهیم بود؟

تصور نمی‌کنم که حمایت یا عدم حمایت کارگزاران وسایر احزاب اصلاح‌طلب، در نتایج انتخابات تاثیر زیادی گذاشته باشد، دلایل عدم مشارکت 52 درصدی و آرا باطله 7 درصدی در انتخابات، فراتر از احزاب بود، چه کارگزاران که حمایت کرد وچه احزابی که کاندید معرفی نکردند نتوانستند این فضای کلی را تغییر بدهند، دلیلش هم آرا پایین لیست شوراهاست که توسط همه احزاب اصلاح طلب وبزرگان اصلاحات حمایت شد اما کف رای آن 23 هزار رای یعنی 98 درصد کمتر از دوره قبل بود، این به معنای آن است که جبهه اصلاحات با ریزش بدنه اجتماعی خود مواجه شده وتوانایی اقناع جامعه را ندارد و بدنه آن که از صندوق‌های رای مایوس شدند با دعوت اصلاح‌طلبان حتی حاضر نشدند به جای رای باطله به لیست جمهور رای بدهند.

اصلاحات به یک تولد دوباره و مهندسی مجدد احتیاج دارد

*اصلاحات کجای راه را اشتباه رفت که باعث شد امروز  شاهد شکاف عمیق میان اصلاح‌طلبان و مردم باشیم؟

فقدان عملگرایی و واقع‌گرایی، ترجیح مصالح شخصی و گروهی به مصالح عمومی و عدم داشتن راهبرد موثر مهمترین مشکلاتی بود که موجب شد اصلاح‌طلبان هم جایگاه خود را در حکومت وعرصه رسمی سیاست از دست بدهند وهم با ریزش بدنه اجتماعی مواجه شوند، شاید اگر درایت و شجاعت واز خودگذشتگی آیت الله هاشمی رفسنجانی در سال 1392 نبود که با ثبت‌نام وپرداخت هزینه سنگین ردصلاحیت، آّبروی خود را برای مصالح جامعه فدا نمی‌کرد، اصلاح‌طلبان پس از سال 84 قادر نبودند به قدرت بازگردند، یکی از تفاوت‌های مهم انتخابات 1400 با گذشته، فقدان آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بود چرا که ایشان حتی در سال 1396 هم بستر پیروزی را برای اصلاح طلبان هموار کرده بودند.

آینده اصلاحات را با تمام کاستی‌ها و تلخی‌ها چگونه قلمداد می‌کنید؟

اصلاحات به یک تولدی دوباره و مهندسی مجدد احتیاج دارد، نباید جامعه از احزاب اصلاح طلب برداشت فعالیت تزیینی و گرم کردن تنور انتخابات را داشته باشد چرا که دیگر حاضر به حضور بی نتیجه در پای صندوقهای رای نیست، در هردو سر طیف اصلاح طلبان تندرو و کندرو، ما نیاز به آسیب شناسی داریم تا یک رویکرد واقع گرایانه، عملگرایانه وموثر را به جامعه ارائه دهیم و مردم مطمئن باشند که با حمایت خود، شاهد تغییر در شیوه مدیریت وتصمیم گیری در کشور می شوند.

و در آخر آیا محسن هاشمی پس از شورای شهر برای ورود به مجلس دوازدهم آماده می‌شود؟

خیر، به دلایلی که گفتم فضای حاکمیتی و اجتماعی آمادگی لازم برای حضور جریان میانه رو را در انتخابات ندارد، ما باید به آسیب شناسی و بازسازی فردی وجمعی بپردازیم و منتظر گشایش و تغییر شرایط سخت امروز باشیم.

محسن هاشمی همچنین اظهار کرد: بازسازی جریان اصلاحات باید با تمرکز بر عملگرایی و واقع‌گرایی و مساله محوری صورت گیرد تا اعتماد جامعه به کارآمدی اصلاح طلبان و توانایی آنها برای حل مساله جلب گردد.

متن کامل گفت و گو با محسن هاشمی رییس شورای شهر تهران و رییس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی به شرح زیر است:

نسبت به عملکرد اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری این انتقاد  مطرح است که این جریان نتوانست به تصمیم واحدی در خصوص حمایت از یک گزینه برسد. به نظر شما اصلاح طلبان با عملکرد خود چه نقشی در پیروزی رقیب داشتند؟

مساله عملکرد اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری را باید در چارچوب ساختار کلی احزاب در کشور تحلیل کنیم. اصولا در کشور دو طیف از احزاب وجود دارد. احزاب همراه حاکمیت واحزاب منتقد حاکمیت.

 احزاب همراه برای حضور در انتخابات مشکلی به عنوان رد صلاحیت ندارند، اما احزاب منتقد مانند اصلاح طلبان تا زمان اعلام تایید صلاحیت ها تکلیفشان روشن نیست و مثلا در این دوره هر 9 کاندیدای جبهه اصلاحات رد صلاحیت شدند و در سه هفته قبل از انتخابات با بلاتکیفی مواجه شدند و تا آخر نیز نتوانستند تصمیم روشنی درباره انتخابات بگیرند.

 به نظر می رسد اگر برای نظام رقابت و مشارکت مهم است باید در زمانبندی انتخابات تجدید نظر شود و یک فرصت کافی در حد شش ماه برای احزاب جهت تصمیم گیری و حضور در انتخابات ایجاد شود تا آنها هم بتوانند در قبال فعالیت خود مسئولیت بپذیرند.

