کلیک کنید: دانلود این آهنگ

به گمانم تو اگر بودی و این فاصله‌ها کمتر بود.

آسمان آبی تر!

حالِ من بهتر بود.

روزگار است دگر!

نه به صبحش امید!

نه دلِ شب زده ام آرام است

آنچه هست، تلخی و دلواپسی و

اندکی از ذوق نوشتن که درونم مانده… روزگارم یلداست!

کلیک کنید: دانلود این آهنگ

پاییز، آرام آرام آماده‌ی رفتن می‌شد‎…

رنگ انار، عطر باران، طعم خرمالو و‎

آواز برگ‌های زرد و نارنجی را جمع کرد و‎

توی بقچه اش گذاشت‎

گفتم: این‌ها را به یادگار بگذار‎!

گفت: خاطراتم، یادگاری‌هایی ابدی است‎!

برای بدرقه‌اش، آب و آداب آوردم‎

کاسه‌ی آب را که پشت سرش خالی کردم، ‎

گفتم‎:

تو را به جان یلدا بازگرد‎…

برگشت، نگاهم کرد و رفت‎…

قطره‌ای گونه‌ام را نوازش کرد؛ ‎

واپسین باران پاییزی بود‎.

آخرین ارمغان این فصل عاشقانه‎… ‎

کلیک کنید: دانلود این آهنگ

تا طعم شیرین دوستى را به کام زمستانى روزگار بچشانیم.

یلدا بهانه ای است، بهانه ای، تا ما از فرمان کانال های پر پیچ و خم سیم های ارتباطات بگذریم و لحظه های قشنگ با هم بودن را به هیجان سریال های زندگی شیشه ای ، بدل نکنیم.

یلدا یعنی یادمان باشد که زندگی آن قدر کوتاه است که یک دقیقه بیشتر با هم بودن راباید جشن گرفت.

‌یادمان باشد با آمدن زمستان، اجاق خاطره‌ها را روشن بگذاریم تا دچار سردی فاصله‌ها نشویم.

در شب ‌یلدا، میوه سربسته حرف هامان را روبه روی هم می‌گذاریم تا طعم شیرین دوستی را به کام زمستانی ‌روزگار بچشانیم. 

یلدا فرصتی است برای دیدارها، وقتی کشاکش روزگار تو را از دیدار آنان که به چشمان تو نیازمندند، بازمی دارد. آتش گرم و کرسی خانه مادربزرگ ما را به گرد خویش آورده و گرمایش را با ما تقسیم می کند تا در زمستان سر در راه، به یاد چون امشبی همیشه گرم گرم بمانیم، در میان تقویم ورق خورده پدر بزرگ، سیاووش را می بینیم که از آزمون آتش سربلند بیرون می آید و پدربزرگ چه باشکوه داستان او را می گوید.

امشب

یک دقیقه بیشتر به تو فکر می‌کنم

یلدا

تمام شب‌هایی است که نباشی

کمی طولانی‌تر کمی تاریک‌تر

← متن شب یلدا →

یلدای آدم‌ها

‎ ‎همیشـه

اول دی نیست … ‌

هـــرکس شبـــی

بـــی یار بنشیند

شبش یلــــداست! ‎

← متن ادبی شب یلدا →

انتهای خیابان آذر‎ … ‎

باز هم قرار عاشقانه پاییز و زمستان‎ ‎

قراری طولانی به بلندای یک شب‎. ‎

شب عشق بازی برگ و برف‎… ‎

پاییز چمدان به دست ایستاده

عزم رفتن دارد‎. ‎

‌ آسمان بغض می‌کند .. ‌‌

می‌بارد‎… ‎

خدا هم می‌داند عروس فصل‌ها چقدر دوست داشتنیست‎ .. ‎

دقیقه‌ای بیشتر مهلت ماندن می‌دهد‎. ‎

آخرین نگاه بارانی‌اش را به درختان عریان می‌دوزد‎ .. ‎

دستی تکان می‌دهد‎ …

قدمی برمیدارد سنگین و سرد ‌

کاسه‌ای آب میریزم پشت پای پاییز… و. تمام می‌شود … ‌

پاییز ‌‌ای آبستن روز‌های عاشقی‎ … ‎

رفتنت به خیر .. ‌

سفرت بی خطر.. ‌

‌ ‌راز رسیدن فقط همین است

کافی است انار دلت ترک بخورد

دانه کن انار دلت را‎

و بخند‎.

