بازار؛ گروه کشاورزی: طبق آخرین گزارش چشمانداز بازارهای کالایی گروه بانک جهانی، بازارهای جهانی غلات در حال ورود به مرحله جدیدی هستند که با «کاهش قیمتها، برداشت قوی محصولات کشاورزی و تغییر پویایی تجارت» مشخص می شود. در حالی که کاهش اخیر قیمت مواد غذایی ممکن است فشارهای هزینهای را کاهش داده و قدرت خرید را در بسیاری از کشورهای واردکننده بهبود بخشد، چالش پیش رو حفظ سودآوری و ایجاد تاب آوری برای تولیدکنندگانی خواهد بود که با هزینه های بالاتر نهاده ها و عدم قطعیت فزاینده اقلیمی مواجه هستند.
پیش بینی کاهش ۷ درصدی قیمت کالاها در سال ۲۰۲۶
در واقع آخرین گزارش چشمانداز بازارهای کالایی گروه بانک جهانی که در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، پیش بینی میکند که در بحبوحه رشد کند جهانی، عدم قطعیت ژئوپلیتیکی و عرضه قوی محصولات کشاورزی، سال دیگری از کاهش گسترده قیمت کالاها را تجربه خواهیم کرد. این گزارش پیش بینی میکند که در مجموع قیمت کالاها در سال های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، به میزان ۷ درصد کاهش یابد که چهارمین سال متوالی کاهش از زمان اوج قیمت پس از همه گیری در سال ۲۰۲۲ را نشان می دهد.
همچنین پیش بینی می شود شاخص قیمت محصولات کشاورزی بانک جهانی، پس از یک دوره رکوردشکنی در سال های ۲۰۲۲-۲۰۲۳، در سال ۲۰۲۶ اندکی به میزان۲ درصد و در سال ۲۰۲۷، به میزان ۱ درصد کاهش یابد. قیمت غلات – بهویژه گندم، برنج و ذرت – برای سومین فصل متوالی در سال ۲۰۲۵ به کاهش خود ادامه داد که ناشی از عرضه فراوان جهانی و کاهش تنگناهای تجاری بود. این روند نزولی نشان دهنده برداشت مطلوب در مناطق کلیدی صادر کننده، کاهش تنگناهای لجستیکی و کاهش تقاضای واردات در چندین اقتصاد در حال توسعه است.
بنا بر این گزارش، پیش بینی می شود قیمت گندم (بر اساس شاخص بهای جهانی گندم) در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط ۲۴۹ دلار در هر تن باشد، سپس با یک بهبود نسبی به ۲۵۸ دلار در هر تن در سال ۲۰۲۶ و ۲۶۷ دلار در هر تن در سال ۲۰۲۷ برسد. این گزارش این ثبات را به تولید قوی در آمریکای شمالی و منطقه دریای سیاه، همراه با کاهش فعالیت های سفتهبازی نسبت می دهد.
قیمت ۱۹۵ دلاری هر تن ذرت در سال ۲۰۲۶
از سوی دیگر پیش بینی می شود قیمت ذرت در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط ۱۹۸ دلار در هر تن باشد که اندکی کمتر از سال ۲۰۲۴ است، و سپس در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۹۵ دلار در هر تن تثبیت شود. با وجود ذخایر بالای جهانی، تقاضا برای خوراک دام و سوخت های زیستی همچنان پایین است که به ضعف قیمت ها دامن میزند.
در این گزارش بانک جهانی آمده است: برنج شدیدترین اصلاح را نشان می دهد و در سال ۲۰۲۵ با ۳۱ درصد کاهش به ۴۰۶ دلار در هر تن رسیده و پس از آن تعدیل های جزئی در سال های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ رخ می دهد. بانک جهانی به «عادی شدن پس از موجهای ناشی از آب و هوا و محدودیت های صادراتی در سال ۲۰۲۴» اشاره می کند. این گزارش نتیجه میگیرد که «قیمت جهانی کالاهای غذایی همچنان رو به کاهش است» و غلات به عنوان عامل اصلی این روند کاهش تورم عمل می کنند.
تجارت سویا بازارهای جهانی را دچار اختلاف میکند
در این گزارش بانک جهانی آمده است: اختلافات سیاست تجاری در حال تغییر شکل بازار سویا است و شکاف مشخصی بین صادرکنندگان آمریکایی و آمریکای جنوبی ایجاد میکند. بر اساس این گزارش، محدودیت های تجاری جدید صادرات سویای ایالات متحده به چین را محدود کرده است، در حالی که آرژانتین و برزیل به سرعت فروش خود را افزایش داده اند و شکاف قیمت معیار بین بنادر شیکاگو و برزیل را افزایش داده اند.
پیش بینی می شود قیمت سویا در سال ۲۰۲۵ به ۴۰۵ دلار در هر تن کاهش یابد و تنها نوسانات جزئی در سال های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تجربه کند همچنین یش بینی می شود روغن سویا در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۵۸ دلار در هر تن برسد که ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است و نشان دهنده حاشیه سود بالاتر فرآوری و تقاضای سوخت های تجدیدپذیر است
در نتیجه: پیش بینی می شود قیمت سویا در سال ۲۰۲۵ به ۴۰۵ دلار در هر تن کاهش یابد و تنها نوسانات جزئی در سالهای ۲۰۲۶-۲۰۲۷ پیش بینی می شود. برزیل در حال گسترش سطح زیر کشت سویا است، در حالی که انتظار می رود تولیدکنندگان آمریکایی به دلیل کاهش مشوق های صادراتی، کاشت را کاهش دهند.
همچنین پیش بینی می شود روغن سویا در سال ۲۰۲۵ به ۱۱۵۸ دلار در هر تن برسد که ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است و نشان دهنده حاشیه سود بالاتر فرآوری و تقاضای سوخت های تجدیدپذیر است. این تغییر، نشان دهنده تغییر جهت گیری ساختاری در تجارت جهانی دانه های روغنی است، جایی که نقش آمریکای لاتین به عنوان تأمین کننده اصلی آسیا برجسته تر می شود.
امنیت غذایی، بهبود جزئی، چالش های ساختاری
با وجود کاهش قیمت غلات، تعداد افرادی که در سطح جهان با گرسنگی مواجه هستند، همچنان به طرز نگران کننده ای بالاست طبق این گزارش ۶۳۴ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵، که اندکی کمتر از ۶۷۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ است با گرسنگی مواجه هستند. بانک جهانی خاطرنشان می کند که کاهش قیمت های جهانی همیشه به معنای ارزان تر شدن غذای داخلی نبوده است، زیرا درگیری ها، کاهش ارزش پول و اختلالات حمل و نقل همچنان توانایی خرید را در بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه محدود می کند.
پیامدهای سیاستی برای کشورهای صادر کننده غلات
از سوی دیگر برای صادرکنندگان عمده غلات از جمله منطقه دریای سیاه و آمریکای لاتین یافته های بانک جهانی چشم انداز پیچیده ای را نشان می دهد: قیمت های پایین تر انرژی ممکن است هزینه های لجستیک و کود را کاهش دهد و رقابت پذیری را بهبود بخشد. اما حاشیه سود همچنان پایین خواهد ماند مگر اینکه افزایش بهره وری، تورم نهاده ها را جبران کند. کارشناسان می گویند: تغییر در جریان های تجاری – با تثبیت تسلط آمریکای لاتین و روسیه در گندم و سویا – مستلزم برنامه ریزی استراتژیک در سایر مناطقی است که به دنبال گسترش سهم صادراتی خود هستند.