 تقریبا همه روسای جمهور در این 13 دوره در نهایت گفتند که بصورت مستقل در صحنه حضور پیدا کردند و این به معنای آن است که نه احزاب در برابر عملکرد دولت های مورد حمایت خود مسئولیت و پاسخگویی دارند و نه رییس جمهور خود را ملتزم به برنامه و رویکرد مشخص و شفافی می داند و موضوع به مساله ای شخصی تبدیل می شود.

 تا فضا و ساختار احزاب در کشور به این صورت باشد، عملا عرصه انتخابات یک فضای شخص محور و نه برنامه محور خواهد بود.

با توجه به از دست دادن نهادهای انتخابی مجلس شورای اسلامی، شوراهای اسلامی و ریاست جمهوری، اصلاح طلبان تقریبا هیچ سهمی در نهادهای نظام ندارند. تحلیل شما در این شرایط از آینده این جریان چیست؟

ما این تجربه را در سال 1384 هم داشتیم و در این مقطع هم شورای دوم، هم مجلس هفتم وهم دولت نهم در اختیار اصولگرایان قرار گرفت. البته با اتکا به چهره های کاریزماتیکی نظیر آیت الله هاشمی رفسنجانی جبهه اصلاحات توانست در سال 1392 به عرصه رسمی بازگردد.

 در شرایط فعلی نیز باید برنامه جدی برای بازسازی وآسیب شناسی عملکرد اصلاح طلبان طراحی شود. جریان اصلاحات نیاز به خون و نگاه تازه ای دارد.

خروج از قدرت می تواند برای اصلاح طلبان فرصتی برای بازسازی این جریان باشد؟

یکی از مشکلات جدی اصلاح طلبان این است که در هنگام خارج بودن از قدرت وایفای نقش منتقد و اپوزیسیون، با رویکرد روشنفکری وانتزاعی رفتار می کنند و شاید برای آن دوران این رویکرد مناسب باشند اما وقتی به قدرت هم می رسند از همان فضا و نگاه ایده آلی و انتزاعی خارج نمی شوند و باز هم همان شعارها را می دهند در حالیکه لازمه حضور در قدرت و کارآمدی، عملگرایی و واقعگرایی است و اصلاح طلبان از یک رویکرد عملگرایانه و واقع گرایانه مبتنی برحل مساله در این هشت سال فاصله داشتند و نه در دولت، نه در مجلس و نه در مدیریت شهری نتوانستند در حد انتظار مردم و بدنه اجتماعی خود حاضر شوند.

در این فرصت بازسازی جریان اصلاحات باید با تمرکز برعملگرایی و واقعگرایی ومساله محوری صورت گیرد تا اعتماد جامعه به کارامدی اصلاح طلبان و توانایی آنها برای حل مساله جلب گردد.

به نظر می رسد پایگاه رای اصلاح طلبان دیگر توجهی به این جریان ندارد و تصمیم جداگانه برای خود می گیرد. چگونه اصلاح طلبان می توانند رابطه شأن را با بدنه اجتماعی خود  بازسازی کنند؟

یکی از انتقاداتی که امروز در فضای مجازی از اصلاح طلبان می شود این است که مردم و بدنه اجتماعی، حاضر نیستند هر دوسال یا چهارسال یکبار فقط پای صندوق های رای بیایند و رای بدهند بلکه انتظار دارند در طول دوران مسئولیت، اصلاح طلبان مطالبات آنها را پیگیری و نمایندگی کنند. در واقع آنها می خواهند اثر رای خود را در تغییر سیاست ها به مسیر مدنظر خود ببینند اما در تعامل با حاکمیت این امکان پذیر نمی شود بنابراین بدنه اجتماعی مایوس می شوند، البته در مواقع خاص هم  صدای بلند وحمایت جدی از اصلاح طلبان نشنیدیم و به همین دلیل بدنه هم در انتخابات دیگر حمایت نمی کند.

این یک انتقاد جدی است که ما باید برای آن پاسخ داشته باشیم والبته مخاطب این انتقاد فقط اصلاح طلبان نیستند. چون در این انتخابات رتبه اول را با 51 درصد عدم مشارکت ، رتبه دوم با 30 درصد آقای رییسی و رتبه سوم با 6 درصد متعلق به آرا باطله بود. این یک چالش جدی برای کل سیستم است که عدم توجه به مطالبات جامعه باعث عدم مشارکت می شود، حالا ممکن است این عدم مشارکت با ردصلاحیتها یا فضای بسته صداوسیما تشدید هم بشود اما مساله مهم کارامدی است و این کارامدی هم خیلی مرتبط به این جناح یا آن جناح نیست، بلکه اصلا مشروعیت یک سیستم ونظام به کارامدی وداشتن کفایت برای اداره صحیح کشور است.

با محمود صادقی، یکی از کاندیداهای لیست یازده نفره جبهه اصلاحات ایران در خصوص درس های این انتخابات برای حکومت و فعالان سیاسی و همچنین نوع کنش اصلاح طلبان در این انتخابات و برخی آمار و ارقام منحصر به فرد این دوره گفت و گویی داشته ایم که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

آقای دکتر! به نظر شما انتخابات 28 خرداد چه درس هایی برای حکومت و فعالان سیاسی داشت؟

رفتار شورای نگهبان به نوعی آرایشی را ایجاد کرد که کم سابقه و شوکی بود که از ابتدا به مردم وارد شد. این بار تیغ رد صلاحیت نه تنها اصلاح طلبان بلکه اصولگرایان معتدل و اشخاص زیادی را گرفتار خودش کرد و از ابتدا پیدا بود گویا مدیریت به گونه ای انجام شده که نتیجه از پیش تعیین شده ای را از انتخابات بگیرند. نتیجه اش را هم دیدیم که انتخابات با کمترین میزان مشارکت انجام گرفت. اگرچه دو سه روز آخر به خاطر حمایت محدود از یک کاندیدا مقداری مشارکت افزایش پیدا کرد، اما با احتساب آراء باطله تقریبا در حدود انتخابات مجلس مشارکت مردم را شاهد بودیم که نسبت به انتخابات ریاست جمهوری نصاب خیلی پایینی است.