به سپیده دم نیندیش، ‎

که صبح همیشه آمدنی ست‎؛ و شاد باش‎

چند نفسی بیشتر، ‎

در آغوش شب بمان‎.

برای پاییز دست تکان بده‎

و بوسه‌هایت را حواله راهش کن‎.

دانه کن انار دلت را‎

که زمستان جاری خواهد شد‎

و شعرهایم یخ خواهد بست‎.

اما تو بیدار بمان‎

در میان سطرهایم (ها) کن‎

که بی تابانه‎

که یلدا گونه‎

دلگرم بودنت هستم‎. ‎

یلدا یعنی یادمان باشد که زندگی آن قدر کوتاه است که یک دقیقه بیشتر با هم بودن راباید جشن گرفت.

‌یادمان باشد با آمدن زمستان، اجاق خاطره‌ها را روشن بگذاریم تا دچار سردی فاصله‌ها نشویم.

در شب ‌یلدا، میوه سربسته حرف هامان را روبه روی هم می‌گذاریم تا طعم شیرین دوستی را به کام زمستانی ‌روزگار بچشانیم. ‌

یلدا می‌رسد تا با نفس‌های‎ ‎زمستانی و سردش، آدم‌ها را برایِ گرم شدن، به هم نزدیک کند،

که کینه‌ها را ‌بشوید و دل‌ها را صاف‌تر از همیشه کند‎؛

و چه می‌چسبد نوشیدنِ یک استکان چایِ داغ، در شبی سرد و برفی،

وقتی عزیزترین هایِ زندگی ات ‌کنارت نشسته اند و با تماشا و همصحبتیِ شان، عشق می‌کنی‎ …

وقتی با یک دقیقه زمانِ اضافه؛ یک عمر خاطره‌ی خوب برایِ روز‌های دلگیری ات پس انداز می‌کنی

و ‌هرکجا که تنها و بی پناه شدی، یادت می‌افتد؛

تو کسانی را داری که به اندازه‌ی تمامِ دانه هایِ برف، برایت ‌آرزوهایِ خوب دارند،

و دلگرم می‌شوی به حمایتِ آن‌هایی که دورند و از هرچه نزدیک است، به تو ‌نزدیک تر‎ …

یلدا یعنی؛ آدم‌ها برایِ سلامتِ نفس و جانشان و برایِ زنده ماندن؛ “عشق” می‌خواهند،

و شاید نابترین ‌حالتِ عاشقی، از سمتِ کسانی باشد که کنارشان قد کشیده‌ای و جزءِ لاینفکِ بهترین خاطراتِ تواند. ‌

همان‌ها که با گرمیِ حضورشان، جهان را جایِ بهتری می‌کنند برایِ زیستن‎ …

یلدا یعنی؛ قدرِ با هم بودن‌ها را بدانیم، که بیشتر کنارِ هم باشیم،

که حواسمان به ناب‌ترین هایِ زندگیِ مان ‌باشد‎!

‌ای کاش هیچ خانه‌ای خالی از عشق نباشد

و اهالیِ خانه، هرکجا که هستند و هرکجا که می‌روند؛ شاد و ‌خوشبخت باشند، ‎

که شاد بودن، حقِ هر آدمی، ‎

و گرم ماندن، حقِ هر خانه‌ای ست‎! ‎

یلدا‎

گوشه‌ی چشم دخترکی ست‎

که گل‌های پیراهنش را‎

اب می‌دهد‎

زنی ست‎

که تمام فصل‌ها را‎

به چله نشست‎

تا عاشقی کند

لقمه پنیر و هندوانه (فینگرفود)

پنیر و هندوانه یکی از ساده‌ترین و در عین حال دوست داشتنی‌ترین فینگرفود‌های مخصوص مهمانی‌هاست. این فینگرفود بخصوص برای شب یلدا که هندوانه یکی از اجزای تشکیل دهنده آن است، بسیار جالب خواهد بود. برای درست کردن آن باید هندوانه را به شکل مکعبی و پنیر را به شکل مستطیل با ارتفاع کم برش بزنید.

