خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: آمریکا از سال ۲۰۰۷ تاکنون با راهاندازی مراکز آموزشی غیردولتی متعدد و برگزاری برنامههای آموزشی و مهارت افزایی گوناگون در عراق در پی آن بوده تا نفوذ نرم خود را در این کشور افزایش دهد. یکی از این برنامهها که آمریکا آن را به اجرا درآورده برنامه آیلپ (IYLP) بوده است.
برنامه «آیلپ» چیست؟
آیلپ یا برنامه تبادل رهبران جوان عراقی، برنامهای آموزشی فرهنگی است که یک فرصت یکماهه را برای سفر به ایالات متحده آمریکا در اختیار دانشآموزان و دانشجویان (مقطع کارشناسی) عراقی قرار میدهد. این برنامه توسط سفارت ایالات متحده در بغداد مورد حمایت مادی و معنوی قرار میگیرد و تاکنون برای بیش از ۳۰۰۰ نفر به اجرا درآمده است. این برنامه با اهداف مختلفی ایجاد شده است که عبارتند از:
محتوای برنامه آیلپ
محتوای برنامه آیلپ به سه بخش پیش از سفر به آمریکا، برنامه داخل آمریکا و پس از سفر به آن تقسیم میشود:
پیش از سفر به آمریکا
این بخش به دو قسمت تقسیم میشود. قسمت اول شامل یک جلسه آشنایی پیش از دوره در مورد محتویات، برنامه دوره و اطلاعات لازم درباره سفر به ایالات متحده است. در قسمت دوم نیز چهار هفته کلاس آنلاین برگزار میشود که طی آن آموزشهایی درباره موضوعات مختلفی چون مشکلات جامعه، مسئلهشناسی، انتظارات از برنامه، فرآیند حل مسئله و برخی دیگر از مسائل توضیحاتی به متقاضیان داده میشود. این کلاسها معمولاً بین ماههای می و ژوئن برگزار میشود.
در آمریکا
در این بخش آموزشهای مختلفی به متقاضیان داده میشود و طی آن دانشآموزان و دانشجویان با فرهنگ آمریکایی آشنا میشوند. این آشنایی کاملاً کانالیزه شده و برنامهریزی شده است به گونهای که این افراد حتی نمیتوانند با اقوام یا آشنایان خود را در آمریکا ملاقات نمایند. این برنامه شامل چهار هفته به شرح زیر است:
هفته اول شامل یک کارگاه آموزشی ۴ تا ۷ روزه است که در براتلبور و ایالت ورمونت برگزار میشود. در این هفته شرکتکنندگان در خوابگاه به همراه دانشجویان و دانشآموزان هم سن خود از آمریکا یا کشورهای دیگر (در حال تحصیل در آمریکا) زیست دانشجویی و دانشآموزی آمریکایی را تجربه میکنند.
هفته دوم و سوم شامل یک برنامه ۱۴ تا ۱۸ روزه است که به میزبانی یکی از دانشگاهها (دانشگاهها به صورت برنامهریزی شده انتخاب نمیشوند) و تعدادی از خانوادههای آمریکایی برگزار میشود. برنامه این دو هفته احتمالاً با توجه به شرایط و تواناییهای آیلپ، به دو صورت برگزار میشود؛ در حالت اول افراد از صبح تا بعدازظهر در دانشگاه مشغول گذراندن بخشهای آموزشی شامل کلاسها و اردوها هستند و شبها و آخرهفتهها را در کنار خانوادههای میزبان آمریکایی میگذرانند (این حالت برای دانشآموزان و احتمالاً برای دانشجویان اجرایی میشود.). در حالت دوم دانشجویان فقط ایام هفته را میهمان خانوادههای آمریکایی هستند و در ایام وسط هفته در فضای دانشگاه و خوابگاه دانشجویی زیست میکنند (این حالت احتمالاً فقط برای دانشجویان به اجرا در میآید). در این دو هفته دانشگاهها برنامههایی را اجرا میکنند که در راستای اهداف مدنظر آیلپ است، برنامههایی نظیر حل منازعه، ساخت قایق، پخش فیلم، گفتگوی گروهی.
هفته چهارم شامل یک برنامه ۴ تا ۷ روزه در واشنگتن، پایتخت ایالات متحده است که طی آن راجع به پروژهای که قرار است دانشجویان و دانشآموزان پس از اقامت در آمریکا انجام دهند، گفت و گو میکنند. حاضران در این برنامه در این هفته نیز زیست خوابگاهی را تجربه میکنند.
پس از سفر به آمریکا
پس از بازگشت افراد از آمریکا و شرکت در برنامه تابستانه آیلپ، مجدداً دو هفته کلاس آنلاین با موضوع بررسی و گفتوگو پیرامون پروژههای شرکتکنندگان در عراق برگزار میشود و درنهایت یک کنفرانس فارغالتحصیلی، شش ماه بعد (احتمالاً) در اربیل برگزار میشود که در آن معمولاً دانشجویان و دانشآموزان پروژههای خود را به انجام رساندهاند.
نتیجهگیری
برنامههای آیلپ بیش از آنکه جنبه تخصصی و مهارتافزایی داشته باشد دارای جنبه فرهنگی است که این موضوع در مورد نوجوانان بیش از جوانان است. قرار داشتن در مقطع سنی حساس نوجوانی، امکان تأثیرگذاری فرهنگی بر این قشر و تأثیرپذیری آنان از جنبههای مثبت زندگی آمریکایی و محبت خانوادههای میزبان را افزایش میدهد. بدین سو برخلاف دانشجویان کارشناسی که امکان زیست دوهفتهای آنان با خانوادههای آمریکایی وابسته به شرایط و امکانات ورد لرننیگ در ایالت مقصد است، دانشآموزان حتماً در این دو هفته در کنار یکی از خانوادههای آمریکایی زمان خود را سپری خواهند کرد.
البته این بدین معنا نیست که جنبه فرهنگی برنامه دانشجویان با توجه به نیاز و مرحله سنی آنها خیلی کم باشد و بیشتر برنامههای اختصاصی و مبتنی بر افزایش مهارتهای کاری برای آنان اجرا شود؛ بلکه مشاهده میشود برنامههایی چون رقص جمعی، بازدید از مظاهر سایر اقوام و مذاهب مانند بازدید از کنیسه یا استفاده عمدی از اساتید همجنسگرا و مواردی مشابه در برنامههای هر دو گروه قابل مشاهده است که این موضوع منطبق بر اهداف اصلی این برنامه است.
آمریکا از این اقدام آموزشی-فرهنگی در پی آن است تا نسلی را در آینده تربیت کند که براساس انگیزهها و ارزشهای آمریکایی رشد و نمو یافتهاند و به طور ناخودآگاه منافع آن را تعقیب مینمایند. این نسل، قرار است رهبرانی را تشکیل دهند که گفتمان مقاومت و اسلام را در عراق به حاشیه ببرند و شیعه را در این کشور از معنای حقیقی خود تهی خواهد کرد. نتیجه این امر در میدان عمل مواردی چون به حاشیهراندن شیعه ضدآمریکایی، سیطره کامل و غیرمستقیم آمریکا بر اقتصاد و منابع طبیعی عراق، روی کار آمدن افرادی با پشتوانه آمریکا در انتخابات و تبدیل شدن به محلی برای اعمال تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران خواهد شد.