نیروهایی دست به دست هم داده اند که حاکمیت را کاملا یکدست کنند

به نظرم می آید همه شواهد حاکی از این است که نیروهایی دست به دست هم داده اند که حاکمیت را کاملا یکدست کنند. این حرکت در انتخابات مجلس یازدهم شروع شد و از همان موقع پیدا بود که با انحاء مختلف چنین طراحی ای را دارند. واقعا بدون اینکه نگران پایین بودن مشارکت باشند بیشتر به دنبال چنین نتیجه ای بودند.

حاکمیت کاهش آراء را جدی بگیرد

الآن هم بعضی تحلیلگران این طیف از این نتیجه اعلام رضایت می کنند و این نتیجه را از نگاه خودشان به نفع کشور تلقی می کنند اما ناگفته پیدا است کشوری که نظام جمهوری دارد طبیعتا از کاهش آراء جمهور دچار خسران می شود و این هشدار بزرگی است که حاکمیت باید آن را جدی بگیرد. این میزان پایین مشارکت و تعداد بالای آراء باطله نشانگر گسترش نارضایتی در سطح وسیعی از کشور هست که اگر جدی گرفته نشود می تواند در ادوار بعدی مشکلات زیادتری را به بار بیاورد. در واقع شاهد بی اعتمادی گسترده بین مردم هستیم.

برخی از اصولگرایان این میزان مشارکت را به عملکرد دولت آقای روحانی نسبت می دهند و برخی دیگر نیز تأثیر عملکرد دولت دوازدهم را در کنار رفتار شورای نگهبان می بینند. نظر و تحلیل شما در این خصوص چیست؟

در این تردیدی نیست که وضعیت کنونی از جمله شرایط معیشتی و مدیریت دولت آقای روحانی در کاهش مشارکت مؤثر بوده و نباید انکار کرد. اما آنچه مردم بیشتر می گویند این است که عملکرد آقای روحانی نشان داد اگر ما انتخاب هم بکنیم دست و پای دولت بسته است و نمی تواند کار کند. دولت آقای روحانی را مثال می زنند که علی رغم رأی 24 میلیونی به لحاظ محدودیت هایی که دارد توانایی عمل به وعده هایش را ندارد.

به ویژه دو سه روز آخر دنبال تشویق مردم به مشارکت در انتخابات بودیم خیلی ها این پاسخ را می دادند که بر فرض کاندیدای مورد نظر شما رأی بیاورد اما آقای همتی آیا از آقای روحانی قوی تر است؟ روحانی با آن همه جایگاهی که داشت نتوانست کار کند. تعبیر مردم از «نتوانست» یعنی موانعی که بر سر راهش هست. یعنی اگر هم مشکل عملکرد روحانی باشد تلقی مردم بیشتر این بوده است که محدودیت های ایجاد شده بر سر راه دولت روحانی توانایی پیگیری مطالبات مردم را از او سلب کرده است.

این انتخابات چند نکته مهم داشت که یکی از آنها میزان آراء باطله بود. همان طور که اشاره کردید قریب 15 درصد از شرکت کنندگان در این انتخابات رأی باطله به صندوق انداختند. به نظر شما پیام حرکت این چهار میلیون نفر چه بود؟

آراء باطله دلایل مختلفی می تواند داشته باشد.

آراء باطله یک نوع کنش سیاسی برای اعلام اعتراض است

در دوره های گذشته همیشه آراء باطله را داشته ایم ولی فکر می کنم حداکثر 400 هزار رأی باطله بوده است. یعنی اگر بخواهیم با دوره های قبل مقایسه کنیم در این دوره میزان آراء باطله 10 برابر شده است.

به هر حال کم و بیش آراء باطله داشته ایم. آراء باطله چه در این دوره و چه در دوره های قبل نشانگر این است که فرد می خواهد از خودش رفع تکلیف کند و در انتخابات شرکت می کند و در عین حال می گوید که من بین کاندیداهای موجود کاندیدای مطلوب خودم را پیدا نمی کنم و یک نوع اعتراض دارد. البته ممکن است بخشی هم ناشی از این است که خیلی ها تصور می کنند باید مهر انتخابات در شناسنامه آنها باشد و خوف از اینکه اگر این مهر نباشد ممکن است بعدا مشکل پیدا کنند باعث می شود که شرکت کنند اما به کسی رأی نمی دهند و یا چیزی می نویسند که رأی آنها باطل می شود.

اما به نظرم این دوره پیام آشکاری دارد. یعنی به نظام انتخاباتی بی اعتمادی و یک نوع کنش سیاسی برای اعلام اعتراض است و حداقل بخش عمده ای از آن کاملا ماهیت اعتراضی داشت.