یک برگ نعناع هم سه رنگ زیبا را در کنار هم تکمیل می‌کند. برای سرو کردن این فینگرفود از یک مخلوط آجیلی هم به عنوان دیپ استفاده می‌شود که شما می‌توانید آن را استفاده کنید یا نکنید و در این مورد کاملا اختیار با شماست.

موا​د لازم:

مغز پسته: ۱/۲ پیمانه

پوست لیمو: ۱/۲ قاشق چای‌خوری ریز رنده شده

فلفل سیاه شکسته: ۱/۴ قاشق چای‌خوری

نمک دریا: ۱/۴ قاشق چای‌خوری

پنیر فتا: ۱۲۰ گرم

هندوانه: ۱ کیلوگرم، تبدیل به ۳۶ مکعب کنید

برگ نعناع کوچک: ۱/۴ پیمانه

طرز تهیه:

۱. یک ماهیتابه کم عمق را روی حرارت متوسط بگذارید. پسته را اضافه کنید. آن را گرم کنید، مرتب بهم بزنید. ۵ دقیقه یا بیشتر آن‌ها را برشته کنید تا قهوه‌ای روشن شوند. آن‌ها را داخل کاسه بگذارید. آن‌ها را به مدت ۵ دقیقه گرم کنید.

۲. پسته، رنده پوست لیمو، فلفل و نمک را داخل غذاساز بریزید. آن‌ها را خرد کنید تا زمانی که ریز شوند. آن‌ها را داخل یک کاسه کم عمق بریزید.

۳. پنیر فتا را به صورت برش‌هایی با پهنای ۲ سانتی‌متر ببرید. از لبه انتهایی شروع کنید، هر برش را به صورت ورقه‌هایی با نیم سانت برش بزنید. ۱ مکعب را روی بشقاب بگذارید. روی آن ۱ برگ نعناع بگذاری و در ادامه تکه پنیر فتا. یک خلال دندان را داخل این ترکیب فرو کنید. آن‌ها را روی بشقاب گذاشته و با باقیمانده هندوانه، برگ نعناع و پنیر همین ترکیب پنیر و هندوانه را درست کنید. آن را با مخلوط پسته سرو کنید.

این که بالاتر اشاره نمودیم که هر شهری در ایران، آداب و رسوم مختلف خود را دارد به این معنا نیست که در به صورت کلی، شب یلدایی متفاوت تر از آن چه که ما تا به حال شناختیم برگزار می کنند بلکه به این معناست که، مردم شهرهای مختلف روش های خاص خود را برای برگزاری بلندترین شب سال و شروع زمستان را دارند. به صورت کلی، یلدا به‌ معنای زایش است و شب چله یکی دیگر از نام های شب یلدا است. ابوریحان بیرونی در کتابش، از روز اول دی ماه با عنوان خور نیز یاد کرده است. مسعودی در تاریخش آن را خُره روز آورده و برخی منابع دیگر خرم روز نیز ذکر کرده اند.

یلدا به فاصله ی زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر یعنی آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب در اول ماه دی یعنی نخستین روز زمستان گفته می ‌شود. خانواده ‌های ایرانی در شب یلدا، معمولاً شامی مفصل و همچنین انواع میوه‌ ها و رایج‌ تر از همه هندوانه را به هر شکل ممکن خریده و دور هم نوش جان می کنند.

اصفهان

در استان اصفهان از زمان قدیم آیین‌ ها و رسومات ویژه ‌ای برای برگزاری شب یلدا وجود داشته که در حال حاضر نیز به صورت کم و بیش ادامه دارند. رسومات اصفهانی های قدیم در آداب و رسوم شب یلدا در ایران اول از همه به این باورد دارد که زمستان به دو بخش چله و چله ‌کوچیکه تقسیم می‌ شود.

زمان چله ی اول از اول شروع ماه دی تا ‪ ۱۰ماه بهمن است اما چله کوچیکه از ۱۰ بهمن آغاز می ‌شود و تا ۳۰ بهمن ماه نیز ادامه دارد. البته آیین برگزاری شب چله در اصفهان به دو نام چله زری (مونث) و آداب و رسوم شب یلدا در شهرهای مختلف ایران عمو چله (مذکر)! تقسیم می‌ شود. اگر شما هم برایتان این سوال پیش آمده است که چرا این ایام دارای جنسیت هستند باید در جواب بگوییم که؛ چون از گذشته تا به الان تمامی موجودات و اشیاء را بر اساس جنسیت مذکر و مونث و نر و ماده تقسیم بندی می‌ کرده اند، به این ایام هم جنسیت داده اند.