نظر برخی کارشناسان این است که این بی اعتمادی مربوط به عملکردها است. یعنی مردم می گویند ما دموکراسی و جمهوریت را قبول داریم ولی راهی که دست اندرکاران انتخابات رفته اند را قبول نداریم. به نظر شما هم این بی اعتمادی به مسیر رفته شده است؟

بی اعتمادی به نظام انتخاباتی است. یعنی اولا محدودیت هایی که در نظام انتخاباتی برای رقابت وجود دارد و ثانیا بی تأثیر بودن رأیی که می دهند. یعنی این الآن بین مردم خیلی فراگیر است که گمان می کنند رأی ما تأثیر ندارد و حتی اگر فرد مطلوبی هم انتخاب کنیم در این سیستم آن فرد نمی تواند کار کند. بنابر این رأی باطله می دهند حاکی از اینکه ما به سیستم اعتماد نداریم. به نوعی در انتخابات شرکت می کنند و دلالت بر این دارد که حداقل نظام انتخابی را می پذیرند اما نسبت به مؤثر بودن رأی خودشان اعتماد ندارند.

امکان رقابت در این انتخابات از اصلاح طلبان سلب شده بود

نکته دیگر این انتخابات این است که اصلاح طلبان یک لیست یازده نفره معرفی کردند که 9 نفر آنها ثبت نام کردند و تأکید داشتند که اگر این 9 نفر تأیید صلاحیت نشوند ما هیچ نامزدی در انتخابات نداریم و تا دو سه روز آخر هم روی این حرف خودشان ماندند. اما دو سه روز آخر شخصیت های برجسته اصلاح طلب به نوعی از یکی از کاندیداهای موجود حمایت کردند و در نهایت هم ما دیدیم که این کاندیدا بیش از دو میلیون رأی نیاورد. به نظر می آید اگر اصلاح طلبان روی حرف خودشان می ماندند و از کسی حمایت نمی کردند لااقل این تلقی به وجود نمی آمد که اصلاح طلبان دو میلیون رأی دارند. نظر شما در این خصوص چیست؟

فکر نمی کنم کسی به این حرف باور داشته باشد. به دلیل اینکه اصلاح طلبان کاندیداهای معرفی شده از طرف خودشان را نداشتند و در واقع یعنی اصلاح طلبان امکان رقابت را در این انتخابات نداشتند و امکان حضور در این عرصه از اصلاح طلبان سلب شده بود. بنابر این دو میلیون آراء آقای همتی را نمی شود رأی اصلاح طلبان تلقی کرد.

تلقی بعضی از اصلاح طلبان این بود که شانس رقابت داریم

اما در خصوص این تصمیم، اولا جبهه اصلاحات تا آخر هم بر موضع خودش ماند که کاندیدا ندارد و علی رغم اینکه دو بار رأی گیری شد به نصاب دو سوم نرسیدند که از کسی حمایت کنند. ولی به دلیل اینکه در بدنه جامعه و بدنه اصلاح طلبی مطالبه ای وجود داشت مبنی بر اینکه ما نباید شانس حداقلی رقابت در انتخابات را از دست بدهیم و تلقی بعضی ها همین بود که ما با حمایت از یکی از دو کاندیدا که البته با کناره گیری آقای مهرعلی زاده یک کاندیدا باقی ماند، باز هم شانس رقابت داریم.

در واقع این تلقی در بخش زیادی از جوانان و بدنه اجتماعی وجود داشت و فشار زیادی روی احزاب و شخصیت ها بود و از جمله در بدنه انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه ها اگرچه دیدگاه ها مختلف بود و بعضی ها شدیدا با حمایت از کاندیدای دیگر مخالف بودند، اما بخش قابل توجهی هم پیام می دادند و برای حمایت مصرّ بودند. در بدنه خیلی از احزاب دیگر هم این را شاهد بودیم. البته جبهه اصلاحات در واکنش به این خواسته به هر حال نتوانست برای حمایت به نصاب برسد اما با توجه به مطالبه اجازه داد که خود احزاب به عنوان صفت حزبی اگر خواستند حمایت کنند و این اتفاق افتاد.

به هر حال بدنه اصلاح طلبی هم مجزا از جامعه نیست. بخش قابل توجهی از بدنه اصلاح طلبی جزو اشخاصی بودند که رأی ندادند، بخش قابل توجهی هم جزو رأی دهندگانی بودند که رأی باطل دادند و بخشی هم جزو رأی دهندگانی بودند که به آقای همتی رأی دادند. یعنی این رفتار اصلاح طلبان بازنمود واقعیتی است که در جامعه وجود داشت.

اینکه بخواهیم این تعداد رأی را وزن اصلاح طلبان بدانیم تلقی درستی نیست و دلیلش همین است که اساسا اصلاح طلبان امکان رقابت با کاندیدای اصلی خودشان را پیدا نکردند.

اصلاح طلبان سال 92 هم آقای روحانی را از بین کاندیداهای موجود انتخاب کردند. یعنی کاندیدای اصلاح طلبی در میان نبود و اصلاح طلبان به این نتیجه رسیدند که از میان کاندیداهای موجود از آقای روحانی حمایت کنند و نتیجه آن را همه دیدند تا جایی که برخی از اصلاح طلبان به این نتیجه رسیده اند که حمایت از ایشان اشتباه بود و تنها چیزی که برای اصلاح طلبان داشت پرداخت هزینه بابت این حمایت بود. به نظر با فرض اینکه آقای همتی رأی می آورد، حمایت از او تکرار اشتباه سال 92 اصلاح طلبان نبود؟

نظر خیلی ها این بود. یعنی بخشی از مردمی هم که با وجود حمایت بخشی از اصلاح طلبان از آقای همتی، قبول نکردند که در انتخابات شرکت کنند همین حرف را می زدند که در نهایت اگر ایشان انتخاب هم بشود مثل آقای روحانی می شود که عملا نمی تواند کار کند. اما تلقی دیگر این بود که به هر حال شما آقای روحانی را با کاندیدای رقیبش مقایسه کنید. اگرچه آقای روحانی مشکل پیدا کرد اما اگر باز هم به سال 92 برگردیم به نظر من ما انتخاب درستی داشته ایم و در قیاس با کاندیداهای رقیب عملکرد ایشان قابل دفاع است و اینکه از فرصت های حداقلی استفاده نکنیم هم فرصت سوزی است.

حمایت از همتی تصمیم غلطی نبود

با فرض اینکه آقای همتی می توانست رأی بیاورد، حمایت از ایشان تصمیم غلطی نبود. به هر حال ما هرچه فرصت ها را از دست بدهیم و از صحنه سیاسی، ولو روزنه ها، دور بمانیم عملا به انسداد بیشتر فضای سیاسی منجر می شود.

به نظرم می آید اصلاح طلبان وضعیتی که به وجود آمده را یک فرصت بزرگ تلقی کنند برای اینکه اصلاحات جامعه محور می تواند خیلی بنیادی تر و مؤثرتر باشد. در سال های پیش رو که عملا اصلاح طلبان در هیچ یک از ارکان حاکمیت حضور ندارند باید از این فرصت بزرگ استفاده و انسجام و تشکل یابی بهتری پیدا کنند و با رجوع به جامعه سعی کنند صدای جامعه باشند. همچنین به پاره ای از مشکلات درونی خود اصلاح طلبان بپردازند.

شرایط پیش رو بهترین فرصت برای بازسازی اصلاحات است

به هر حال شاید تأملاتی که ما داشته ایم باعث دوری اصلاح طلبان از متن جامعه شده بود و این فرصت بزرگی برای رجوع بیشتر به متن جامعه و یک نوع خودسازی تشکیلاتی و افزایش توان اثرگذاری در جامعه است. لذا به نظرم شرایط پیش رو بهترین فرصت برای بازسازی اصلاحات است و اینکه با توان بیشتر و جلب اعتماد بیشتر مردم اصلاح طلبان بتوانند در عرصه های آینده اثرگذار تر باشند.

نقطه امتیاز دولت رئیسی

با توجه به اینکه در همه جای دنیا میزان مشارکت مردم در انتخابات و آراء فرد پیروز یکی از مؤلفه های قدرت محسوب می شود ولی رئیس جمهور منتخب این دوره از انتخابات حدود 30 درصد از آراء حائزین شرایط رأی دادن را به دست آورده، شما فکر می کنید دولتی که رأی 30 درصد از مردم کشور خودش را داشته باشد توان حل مشکلات پیچیده فعلی کشور را دارد؟

آقای رئیسی از این امتیاز برخوردار است که سایر اجزای حاکمیت با این دولت همسو هستند و ممکن است این امر یک هم افزایی ایجاد کند و بخشی از مردم هم که به ایشان رأی دادند و یک در انتخابات شرکت نکردند می گفتند بگذاریم حاکمیت یکدست شود که دیگر در درون اجزای حاکمیت تنش وجود نداشته باشد تا بتوانند مشکل مردم را حل کنند. از این زاویه می توانیم برای دولت آقای رئیسی نقطه امتیاز تلقی کنیم که شاید این وضعیت بتواند کمک کند به اینکه با هم افزایی مجلس، قوه قضائیه، دولت و همچنین نهادهای موازی، صدا و سیما و دیگران منجر به حل مشکلات مردم شود.

کاهش مشروعیت می تواند برای دولت مشکل ایجاد کند

اگرچه یک نگاه درست تر این است که کاهش مشروعیت می تواند برای دولت مشکل ایجاد کند. مگر اینکه همان طوری که آقای رئیسی یک دو مرتبه اشاره کرده خودش را رئیس جمهور همه مردم بداند و سعی کند عملکردش به گونه ای نباشد که کسانی که به او رأی نداده اند را از عرصه سیاسی و سایر حوزه ها کنار بزند. این به عملکرد ایشان بستگی دارد که چگونه هم کابینه را بچیند و هم چگونه عمل کند.

این دولت با وجود اینکه از مقبولیت مردمی پایین برخوردار است می تواند با عملکرد خودش سعی کند این را جبران کند؛ به کمک یکپارچگی که ایجاد شده و همچنین نگاه سلبی به مخالفین و منتقدین خودش نداشته باشد.

اگر بخواهیم برای دوره های آینده اشکالات انتخابات 28 خرداد را نداشته باشیم و این آمارها بهبود پیدا کند، پیشنهاد عملی شما چیست؟

نکته این است که شاید از نگاه ما این قضیه را یک پدیده منفی تلقی می کنیم. بعضی از اظهار نظرها، از جمله آقای قاضی زاده هاشمی که کاندیدا بودند، این کاهش مشارکت را امری منفی تلقی نمی کنند و فکر می کنند با یکدستی می توانند به سمت تأسیس دولت اسلامی، حکومت اسلامی و از این قبیل بروند. ولی این نگاه کاملا با ماهیت جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی و همچنین نظرات خود رهبری مغایرت دارد. اگر بنا بر «جمهوری اسلامی» باشد، «جمهوری» با نصاب متعارفی معنا پیدا می کند.

شورای نگهبان راه را برای گردش نخبگان بسته است

به نظر می آید برای اینکه ما به سمت حل این مشکل برویم طبیعتا اولین کار اصلاح نظام انتخاباتی است. یعنی محدودیت هایی که بر سر راه نظام انتخاباتی وجود دارد باید برطرف شود و به هر حال تنگ نظری هایی که هست و این رویه شورای نگهبان که من فکر می کنیم مهمترین گره مشکلات کشور ما در همین جا نهفته است و عملا راه را برای گردش نخبگان و تعیین شایستگان در مدیریت کشور بسته است. بنابر این راه های مختلفی دارد اما مهمترین راه حل آن اصلاح نظام انتخاباتی است.