در حال کلی، اصفهانی ‌ها ۲ شب را به عنوان شب چله برپا می‌ کردند و آیین‌ های مخصوص به این شب را به جا می ‌آوردند. آیین برگزاری شب چله در اصفهان به صورت خانوادگی است. در این شب، خانواده‌ های اصفهانی با پهن کردن سفره‌ ای با عنوان سفره ی شب چله این شب را جشن می گرفته اند. مثلا اصفهانی ها، هندوانه را به‌عنوان نمادی کروی شکل از خورشید و قدرت درونش می دانند و آن را سر سفره می آورند.

آذربایجان شرقی

آذری ها از نظر آداب و رسوم شب یلدا در ایران یکی از مردمانی هستند که برای زنده نگه داشتن این شب به یاد ماندنی برای خود آداب و رسوم ویژه ‌ای دارند که در نوع خود بی نظیر است. اکثر مردم آذربایجان در شب یلدا چیلله قارپیزی یا همان هندوانه ی شب چله می ‌خورند و معتقدند با خوردن هندوانه، لرز و سوز سرما به تنشان تاثیر نداشته و اصلا سرمای زمستان را تا آمدن بهار حس نخواهند کرد.

در بیشتر شهرها و روستاهای آذربایجان شرقی هم رسم این است که کسانی که نامزد و یا در شرف ازدواج هستند در دوران نامزدی در این شب برای همسران خود خوانچه یا طبق می ‌فرستند. جالب است بدانید که اقوام در هر چه بهتر بودن این خوانچه ‌ها به خانواده های عروس و داماد کمک می ‌کنند. محتویات این خوانچه‌ ها عبارتند از: شیرینی، پرتقال، سیب، انار، هندوانه، آیینه و پارچه که با پولک و تور. هنگام غروب، زنان فامیل هدایایی به به منزل داماد می آورند و به رقص و پایکوبی می پردازند.

بعد از آن، طبق ‌های آماده را بر سر افرادی که دعوت شده و مسئولیت بردن طبق را می پذیرند، می سپارند و آن ها به سمت خانه ی عروس می‌ روند. بعد مادر عروس پس از تحویل طبق‌ ها، هدایایی مانند پول، شیرینی، جوراب و دستمال به آن ها می‌ دهد. فردای این شب مادر دختر تمام طبق ‌ها را در اتاق میهمان چیده و از زنان فامیل برای صرف میوه و شیرینی دعوت می ‌کند.

اغلب مردم این خطه در شب چله؛ برنج، مرغ و آش شیر پخته و بعداز شام نیز از تنقلات موجود در منزل شامل قاورقا یا گندم برشته با شاهدانه، آجیل، لبو، هویچ، حلوای گردو انواع میوه، خربزه، هندوانه و خشکبارهایی چون انگور، بادام و سنجد میل می ‌کنند. بزرگ خانواده هم در حالی که با چاقو هندوانه را می ‌برد، می ‌گوید: قادا بلامیزی بو گئجه کوسَدوخ که به این معنی است که بلایای خودمان را امروز بریدیم. در آخر هم، بزرگان خانواده به نقل حکایات و داستان ‌هایی از حماسه‌ های ملی همچون: اصلی و کرم، بایاتی خواندن و ضرب ‌المثل می پردازند و شب را به پایان می رسانند.

تهران

در بررسی آداب و رسوم شب یلدا در ایران به شهر تهران می رسیم. تهرانی ها برای برگزاری این شب زیاد سخت نمی گیرند. از سنت های برگزاری یلدای تهران، صرف میوه‌ های تابستانی از جمله هندوانه است که به دلیل نزدیکی مراکز کشاورزی با تهران، میوه هندوانه در خوراکی‌ های شب یلدای تهرانیان همیشه قرار گرفته ‌است. همچنین آجیل شب یلدا نیز که از دیگر خوراکی های تهرانی‌ ها است از رسوم خوراکی تهرانی ها در این شب باستانی است.