وکیلی به مشرق می‌گوید:دوجریان برانداز نزدیک به آمریکایی ها و لیبرال‌های حزب کارگزاران سال‌ها به چپ‌های عدالت‌خواه و خط امامی آسیب‌زده‌اند، وکیلی اعتقاد دارد که این دو جریان چون دو لبه قیچی بال‌های جریان اصلاح‌طلب چیده و آن را بی‌هویت و از درون تهی کرده‌اند. مدیرمسئول روزنامه اصلاح‌طلب ابتکار صریح و بدون تعارف بخش های رادیکال جناح چپ را نقد کرده و فاصله گذاری دقیقی با آن ها دارد.

وکیلی اعتقاد دارد که وقت آن رسیده که اصلاح‌طلبان تندرو از بدنه جبهه اصلاحات جدا شوند، او می گوید مدت هاست که به خاطر مواضعش مورد غضب محافل تندرو اصلاح طلب قرار گرفته اما در مسیر خود مصمم است و می خواهد در سرمقاله های روزنامه اش نور بر گعده های محرمانه بتاباند.

عکس از:تسنیم

در ادامه مشروح گفتگو با محمدعلی وکیلی را می‌خوانید:

محمدعلی وکیلی با اشاره به ایجاد همگرایی در کشور پس از انتخابات گفت: پس از پایان انتخابات و مشخص شدن نتایج آن باید بازی‌های جناحی را کنار گذاشت، شرایط کشور دیگر اجازه نمی‌دهد بازی‌های سیاسی و جناحی ادامه پیدا کند از سویی مردم  نیز دیگر تاب این دست رفتارها راندارند. وکیلی ادامه داد: دلخوری و قهر برخی از مردم در انتخابات نشان می‌دهد که وضعیت ما چگونه است، پس باید دست از سیاسی کاری برداشت و فضای کشور را در مسیر تعامل و رفع مشکلات اقشار مختلف جامعه قرارداد.

نماینده مجلس دهم با اشاره به انتخاب سید ابراهیم رئیسی گفت: آقای رئیسی به دنبال یک دولت اجماعی و فراجناحی است؛ البته موانعی نیز پیش راه او است. وکیلی اضافه کرد در همه دولت‌های پیشین عوارض شعاع قدرت باعث شد کارآمدی قوه مجریه کم شود، در همه ادوار گذشته روسای جمهور دلشان می‌خواست دولت اجماعی به‌منظور دسترسی به کارآمدی ایجاد کنند؛ اما شعاع قدرت مانع آن‌ها شد.

نزدیکان و برادر روحانی مانع از کارآمدی دولت تدبیر شدند

وکیلی با تشریح مفهوم شعاع قدرت گفت: شعاع قدرت احزاب و اطرافیان رئیس‌جمهور و ذی‌نفعان جناحی هستند که با انحصارطلبی مانع از تشکیل دولت‌های اجماعی درگذشته شده اند، مثلا در دوران روحانی برادر او و برخی نزدیکانش مانع از آن شدند که دولت کارآمد شود.

 آن‌ها روحانی را به سمت خودشان کشانده و چوب لای چرخ دولت گذاشتند. اما رئیسی متفاوت با روحانی است؛ او در لایه‌های بالای نظام مقبولیت داشته و برخلاف روحانی از ویژگی‌های اخلاقی برخوردار است، ازاین‌رو می‌تواند بر شعاع قدرت غلبه کند. رئیسی در جای‌جای رقابت انتخاباتی بر مستقل بودن و تعلق داشتن به مردم توجه داشته‌اند. ایشان در اولین کنفرانس، خبری خود اعلام کرد که نیازی به واسطه‌ای به نام «اطرافیان نزدیک» در ارتباط با مردم نداشته و عوارض شعاع قدرت را به‌خوبی می‌شناسد و می‌تواند یک دولت وحدت ملی را تشکیل دهد.

مردم از اصلاح‌طلبان به ستوه آمده‌اند

نماینده لیست امید در مجلس دهم با اشاره به اصلاح‌طلبانی که انتخابات را تحریم کرده‌اند گفت: این جریان مانع از ایجاد وحدت در جامعه می‌شوند، وکیلی ادامه داد: جریان تحریم در اصلاح‌طلبان با مغلطه سعی کرده تا دلخوری مردم از وضعیت فعلی را به سود خود مصادره کند.

وکیلی ادامه داد: واقعیت آن است که اگر بخشی از مردم در انتخابات رأی نداده‌اند؛ به معنای آن نیست که برانداز شده و نظام را قبول ندارند، بلکه آن ها از بی‌کفایتی دولت روحانی و اصلاح‌طلبان به ستوه آمده و اعتراض خود را بارأی ندادن نشان داده اند.

وکیلی در ادامه گفت: اصلاح‌طلبان تحریمی با نسبت دادن مردم ناراحت از ۸ سال ناکارآمدی دولت، به سبد خود در حق آن‌ها جفا می‌کنند، زیرا این دسته که پای صندوق رأی نیامده‌اند؛ از نظام قهر نکرده‌اند، بلکه به اصلاح‌طلبان و دولت وابسته به آن‌ها اعتراض دارند؛ حتی برخی به خاطر شرایط کرونایی حاکم بر کشور رأی نداده‌اند و نباید آن‌ها را در دسته براندازان قرارداد.

وکیلی افزود:اصلاح‌طلبان و براندازان بابی شرمی جریان قهر و دلخور از دولت روحانی را به نام خودشان مصادره می‌کنند؛ که این امر با واقعیت تطبیق ندارد.

همتی با حمایت خاتمی رأی کمتری می‌آورد

مدیرمسئول روزنامه اصلاح‌طلب ابتکار با تشریح وضعیت جبهه اصلاحات گفت: جریان اصلاح‌طلب به من هجمه می‌کند؛ که چرا این وضعیت آن ها را به‌صورت عریان به رخ جامعه می‌کشم؛ اما آن‌ها باید بدانند که مردم با شرایط فعلی دیگر با اصلاح طلبان آشتی نمی‌کند.

وکیلی ادامه داد: اصلاح‌طلبان با ۴ بحران موقعیت؛ بحران مزیت؛ بحران حکمرانی و بحران کارآمدی روبرو هستند و تا این موارد حل نشود مردم با آن‌ها آشتی نمی‌کنند. واقعیت آن است که حتی اگر همتی امضاء خاتمی و جبهه اصلاحات را نیز می‌گرفت؛ رأی او بیش از نتیجه لیست جمهور در انتخابات شورای شهر تهران نشده و حتی ممکن بود سبدش از همین رأی فعلی نیز کوچکتر شود.

عضو جبهه اصلاحات افزود: اصلاح‌طلبان با بحران سرمایه اجتماعی روبرو شده و با فرار و فرافکنی نمی تواند از پاسخ به آن شانه خالی کند. اگر اصلاح‌طلبان بحران سرمایه اجتماعی را حل نکنند؛ قطعاً دو سال بعد در انتخابات مجلس و چهار سال بعدتر در انتخابات ریاست جمهوری بازهم شکست می‌خورند.

اصلاح‌طلبان باید تعریف کنند در جمهوری اسلامی هستند یا بر آن!

وکیلی با اشاره به آنکه افراطی‌های اصلاح‌طلب بخشی از جبهه اصلاحات را که رأی داده‌اند سرزنش می‌کند گفت: این جماعت تندرو با براندازان هم‌نوا شده‌اند؛ اصلاح‌طلبان باید تعریف کنند در جمهوری اسلامی هستند یا بر آن! در حال حاضر متأسفانه مشخص نیست که متولی اصلاحات چه کسی است، آیا اصلاح‌طلبانی که خودشان را در نظام تعریف می‌کنند را باید صاحب این جریان دانست یا امثال تاج‌زاده و حجاریان را که در جبهه براندازان قرار دارند.

وکیلی ادامه داد: باید مشخص شود که آن‌هایی که جبهه اصلاحات را به لب پرتگاه براندازی برده‌اند اصلاح طلبند یا جریانی که خودش را موظف به حفظ ارکان جمهوری اسلامی و قانون اساسی می‌داند.

قربانی حزب کارگزاران هستیم!

نماینده سابق مجلس گفت: از آن نیروی اصلاح‌طلب پر سابقه، ریشه‌دار و مورد تائید امام(ره) تنها ابتذال و مشتی برانداز باقی مانده است. ما تکلیفمان با اصلاح‌طلبان تحریمی و برانداز مشخص است و با آن‌ها همراه نمی‌شویم. آن‌ها باید از جبهه اصلاحات تسویه شوند. اصلاح‌طلب واقعی همان جریانی بود که شما در مناظره‌های انتخاباتی دیدید. اصلاح‌طلبانی که نظریه‌های شاذ سیاسی چون جدا کردن دین از سیاست و بی‌رنگ کردن دین مردم می دهد؛ باید از گفتمان اصیل اصلاح طلب جدا شود؛ هرچند صدای آن‌ها بلند است، اما حالا به مرحله‌ای رسیده‌ایم که باید مرزشان مشخص‌شده و چپ‌های خط امامی خودشان را بازسازی ‌کنند. درگذشته عدالت خط اصلی اصلاح‌طلبی بود؛ اما به‌مرور دوگانه عدالت و آزادی و بعد آن عدالت و لیبرالیسم را به چپ‌های سنتی تحمیل شد.

وکیلی با اشاره به پارادوکس‌های حاکم بر اصلاح‌طلبان گفت: اصلاح‌طلبان اصیل قربانی دو جریان برانداز آمریکایی و نیز لیبرالیسم حزب کارگزاران شده است، حزب کارگزاران سعی کرد اقتصاد آزاد را جایگزین عدالت محوری کرده و محتوای اصلاح‌طلبی را تهی کند.

وکیلی اضافه کرد: ما قربانی دولبه قیچی شده ایم. یکی اصلاح‌طلبان رادیکال که زبان براندازان خارجی و منافقین است و دیگری لیبرال‌های حزب کارگزاران که فرزندخوانده سرمایه‌داری جهانی شده است. این دودسته اصلاحات را از درون تهی و بی هویت کرده است.

وکیلی با اشاره به نقش خاتمی در شکل‌گیری این وضعیت گفت: در دورانی هستیم که دیگر اصلاح‌طلبان قانع و وابسته به خاتمی یا هر فرد دیگری نخواهند بود.

علوی تبار استعفا داد؟ بهتر که رفت

وکیلی با اشاره به استعفای علیرضا علوی تبار از جبهه اصلاحات گفت: در نقطه کنونی تمرکز بر دموکراتیزه کردن قدرت  با هزینه‌های سرسام‌آور و نسخه‌های کلیشه‌ای علوم سیاسی دیگر معنایی ندارد.