کرمانشاه

آداب و رسوم شب یلدا در ایران و در بین مردم استان کرمانشاه، براساس آیینی کهن در این شب بیدار می ‌مانند تا با شعر خواندن، قصه گفتن، فال حافظ گرفتن و آجیل خوردن به شادی و پایکوبی می پردازند. میوه‌ هایی که دراین شب خورده می‌ شود، همگی به گونه‌ ای نمادی از خورشید هستند. این میوه ها عبارتند از هندوانه ، انار سرخ، سیب سرخ و یا لیموی زرد.

در این شب قصه‌ هایی از شیرین و فرهاد، رستم و سهراب، حکایت حسین کرد شبستری و خواندن اشعار زیبا و دلنشین شامی کرمانشاهی در گذشته نقل مجالس شب یلدا در کرمانشاه بود، می پردازند. در این شب خوردنی‌ هایی از قبیل آجیل، راحت الحلقوم، مشکل ‌گشا، شیرینی محلی به خصوص نان پنجره ‌ای، کاک و نان برنجی میل می نمایند. یکی از آداب زیبایی که شب یلدا در استان کرمانشاه وجود دارد؛ گرفتن فال حافظ است که مردم با اعتقادات خاص خود رهنمودهایش را چراغ راه مشکلات خود در زندگی قرار می‌ دهند.

خراسان جنوبی

آداب و رسوم شب یلدا در ایران و در خراسان جنوبی، کمی متفاوت تر از نقاط دیگر برگزار می شود. به طور مثال؛ یکی از آیین‌های ویژه شب یلدا در استان خراسان جنوبی برگزاری مراسم کف زدن است.

در این مراسم ریشه ی گیاهی به نام چوبک را که در خراسان به بیخ معروف است، در آب می خیسانند و پس از چند بار جوشاندن، در ظرف بزرگ سفالی به نام تغار می ‌ریزند. مردان و جوانان فامیل با دسته ‌ای از چوب‌های نازک درخت انار به نام دسته گز مایع مزبور را آن قدر هم می ‌زنند تا به صورت کف درآید. توجه نمایید برای این که کف خوبی از این ماده حاصل شود باید این کار باید در محیط سرد صورت گیرد.

در نهایت کف آماده شده با مخلوط کردن شیره ی شکر آماده ی خوردن شده و با مغز گردو و پسته تزئین می شود و برای پذیرایی مهمانان برده می ‌شود. جوان ترها این کف ها را قبل از این که قابل خوردن شوند، به سمت یکدیگر پرتاب می کنند و یا به سر و روی هم می مالند و سپش به شادی می پردازند!

قزوین

قزوینی ها نیز از نظر آداب و رسوم شب یلدا در ایران سبک خاص خودشان را دارند. قزوینی ها ابتدا به دیدار بزرگ ترهای خود می روند و برای آن ها میوه های خشک و میوه های سرخ رنگ که به ان ها شب چره می گویند، می برند زیرا از نظر آنان این کار شگون دارد.

در این شب اغلب مردم قزوین با خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی و سپس هندوانه، انار، انواع تنقلات از جمله کشمش، گردو، تخمه، آجیل مشگل ‌گشا و انجیر خشک، شب نشینی خود را به اولین صبح زمستانی می رسانند. به عقیده ی بانوان سالخورده ی قزوینی، اگر دراین شب ننه سرما گریه کند باران می ‌بارد، اگر پنبه‌ های لحاف بیرون بریزد برف می ‌آید و اگر گردنبند مراوریدش پاره شود، تگرگ می ‌آید!

مرکزی

از نظر آداب و رسوم شب یلدا در ایران در استان مرکزی، خانواده ها معمولا به دور کرسی می نشینند و در سینی‌ های قدیمی مسی، انواع میوه و تنقلات به ویژه هندوانه، انگور، تخمه و نخودچی کشمش، و خرما را میل می کردند. بزرگ ترها و ریش سفیدان فامیل در این شب علاوه بر خواندن اشعار حافظ، سعدی و فردوسی خاطرات و داستان ‌های کهن ایران زمین را برای اعضای خانواده نقل می ‌کنند.