افرادی مانند علوی تبار با مردم فاصله بسیاری دارند. روشن‌فکران جبهه اصلاحات نتوانستند با تز دموکراتیزه کردن دولت‌ها باعث کارآمدی آن شوند؛ مردم می‌پرسند این شعارهایی چون آزادی؛ دموکراسی چه شد؟ آیا وضع ما بهتر شده است؟ پاسخ به این سؤالات منفی است. علوی تبار فهمیده است که فاقد نظریه برای جامعه فعلی است و این فقر تئوریک باعث دل‌زدگی از آن‌ها شده است. بیرون رفتن امثال آقای علوی تبار از میان اصلاح‌طلبان با تحمیل هزینه‌های آن‌ها بر این جبهه اصلاحات را باید به فال نیک گرفت.

لاله افتخاری، نماینده مردم تهران در دوره نهم مجلس شورای اسلامی، ‌ با اشاره به بیانیه اخیر اصلاح‌طلبان مبنی بر اینکه رد صلاحیت این کاندیداها باعث کاهش مشارکت مردم در انتخابات می‌شود، گفت:‌ اصلاح‌طلبان تا پیش از این اصلا امیدی به اینکه کاندیدایی در ریاست جمهوری داشته باشند نداشتند و شورای نگهبان در روند بررسی‌ها امکان حضور در رقابت‌های انتخاباتی را برای آنها فراهم کرد.

وی افزود: اصلاح‌طلبان به جای بیانیه دادن و گلایه‌مندی، باید از شورای نگهبان ممنون باشند چرا که همانطور که گفتم هیچ امیدی به داشتن نامزد در انتخابات ریاست جمهوری نداشتند و شورای نگهبان پس از بررسی صلاحیت‌ها این فرصت را در اختیار آنها قرار داد تا آنها هم نیز از کاندیدا و از فرصت برای رقابت انتخاباتی برخوردار باشند.

نماینده مردم تهران در دوره نهم مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: ما در دوره‌های مختلف شاهد رد صلاحیت افراد مختلف در انتخابات بوده‌ایم، و هیچ‌یک از این رد صلاحیت‌ها در میزان مشارکت مردم در انتخابات تأثیری نداشته و آنها همواره با حضور پرشور در انتخابات، حمایت قاطع خود از نظام را نشان دادند.

افتخاری خاطرنشان کرد: مردم کاری ندارند که فلان کاندیدا از چه جریان یا خط سیاسی است، چرا که آنها به برنامه و سوابق کاری کاندیداها توجه دارند و ملاک تصمیم‌گیری آنها این موارد است نه اینکه فرد کاندیدا به چه گروه، دسته و جریانی تعلق دارد.

وی با اشاره به رد صلاحیت اسحاق جهانگیری در روند بررسی صلاحیت‌ها افزود: آقای جهانگیری در هشت سال گذشته یک کارنامه کاری موفقی نداشته و مشکلات امروز کشور ما در حوزه مسائل اقتصادی، فرهنگی و… ثمره عملکرد دولتی است که آقای جهانگیری نفر دوم آن بوده و در تصمیم‌گیری‌ها نقش تأثیرگذار داشته است.

نماینده مردم تهران در دوره نهم مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: آقای جهانگیری باید ممنون و متشکر باشد که صلاحیتش احراز نشده و محترمانه از عرصه انتخابات کنار گذاشته شده، چرا که اگر وارد رقابت‌های نهایی انتخاباتی می‌شد، با رأی پایینی که کسب می‌کرد، وجهه سیاسی خود را هم از دست می‌داد.

متکی افزود: در این نشست صمیمی و راهبردی به بررسی شرایط جاری و موضوعات مرتبط با انتخابات ریاست جمهوری پرداخته شد.

سخنگوی شورای وحدت افزود: در ابتدای این نشست پس از خیرمقدم آیت الله مجتهد شبستری، نایب رییس جامعه روحانیت مبارز، اینجانب و جناب آقای پورمحمدی دبیر عالی جامعه روحانیت مبارز، گزارشی از چگونگی شکل‌گیری شورای وحدت و اقدامات نه ماه اخیر و شکل‌دهی به ساز و کارهای انتخاباتی ارائه دادیم و تاکید شد که تنها گزینه مورد بررسی شورای وحدت از ماه‌ها قبل جناب آقای رئیسی بوده اند و به آمادگی شورای وحدت در سراسر کشور برای حمایت از ایشان به عنوان گزینه ارزشی، انقلابی، فساد ستیز و عدالتخواه تاکید شد.

متکی در ادامه گفت: سپس اعضای هیئت رئیسه جامعه روحانیت مبارز و هیئت عالی شورای وحدت، نقطه نظرات خود را در خصوص انتخابات ریاست جمهوری بیان کردند و جناب آقای رئیسی ضمن استماع نظرات و پیشنهادات مطرح شده، هدف از ورود به انتخابات را ایجاد تحول در ساز و کار کشورداری و توجه به فوری ترین مطالبات مردم عنوان کردند.

متکی در ادامه به بیان برخی از مطالبی که جناب آقای رئیسی در این جلسه عنوان کرده‌اند اشاره نمود و افزود: آقای رئیسی ضمن توجه و تقدیر از خدمات و دستاوردهای نظام در دهه های گذشته، بر ضرورت به کارگیری همه نیروهای ارزشی و انقلابی و ساماندهی شرایط گوناگون کشور تاکید کردند و همچنین از انسجام و فعالیتهای شورای وحدت و نقش آفرینی جامعه روحانیت مبارز در ایجاد همگرایی میان نیروهای انقلابی و ارزشی و تلاش برای برگزاری انتخاباتی پرشور و پرنشاط تشکر و تقدیر نمودند.